Interpelacja w sprawie zapewnienia stabilnego finansowania prac remontowych i konserwatorskich na terenie Starego Miasta w Zamościu wpisanego na Listę światowego dziedzictwa UNESCO
Data wpływu: 2025-12-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie trudnej sytuacji finansowej Zamościa, co zagraża renowacji Starego Miasta wpisanego na listę UNESCO, i pyta o plany rządu dotyczące stabilnego finansowania konserwacji zabytków. Pyta o konkretne środki przeznaczone na Zamość oraz o plany stworzenia wieloletniego programu rządowego dla miasta.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zapewnienia stabilnego finansowania prac remontowych i konserwatorskich na terenie Starego Miasta w Zamościu wpisanego na Listę światowego dziedzictwa UNESCO Interpelacja nr 13974 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie zapewnienia stabilnego finansowania prac remontowych i konserwatorskich na terenie Starego Miasta w Zamościu wpisanego na Listę światowego dziedzictwa UNESCO Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 02-12-2025 Szanowna Pani Minister! W 1992 r.
historyczne centrum Zamościa zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako „wybitny przykład renesansowego miasta idealnego końca XVI wieku, które zachowało oryginalny układ urbanistyczny, fortyfikacje oraz szereg cennych zabytków, łączących tradycje architektury włoskiej i środkowoeuropejskiej”. Od tego momentu Zamość stał się jednym z najważniejszych „wizytówek” polskiego dziedzictwa w skali międzynarodowej. To nie jest wyłącznie problem lokalny – to kwestia wiarygodności państwa polskiego jako depozytariusza światowego dziedzictwa kultury.
Z informacji przekazanych mi przez samorządowców wynika, że miasto znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej , a jednocześnie skala potrzeb remontowych i konserwatorskich na Starym Mieście w Zamościu rośnie lawinowo.
Chodzi w szczególności o: zły stan techniczny części kamienic i ich dachów, degradację elewacji i detalu architektonicznego, konieczność kompleksowej wymiany lub modernizacji instalacji podziemnych (wod.-kan., sieci ciepłownicze, energetyczne), postępujące zużycie infrastruktury publicznej (bruk, oświetlenie, mała architektura), potrzebę dalszych prac przy obiektach sakralnych, fortyfikacjach oraz zabytkach użyteczności publicznej (w tym Akademii Zamojskiej).
Z opracowań dotyczących ochrony Starego Miasta w Zamościu wynika, że dotychczas proces rewitalizacji w znacznej mierze opierał się na okresowych możliwościach pozyskiwania środków z funduszy Unii Europejskiej, przy relatywnie niewielkim, nieregularnym udziale środków krajowych. W latach ubiegłych znaczna część prac była współfinansowana w ok. 75% ze środków zewnętrznych, przede wszystkim unijnych, natomiast ustawodawstwo polskie nie wprowadza odrębnych, stabilnych mechanizmów finansowania obiektów z listy UNESCO.
W praktyce oznacza to, że miasto – o ograniczonych dochodach własnych, pełniące równocześnie funkcje ośrodka subregionalnego – musi ponosić ponadstandardowe koszty utrzymania i konserwacji zabytkowej substancji o znaczeniu ogólnokrajowym i międzynarodowym. Podmiotem odpowiedzialnym za wypełnianie zobowiązań wynikających z konwencji UNESCO jest jednak państwo polskie , a nie samorząd pozostawiony sam sobie!
Dziś, przy wysokiej inflacji kosztów materiałów i robocizny budowlanej, przy rosnących wymaganiach konserwatorskich i energetycznych, brak stabilnego, kilkuletniego programu finansowania może doprowadzić do sytuacji, w której: konieczne prace będą odkładane, degradacja zabytkowej tkanki będzie postępować, w skrajnym wypadku pojawi się ryzyko wystąpienia do UNESCO o wpisanie Zamościa na Listę dziedzictwa w zagrożeniu.
W związku z powyższym, działając w interesie Zamościa, regionu i całego państwa, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Jakie łączne środki finansowe (z podziałem na źródła: budżet MKiDN, inne części budżetu państwa, fundusze celowe, środki UE – m.in. KPO) zostały przeznaczone w latach 2024–2025 na ochronę, renowację i rewitalizację Starego Miasta w Zamościu (obszar wpisu UNESCO i strefy buforowej)? Proszę o przedstawienie szczegółowego zestawienia: nazwa projektu, beneficjent, rok, wartość całkowita, wysokość dofinansowania oraz udział środków krajowych.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Poseł pyta o brak działań rządu w zakresie ochrony nieletnich przed negatywnym wpływem lootboxów i hazardu online, wyrażając zaniepokojenie brakiem reakcji Ministerstwa Finansów na ten problem oraz ignorowaniem projektu nowelizacji ustawy hazardowej. Interpelacja kwestionuje skuteczność obecnych instrumentów prawnych i domaga się konkretnych działań oraz wyjaśnień.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje przyjęcie poprawek Senatu do wspomnianej ustawy. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz kwestii związanych z Krajową Administracją Skarbową w kontekście zabytków. Niestety, brak szczegółów odnośnie konkretnych zmian w tekście uniemożliwia głębszą analizę.
Projekt ustawy obejmuje zmiany w szeregu ustaw, w tym dotyczące niekarania obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, CEIDG, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Celem jest prawdopodobnie dostosowanie prawa do aktualnej sytuacji geopolitycznej i społeczno-gospodarczej oraz usprawnienie funkcjonowania różnych obszarów administracji publicznej i gospodarki. Senat przekazuje uchwały dotyczące tych ustaw do Sejmu. Projekt przewiduje także korekty redakcyjne w celu zachowania spójności numeracji i odesłań.
Przedłożony dokument to zbiór uchwał Senatu dotyczących zmian w różnych ustawach, przekazanych Marszałkowi Sejmu. Dotyczą one m.in. kwestii niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością zmian redakcyjnych w celu zachowania spójności. Celem zmian jest dostosowanie prawa do aktualnych potrzeb i wyzwań.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.