Interpelacja w sprawie cięć w finansowaniu wsparcia kultury ludowej w ramach programów EtnoPolska i Kultura-Interwencje
Data wpływu: 2025-12-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marcelina Zawisza wyraża zaniepokojenie planowanymi cięciami w finansowaniu programów „EtnoPolska” i „Kultura-Interwencje”, które wspierają kulturę ludową, i pyta, jak ministerstwo zamierza przeciwdziałać negatywnym skutkom tych redukcji. Domaga się szczegółowych informacji na temat budżetów programów i planów ministerstwa w zakresie wsparcia kultury ludowej.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie cięć w finansowaniu wsparcia kultury ludowej w ramach programów EtnoPolska i Kultura-Interwencje Interpelacja nr 13969 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie cięć w finansowaniu wsparcia kultury ludowej w ramach programów EtnoPolska i Kultura-Interwencje Zgłaszający: Marcelina Zawisza Data wpływu: 02-12-2025 Szanowna Pani Minister, „Rzeczpospolita Polska strzeże (...) dziedzictwa narodowego (...).“ – głosi artykuł 5 Konstytucji RP. Ochrona materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego, dbanie o stan kultury ludowej – to powinności rządu RP wynikające wprost z tego zapisu.
Dbałość o kultywowanie ludowych tradycji nabiera też szczególnej wagi w dzisiejszych czasach. Niebagatelne znaczenie dla budowy odporności naszego państwa ma bowiem spójność społeczna. Udział w kulturze tradycyjnej, kołach gospodyń wiejskich, wydarzeniach kulturalnych i zespołach muzyki ludowej to naturalne spoiwo łączące lokalne społeczności i zwiększające odporność na różnego rodzaju kryzysy. Od wielu lat obserwujemy zamrożenie finansowania kultury, w tym kultury ludowej. Mniej niż 8% wnioskodawców uzyskuje wsparcie w programie stypendialnym MKiDN, co świadczy o rażącym niedofinansowaniu projektu względem potrzeb twórczyń i twórców.
W roku 2020 budżet programu „EtnoPolska“, który wspiera m.in. organizację wydarzeń dotyczących kultury tradycyjnej w małych miejscowościach (<50 000 mieszkańców), wynosił 10 mln złotych, a w roku 2025 – 12 mln złotych. Skumulowaną inflację za ten okres ocenia się nawet na ponad 40% – mamy więc do czynienia z wyraźnym spadkiem realnego finansowania mimo wzrostu nakładów. Z doniesień prasowych oraz informacji, które uzyskałam od twórców wynika, że ministerstwo przygotowuje duże zmiany w programach umożliwiających finansowanie inicjatyw dotyczących kultury ludowej. W 2026 r.
program „EtnoPolska“ ma wg tych informacji otrzymać finansowanie zmniejszone o 75%. To 9 mln zł mniej niż w roku 2025, co w praktyce oznacza spadek finansowania graniczący z likwidacją tego programu. Pozostawiono wg relacji mediów branżowych środki na zakup i renowację strojów ludowych, pomijając organizację wydarzeń. Program „Kultura-Interwencje“ w 2026 r. zmierzy się z podobnym zjawiskiem – cięcia wyniosą niemal 50% dotychczas przekazywanych środków, co przekłada się na 5 mln zł.
Te cięcia nie zostaną najprawdopodobniej wyrównane przez budżety samorządów i innych instytucji, stoimy zatem przed poważnym zagrożeniem dla twórców kultury ludowej, zwłaszcza niematerialnej, obejmującej na przykład tradycje muzyki ludowej. Wobec powyższego proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać krachowi, który wywoła gwałtowna redukcja publicznych środków przyznawanych na wydarzenia związane z kulturą tradycyjną? Jaki jest planowany budżet programu „EtnoPolska“ na rok 2026? Jakiego rodzaju projekty będzie można realizować?
Jakiego rodzaju zmiany w kształcie programu są przygotowywane w MKiDN lub w podległych instytucjach? Jaki jest planowany budżet programu „Kultura-Interwencje“ na rok 2026? Jakiego rodzaju projekty będzie można realizować? Jakiego rodzaju zmiany w kształcie programu są przygotowywane w MKiDN lub w podległych instytucjach? Jakie są plany ministerstwa odnośnie do dofinansowania ludowej kultury niematerialnej, szczególnie zaś muzycznej? Jakie prace toczą się w resorcie w tym zakresie i kiedy zostaną ukończone? Jaka była suma zrealizowanych dotacji z budżetu programu „EtnoPolska“ w 2024 roku?
Ile ta suma wyniosła w roku 2025 na moment odpowiedzi na niniejszą interpelację? Jaki jest planowany budżet programu „Kultura ludowa i tradycyjna“ w 2026 roku? Jakiego rodzaju projekty będzie można realizować? Jakiego rodzaju zmiany w kształcie programu są przygotowywane w MKiDN lub w podległych instytucjach? Ile i jakiego rodzaju przedsięwzięć zostało dofinansowanych w tych latach, uwzględniając różne kategorie działań, na które można było pozyskać środki (wydarzenia związane z kulturą tradycyjną, inicjatywy edukacyjne, zakup strojów)? Ile projektów odbywało się w ośrodkach poniżej 50 000 mieszkańców, zgodnie z preferencjami projektu?
Beneficjentami ilu dotacji w wymienionych latach i na jakie łącznie kwoty były organizacje z sektora finansów publicznych (samorządowe instytucje kultury), a ilu spoza sektora (organizacje pozarządowe, kościoły, działalności gospodarcze)? Jaka była suma zrealizowanych dotacji z budżetu programu „Kultura-Interwencje“ w 2024 roku? Ile ta suma wyniosła w roku 2025 na moment odpowiedzi na niniejszą interpelację?
Posłanka Marcelina Zawisza wyraża zaniepokojenie planowaną likwidacją stażu lekarskiego i przeniesieniem przygotowania praktycznego na uczelnie, kwestionując gotowość uczelni do zapewnienia odpowiednich zasobów kadrowych i małych grup klinicznych. Pyta o aktualną sytuację na uczelniach i plany ministerstwa w zakresie wprowadzenia obowiązkowych, małych grup klinicznych na ostatnim roku studiów lekarskich.
Posłanka Zawisza interweniuje w sprawie wieloletnich naruszeń prawa w Warszawie dotyczących specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, niepełnosprawnością intelektualną i autyzmem, krytykując brak reakcji ministerstwa i zaniechania wojewody mazowieckiego. Pyta, jakie działania ministerstwo podejmuje, aby zapewnić dostęp do tych usług i wyegzekwować przestrzeganie praw osób niepełnosprawnych.
Posłanka pyta ministra o powody odmowy zwiększenia subwencji dla UAM na remont akademika "Jowita" w 2025 roku, mimo wcześniejszych obietnic finansowania. Interpelacja kwestionuje plany ministerstwa odnośnie do jednorazowego zwiększenia subwencji w 2026 roku na ten cel.
Posłanka Zawisza wyraża zaniepokojenie likwidacją oddziałów ginekologiczno-położniczych i wzrostem liczby porodów poza szpitalami, pytając o plany Ministerstwa Zdrowia dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa rodzącym i finansowania opieki położniczej w szpitalach bez oddziałów ginekologicznych. Krytykuje przedstawianie tego zjawiska jako planowe działanie rządu.
Posłanka Marcelina Zawisza interweniuje w sprawie braku remontu drogi krajowej nr 43 na odcinku Rudniki-granica woj. opolskiego, wskazując na zagrożenie bezpieczeństwa pieszych, zwłaszcza dzieci. Pyta o postęp prac nad remontem, termin realizacji oraz możliwość skierowania środków na ten cel w roku 2026.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Projekt został skierowany do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu przez Marszałka Sejmu. Komisja po rozpatrzeniu projektu wnioskuje o jego podjęcie przez Sejm. Celem jest uhonorowanie pamięci o Kryzysie Bydgoskim poprzez formalne upamiętnienie przez Sejm.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje przyjęcie poprawek Senatu do wspomnianej ustawy. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz kwestii związanych z Krajową Administracją Skarbową w kontekście zabytków. Niestety, brak szczegółów odnośnie konkretnych zmian w tekście uniemożliwia głębszą analizę.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt i wnosi o jego podjęcie przez Sejm. Celem uchwały jest uczczenie pamięci wybitnego polskiego reżysera.
Przedstawiony tekst to sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu dotyczące poselskiego projektu uchwały w sprawie 100. rocznicy śmierci kardynała Edmunda Dalbora. Komisja po rozpatrzeniu projektu wnosi o jego podjęcie przez Wysoki Sejm. Projekt uchwały ma na celu uczczenie pamięci kardynała Dalbora. Tekst nie zawiera informacji o zmianach prawnych, a jedynie informuje o procesie legislacyjnym projektu uchwały.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu dotyczące poselskiego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia 100-lecia nadania praw miejskich Gdyni. Komisja wnosi o podjęcie uchwały przez Sejm. Dodatkowo, przedstawiony został wniosek mniejszości, proponujący uzupełnienie treści uchwały o informację o działaniach generała Kazimierza Sosnkowskiego w 1920 roku, związanych z budową portu w Gdyni.