Interpelacja w sprawie przedstawienia na forum ONZ inicjatywy dotyczącej praw mężczyzn i chłopców
Data wpływu: 2025-12-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marta Stożek pyta ministra spraw zagranicznych o plany podjęcia działań na forum ONZ w celu przedstawienia inicjatywy dotyczącej praw mężczyzn i chłopców w kontekście szerszej agendy równości płci oraz o działania ministerstwa promujące holistyczne podejście do równości płci, uwzględniające specyficzne potrzeby mężczyzn.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie przedstawienia na forum ONZ inicjatywy dotyczącej praw mężczyzn i chłopców Interpelacja nr 14047 do ministra spraw zagranicznych w sprawie przedstawienia na forum ONZ inicjatywy dotyczącej praw mężczyzn i chłopców Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 06-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, Pakt na rzecz Przyszłości przyjęty przez ONZ deklaruje dążenie do równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet.
Jednocześnie wiele wyzwań, z jakimi mierzą się mężczyźni i chłopcy w obszarze zdrowia, edukacji, rynku pracy czy życia rodzinnego, pozostaje w tym dyskursie słabo widocznych, choć mają one bezpośredni wpływ na spójność społeczną, stabilność gospodarczą i bezpieczeństwo publiczne. Pełna równość płci wymaga ujęcia sytuacji wszystkich płci w sposób całościowy, a nie selektywny – tak, by żadne doświadczenie nie było marginalizowane lub uznane za „drugorzędne“.
Polska, jako państwo deklarujące przywiązanie do idei praw człowieka i sprawiedliwości społecznej, mogłaby odegrać rolę lidera w kształtowaniu podejścia do równości płci, które w sposób wyważony uwzględnia także szczególne problemy chłopców i mężczyzn. Chodzi tu m.in. o niższe wyniki edukacyjne i częstsze porzucanie szkoły, gorsze wskaźniki zdrowotne i krótszą długość życia, wyższy odsetek samobójstw, nadreprezentację w pracy wysokiego ryzyka, bezdomności czy statystykach ofiar zabójstw.
Zaniedbanie tych obszarów nie sprzyja ani kobietom, ani mężczyznom – prowadzi natomiast do narastania frustracji, poczucia marginalizacji i podatności na radykalne przekazy polityczne czy ideologiczne. W interesie Polski leży wsparcie na forum ONZ inicjatywy, która nie przeciwstawia sobie praw kobiet i mężczyzn, lecz traktuje je jako wzajemnie powiązane elementy jednej polityki równościowej. Taka inicjatywa mogłaby m.in.
zachęcać państwa członkowskie do systematycznego gromadzenia danych dotyczących sytuacji mężczyzn i chłopców, tworzenia ukierunkowanych programów oraz wymiany dobrych praktyk – również tam, gdzie dotąd dominował wąsko rozumiany dyskurs równościowy. W tym kontekście Polska mogłaby zaproponować m.in. zorganizowanie międzynarodowej konferencji eksperckiej pod auspicjami ONZ, współpracę z organizacjami pozarządowymi i środowiskami akademickimi oraz włączenie do agendy ONZ kilku wyraźnie nazwanych obszarów problemowych dotyczących mężczyzn i chłopców.
Poniżej wskazuję przykładowe pola, które – w mojej ocenie – powinny zostać szczególnie uwzględnione w ramach takiej inicjatywy. Proponowany kluczowe obszary problemowe do poruszenia na forum ONZ Edukacja chłopców i młodych mężczyzn W wielu państwach chłopcy częściej powtarzają klasy, rzadziej kończą szkołę średnią i wcześniej wypadają z systemu edukacji, co obniża ich przyszłe szanse zawodowe i sprzyja marginalizacji. Inicjatywa ONZ mogłaby promować programy wyrównawcze, mentoringowe i stypendialne oraz włączanie do polityk edukacyjnych perspektywy płci w odniesieniu zarówno do dziewcząt, jak i chłopców.
Zdrowie fizyczne mężczyzn Mężczyźni żyją przeciętnie krócej, rzadziej korzystają z badań profilaktycznych i częściej doświadczają poważnych schorzeń (w tym układu krążenia oraz nowotworów typowych dla płci męskiej). Potrzebne są międzynarodowe standardy i zalecenia dotyczące programów profilaktycznych adresowanych do mężczyzn, rozwijania specjalistycznych placówek oraz kampanii zachęcających do troski o zdrowie. Zdrowie psychiczne i zapobieganie samobójstwom Choć kobiety częściej podejmują próby samobójcze, to mężczyźni znacznie częściej umierają w ich wyniku.
Jednocześnie stereotypowe normy „twardej“ męskości zniechęcają do szukania pomocy. ONZ mogłaby wspierać wymianę dobrych praktyk w zakresie programów prewencji samobójstw skierowanych do mężczyzn, kampanii odtabuizowujących korzystanie z pomocy psychologicznej oraz rozwoju usług wsparcia dostosowanych do ich potrzeb. Sytuacja zawodowa: sektory wysokiego ryzyka, bezrobocie i dyskryminacja Mężczyźni są nadreprezentowani w zawodach szczególnie niebezpiecznych (budownictwo, górnictwo, przemysł ciężki), co przekłada się na liczbę wypadków i śmiertelność w pracy. Jednocześnie w niektórych sfeminizowanych sektorach (np.
Posłanka pyta o koordynację działań międzyresortowych w celu ograniczenia powstawania nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, wyrażając zaniepokojenie brakiem skutecznych mechanizmów. Domaga się informacji o podjętych działaniach koordynacyjnych, planowanych zmianach legislacyjnych i rozwiązaniach ograniczających obciążanie samorządów kosztami likwidacji tych składowisk.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie systemowych nadużyć w elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU) prowadzonym przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód, wskazując na naruszanie praw obywateli i niezgodność z prawem UE. Pyta ministra sprawiedliwości o planowane działania naprawcze i kontrolę e-sądu w Lublinie.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie nieprawidłowości w Izbie Komorniczej we Wrocławiu, gdzie Rada ignorowała prawomocne orzeczenia sądowe i bezstronność. Pyta o nieskuteczność nadzoru Ministerstwa Sprawiedliwości w tej sprawie i domaga się podjęcia działań w celu zapobieżenia utrwalaniu się patologicznych praktyk.
Przedstawiony dokument jest dodatkowym sprawozdaniem Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Obrony Narodowej dotyczącym rządowego projektu ustawy o działalności kosmicznej. Zawiera on poprawki zgłoszone w drugim czytaniu i rozpatrzone przez komisje. Poprawki te dotyczą głównie doprecyzowania i uściślenia terminologii, wydłużenia terminów oraz zmian w zakresie przekazywania informacji do ONZ. Celem poprawek jest doprecyzowanie i usprawnienie wdrażania przepisów ustawy o działalności kosmicznej.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Tekst stanowi informację dla Sejmu i Senatu RP o udziale Polski w pracach Unii Europejskiej w okresie przewodnictwa Polski w Radzie UE (styczeń-czerwiec 2025). Podkreśla się, że Polska prezydencja skupiła się na wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności Unii w jej kluczowych wymiarach: zewnętrznym, wewnętrznym, informacyjnym, ekonomicznym, energetycznym, żywnościowym i zdrowotnym. Sprawozdanie opisuje działania i inicjatywy podjęte w celu realizacji tych priorytetów, w tym reagowanie na agresję Rosji na Ukrainę, wzmacnianie europejskiej obronności, ochronę granic, zwalczanie dezinformacji i przestępczości zorganizowanej, poprawę konkurencyjności gospodarki oraz zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego. Polska prezydencja dążyła również do uproszczeń regulacyjnych i wsparcia społeczeństwa obywatelskiego.