Interpelacja w sprawie wsparcia mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw na terenach dotkniętych procesem depopulacji oraz w gminach o ujemnym saldzie migracyjnym

Szanowny Panie Ministrze,

województwo opolskie od wielu lat zmaga się z jednym z najpoważniejszych kryzysów demograficznych w kraju. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego region należy do najsilniej wyludniających się w Polsce, co bezpośrednio uderza w lokalne rynki pracy, atrakcyjność inwestycyjną oraz stabilność mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. To właśnie MŚP są fundamentem gospodarki Opolszczyzny, lecz funkcjonują w warunkach coraz bardziej ograniczonego potencjału ludnościowego.

Dane GUS, które ukazują skalę zjawiska, są alarmujące. W latach 2002–2023 liczba ludności województwa spadła z 1,065 mln do około 937 tys. mieszkańców, co oznacza ubytek przekraczający 128 tysięcy osób. Tylko w 2023 roku saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych wyniosło –1,4‰, potwierdzając utrzymujący się odpływ mieszkańców. Trend ten pogłębia się – w pierwszym półroczu 2024 roku województwo odnotowało dalszy spadek liczby ludności o ponad 6 tysięcy osób. Liczba mieszkańców w wieku produkcyjnym maleje, rośnie zaś udział seniorów, a wiele gmin wiejskich i małych miast regularnie odnotowuje ujemne saldo migracji.

Zjawisko depopulacji w sposób bezpośredni obciąża sektor MŚP: utrudnia rekrutację, zmniejsza popyt lokalny, ogranicza specjalistyczne kadry, a przedsiębiorcy funkcjonują w warunkach strukturalnej przewagi większych ośrodków, które przyciągają młodych ludzi i inwestycje. Jednocześnie większość instrumentów wsparcia przedsiębiorczości w Polsce nie uwzględnia realnej sytuacji demograficznej gmin, choć to właśnie demografia w coraz większym stopniu determinuje ich zdolność ekonomiczną.

W świetle powyższych danych sytuacja MŚP na obszarach zagrożonych depopulacją, w tym w Opolskiem, staje się jednym z najpilniejszych wyzwań rozwojowych i społecznych. Brak reakcji oznaczać może narastającą marginalizację całych gmin, odpływ przedsiębiorców oraz trwałe osłabienie potencjału gospodarczego regionu.

W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:

Z poważniem

Tomasz Kostuś