Interpelacja w sprawie przygotowania rozwiązań wspierających Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie
Data wpływu: 2025-12-04
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Wioletta Maria Kulpa zwraca uwagę na trudną sytuację materialną Polaków na Wileńszczyźnie i pyta, czy Ministerstwo Rozważa wprowadzenie mechanizmów wsparcia finansowego i socjalnego dla tych rodzin, które aktywnie podtrzymują polskość. Pyta również o koordynację działań z innymi ministerstwami i organizacjami polonijnymi w celu opracowania kompleksowej strategii wsparcia.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie przygotowania rozwiązań wspierających Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie Interpelacja nr 14011 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie przygotowania rozwiązań wspierających Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa Data wpływu: 04-12-2025 Szanowna Pani Minister, zwracam się do Pani Minister z interpelacją dotyczącą dramatycznej i wciąż mało nagłaśnianej sytuacji Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie. Według dostępnych danych około 30 tysięcy Polaków żyje tam w warunkach bardzo skromnych, często na granicy ubóstwa.
W wielu przypadkach są to rodziny wielodzietne, utrzymujące się z niskich lokalnych świadczeń, nierzadko bez stabilnej pracy i bez wsparcia systemu socjalnego. Jak podkreślają środowiska polskie oraz organizacje społeczne Polacy ci zachowali język polski, kulturę i wiarę, wychowują dzieci po polsku i dbają o polskie szkoły, choć żyją w warunkach, które trudno porównać do standardów życia w Polsce. Mimo trudów codzienności pozostają wierni polskości, traktując ją jako fundament swojej tożsamości.
W licznych świadectwach i reportażach wskazuje się, że wiele rodzin na Wileńszczyźnie funkcjonuje w realiach, które w Polsce dawno zostałyby uznane za wymagające pilnej interwencji społecznej - brak dostępu do odpowiedniej opieki socjalnej, niskie dochody, zniszczone gospodarstwa, ograniczony dostęp do usług publicznych. Z drugiej strony widoczna jest ogromna determinacja, by utrzymać polskie szkolnictwo i tradycję. Jednocześnie procedury wynikające z ustawy o repatriacji, które mogłyby w części przypadków umożliwić przeniesienie się do Polski, są długotrwałe, skomplikowane i nie zawsze obejmują osoby w największej potrzebie.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami: 1. Czy ministerstwo rozważa stworzenie mechanizmu wsparcia finansowego dla Polaków mieszkających poza granicami – w tym na Wileńszczyźnie – którzy żyją w trudnych warunkach, a jednocześnie aktywnie podtrzymują polskość? Mechanizm ten mógłby być wzorowany na programach funkcjonujących w Polsce (np. świadczenie wychowawcze 800+). 2. Czy możliwe jest opracowanie specjalnego świadczenia socjalno-edukacyjnego dla rodzin polskich wychowujących dzieci w języku ojczystym? Wsparcie to byłoby nie tylko pomocą materialną, ale także wzmocnieniem wysiłków na rzecz utrzymania polskiej kultury i szkolnictwa.
3. Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia programów pomostowych dla naszych rodaków na Wschodzie do czasu ewentualnego uproszczenia procedur repatriacyjnych? 4. Czy rozważane jest utworzenie specjalnego funduszu pomocowego dla rodzin polskiego pochodzenia żyjących w regionach dotkniętych ubóstwem strukturalnym tak jak Wileńszczyzna? Wsparcie to mogłoby obejmować m.in.: • mikrogranty na remonty domów, • dopłaty do edukacji polskich dzieci, • wsparcie żywnościowe, • dopłaty do kosztów ogrzewania. 5.
Czy ministerstwo prowadzi dialog z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz instytucjami polonijnymi, aby wypracować wspólną strategię wsparcia dla Polaków pozostających poza granicami nie z własnego wyboru, ale z powodu historycznych przymusów? W opinii wielu ekspertów i środowisk społecznych zapewnienie choćby częściowego wsparcia finansowego miałoby ogromne znaczenie symboliczne: byłoby dowodem, że Polska pamięta o swoich rodakach, którzy od pokoleń wiernie zachowują ojczystą mowę i tradycję, mimo braku komfortu, jaki daje życie w granicach państwa polskiego.
Interpelacja dotyczy wprowadzenia szczególnej ochrony stosunku pracy dla strażaków ochotników, analogicznej do tej, jaką mają żołnierze WOT, aby chronić ich przed negatywnymi konsekwencjami zawodowymi wynikającymi z udziału w akcjach ratowniczych. Posłowie pytają, czy ministerstwa analizują taką możliwość i planują wprowadzenie odpowiednich rozwiązań prawnych.
Posłowie pytają o wpływ systemów ETS i ETS2 na ceny energii, paliw oraz inflację w Polsce, wyrażając obawy co do braku przejrzystych informacji i przygotowania państwa na potencjalny wzrost kosztów. Interpelacja kwestionuje brak publicznych wyliczeń dotyczących udziału kosztów EU ETS w cenie energii oraz oceny wpływu ETS2 na inflację.
Posłowie pytają o analizy i prognozy Ministerstwa Finansów dotyczące wpływu zmian demograficznych i sytuacji na rynku pracy na finanse publiczne, w tym dochody z PIT, VAT, składki, saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz potrzeby pożyczkowe państwa. Wyrażają zaniepokojenie rozbieżnościami w danych demograficznych i prognozach różnych instytucji państwowych.
Posłowie pytają o trudności, jakie napotykają polscy obywatele w kontaktach z polskimi placówkami dyplomatycznymi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Katarze, szczególnie w sytuacjach wymagających pilnej pomocy. Wyrażają zaniepokojenie brakiem wsparcia i pytają o planowane działania naprawcze.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie dwóch komisji sejmowych (Komisji Polityki Senioralnej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny) dotyczące Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2024. Komisje, po rozpatrzeniu informacji i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o przyjęcie tejże Informacji. Dokument nie proponuje zmian prawnych, a jedynie rekomenduje akceptację raportu o sytuacji seniorów.
Dokument stanowi informację Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. Został przekazany Marszałkowi Sejmu przez Prezesa Rady Ministrów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w parlamencie. Dokument ten służy raportowaniu i ocenie efektywności istniejących przepisów dotyczących wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. Celem jest monitorowanie i potencjalna modyfikacja polityki w tym obszarze.
Projekt uchwały Sejmu RP wyraża potępienie dla działań Republiki Litewskiej, które zdaniem wnioskodawców, ograniczają prawa Polaków na Wileńszczyźnie do zachowania tożsamości i tradycji narodowej. Uchwała krytykuje likwidację Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu, uznając to za przejaw szowinizmu i szkodliwe dla relacji polsko-litewskich. Sejm wzywa Radę Ministrów do podjęcia działań na rzecz poprawy sytuacji Polaków na Litwie, w tym ochrony ich kultury i języka. Uzasadnienie podkreśla dysproporcję w traktowaniu mniejszości litewskiej w Polsce i polskiej na Litwie, wskazując na utrudnienia w funkcjonowaniu polskich szkół i kulturze na Litwie.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także w niektórych innych ustawach. Głównym celem jest poprawa sytuacji finansowej i warunków pracy pracowników warsztatów terapii zajęciowej (WTZ). Proponuje się zwiększenie finansowania WTZ, zagwarantowanie dodatkowego urlopu dla pracowników oraz uznanie ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, co uprawniałoby do wcześniejszej emerytury. Dodatkowo, projekt ma na celu dopisanie WTZ do ustawy o pomocy społecznej, aby zapewnić im równe traktowanie z innymi placówkami reintegracyjnymi.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny dotyczące działalności Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w 2024 roku. Komisje te, po rozpatrzeniu sprawozdania PIP i przeprowadzeniu dyskusji, wnioskują do Sejmu o jego przyjęcie. Dokument ten nie wprowadza nowych regulacji prawnych, a jedynie rekomenduje przyjęcie sprawozdania z działalności PIP.