Interpelacja w sprawie wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz wyników kontroli przyznanych już dotacji i pożyczek

Szanowna Pani Minister!

W związku z licznymi sygnałami dotyczącymi niejasności w zakresie faktycznego wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), sposobu ich rozdysponowania, przejrzystości kontroli oraz ryzyka niewykorzystania części funduszy, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie pełnych i precyzyjnych informacji w poniższych obszarach.

KPO to instrument wsparcia finansowego z Unii Europejskiej, a jego właściwe i transparentne wykorzystanie ma kluczowe znaczenie dla rozwoju kraju, bezpieczeństwa finansów publicznych oraz zaufania obywateli do instytucji państwa.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile środków z Krajowego Planu Odbudowy wpłynęło faktycznie na rachunki budżetu państwa, a ile z nich zostało przekazane beneficjentom końcowym?

Różnice w komunikacji rządu (między kwotami „uzyskanych transz”, „zakontraktowanych” oraz „wypłaconych” środków) utrudniają obywatelom ocenę postępów w wykorzystaniu funduszy. Konieczne jest jednoznaczne wskazanie kwot fizycznie otrzymanych oraz przekazanych beneficjentom.

2. Jak aktualnie kształtuje się podział środków z KPO między dotacje a pożyczki – w wartościach realnie zakontraktowanych i wypłaconych?

Zgodnie z pierwotnym planem część środków stanowią dotacje, a część – pożyczki. Konieczne jest wyjaśnienie, w jakim stopniu plan jest realizowany i czy nie wprowadzono niejawnych przesunięć.

3. Ile projektów w ramach KPO zostało objętych kontrolą (wewnętrzną lub zewnętrzną) i jakie są wyniki tych kontroli?

Dostęp do danych o kontroli wydatkowania wielomiliardowych kwot jest kluczowy dla oceny transparentności i bezpieczeństwa finansowego.

4. Czy zakończono kontrole dotacji z programu HoReCa, w tym przypadków szeroko opisywanych w mediach (dotacje dla klubów, hoteli, lokali o kontrowersyjnym profilu)? Jakie były ich wyniki?

Sprawy te wzbudziły znaczne społeczne emocje. Konieczne jest przedstawienie pełnej informacji o skali nieprawidłowości, anulowanych umowach i wyciągniętych konsekwencjach.

5. Ile środków z KPO jest zagrożonych niewykorzystaniem do końca okresu rozliczeniowego i jakie działania podejmowane są, aby nie utracić tych funduszy?

Niewykorzystanie środków grozi utratą miliardów euro. Potrzebne są rzetelne informacje o skali ryzyka i działaniach naprawczych.

6. Czy rząd planuje publikację jawnego, centralnego rejestru beneficjentów KPO, obejmującego kwoty, branże i status realizacji projektów?

Taki rejestr zwiększa transparentność i umożliwia kontrolę społeczną. W wielu państwach UE takie rozwiązania są standardem.

7. Jak wygląda współpraca z Komisją Europejską w zakresie rozliczania kamieni milowych? Czy KE zgłaszała zastrzeżenia do polskich sprawozdań?

Terminowe i bezproblemowe realizowanie kamieni milowych warunkuje wypłaty kolejnych transz. Obywatele powinni znać aktualny stan współpracy z KE.

8. Jakie kryteria stosowano przy wyborze projektów w sektorze prywatnym (np. HoReCa, OZE, przemysł)? Czy podmioty były poddawane weryfikacji reputacyjnej?

Pojawiające się kontrowersje wokół przyznawania środków podmiotom o wątpliwej reputacji wymagają wyjaśnienia zasad oceny i selekcji projektów.

9. Czy rząd planuje zmiany w systemie wdrażania KPO – w szczególności usprawnienia procedur, skrócenia czasu wypłaty środków i zwiększenia transparentności?

Wielu beneficjentów wskazuje na nadmierną biurokrację i długie terminy. Konieczne są informacje o planowanych reformach.

10. Jakie są planowane terminy publikacji pełnego raportu rozliczeniowego KPO (kontraktacja, wypłaty, kontrole, korekty)?

Regularny, publiczny raport jest podstawą przejrzystości finansów publicznych i rozliczalności rządu.

Zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie.

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP