Interpelacja w sprawie realizacji zaleceń Najwyższej Izby Kontroli zawartych w raporcie "Zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości"
Data wpływu: 2025-12-10
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Dorota Olko interpeluje w sprawie nierównomiernego obciążenia sądów, szczególnie warszawskich, sprawami wynikającymi z czynności bankowych i umów ubezpieczenia, co narusza prawo obywateli do sprawiedliwego procesu. Pyta, czy Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło działania w celu wyrównania obciążenia sądów w skali całego kraju i jakie zmiany legislacyjne planuje wprowadzić w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie realizacji zaleceń Najwyższej Izby Kontroli zawartych w raporcie "Zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości" Interpelacja nr 14159 do ministra sprawiedliwości w sprawie realizacji zaleceń Najwyższej Izby Kontroli zawartych w raporcie "Zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości" Zgłaszający: Dorota Olko Data wpływu: 10-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, jednym z wniosków Najwyższej Izby Kontroli, przedstawionym w raporcie „Zapewnienie sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości”, znak: KPB.430.2.2024, była konieczność przeprowadzenia przeglądu istniejących struktur organizacyjnych sądów powszechnych z uwzględnieniem ich właściwości miejscowej i zakresu rozpoznawanych spraw oraz zasobów kadrowych (etatyzacji) w celu identyfikacji dysfunkcji obniżających ich sprawność oraz wdrożenia rozwiązań uwzględniających zróżnicowanie jednostek sądownictwa powszechnego w skali kraju.
Z raportu tego wynika, że ze względu na właściwość miejscową czas postępowania cywilnego w dużych aglomeracjach zdecydowanie wydłuża się względem sądów w mniejszych miejscowościach (str. 20). „Stwierdzone przez NIK, a znane ministrowi dysproporcje w obciążeniu sędziów wskazują na potrzebę podjęcia działań w celu optymalizacji struktur organizacyjnych sądownictwa, której celem byłoby rzeczywiste wyrównywanie obciążenia sądów zadaniami, a sędziów sprawami.
Utrzymywanie stanu permanentnego przeciążenia liczbą spraw w referatach sędziów w jednych sądach/wydziałach, przy względnie niskich obciążeniach w innych, według NIK rodzi nie tylko ryzyko nieuzasadnionego zróżnicowania w ramach tej samej grupy zawodowej, ale – co istotniejsze – zwłaszcza w grupie przeciążonych orzeczników ryzyko sprawowania wymiaru sprawiedliwości bez wymaganej staranności” (str. 67). Jak wynika z pisma ministra sprawiedliwości z dnia 12 sierpnia 2024 r., BM-VI.0910.4.2023, podzielono stanowisko Najwyższej Izby Kontroli co do stanu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
Aktualnie zasadniczym problemem sądów w Warszawie jest ogromny wpływ spraw wynikających z czynności bankowych i z umów ubezpieczenia kierowanych zgodnie z tzw. właściwością ogólną pozwanego wyznaczoną w oparciu o jego siedzibę. Skrajnym przypadkiem jest Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie, w którego właściwości miejscowej znajdują się siedziby prawie wszystkich największych banków (Bank Pekao SA, mBank SA, Santander Bank Polska SA, BNP Paribas Bank Polska SA, Velo Bank SA, Alior Bank SA) oraz najwięksi ubezpieczyciele (Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji Warta SA, UNIQA Towarzystwo Ubezpieczeń SA).
Oznacza to, że wbrew wnioskom przedstawionym w raporcie NIK sprawy przeciwko bankom i ubezpieczycielom kierowane są głownie do jednego sądu zamiast równomiernie do wszystkich sądów, pozbawiając strony postępowań, w szczególności konsumentów, konstytucyjnego prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W związku z powyższym oraz na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.
907) zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy dokonano, zgodnie z wnioskami NIK, przeglądu istniejących struktur organizacyjnych sądów powszechnych z uwzględnieniem ich właściwości miejscowej i zakresu rozpoznawanych spraw, w tym z tzw. czynności bankowych i z umów ubezpieczenia? Czy przeprowadzono analizę obciążenia sądów powszechnych z uwagi znajdowania się w ich właściwości siedzib banków i ubezpieczycieli, a jeżeli tak, to jakie wyciągnięto wnioski, w szczególności wobec sądów w Warszawie? Czy sądy w Warszawie zgłaszały nierównomierne obciążenie sprawami względem innych sądów w kraju, w szczególności z tzw.
czynności bankowych i z umów ubezpieczenia, a jeżeli tak, to w jaki sposób odniesiono się do problemu? Czy sądy w Warszawie występowały o podjęcie inicjatywy ustawodawczej prowadzącej do wyrównania obciążenia sądów w skali całego kraju, w szczególności sprawami z tzw. czynności bankowych i z umów ubezpieczenia, a jeżeli tak, jak odniesiono się do takich wniosków? Czy planowane są działania zmierzające do wyrównania obciążenia sądów w skali całego kraju, w szczególności w sprawach z czynności bankowych i z umów ubezpieczenia, a jeżeli tak, to jakie?
Czy planowane są zmiany ustawodawcze zmierzające do wyrównania obciążenia sądów w skali całego kraju w sprawach z czynności bankowych i z umów ubezpieczenia poprzez podjęcie inicjatywy ustawodawczej w postaci: - nowelizacji art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 838, 1565, 1863, z 2025 r. poz. 146, 820, 1069, 1216) poprzez wprowadzenie regulacji analogicznej lub zbliżonej do art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.
Posłowie pytają o trudności w uzyskiwaniu stopni i tytułów naukowych przez osoby zajmujące się dydaktyką przedmiotową oraz o działania ministerstwa w celu rozwiązania tego problemu, w tym o stanowisko wobec propozycji zmiany przepisów. Interpelacja zwraca uwagę na negatywny wpływ obecnej sytuacji na rozwój dydaktyk przedmiotowych i kształcenie nauczycieli.
Posłowie pytają Ministra Obrony Narodowej o plany pozyskania i rozmieszczenia min przeciwpiechotnych przez Wojsko Polskie w ramach programu "Tarcza Wschód", w kontekście wypowiedzenia konwencji ottawskiej i potencjalnych szkód humanitarnych. Wyrażają obawy dotyczące bezpieczeństwa cywilów, kosztów rozminowywania oraz wpływu na demografię i wizerunek Polski.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie planami zaminowania pasa przygranicznego, wskazując na negatywny wpływ na turystykę i wizerunek Polski, zwłaszcza w regionach wschodnich. Pytają o ocenę strat, programy wsparcia dla przedsiębiorców i działania na rzecz ochrony wizerunku kraju.
Posłowie pytają o szczegóły porozumienia między MON a PZŁ, w szczególności o popularyzację obronności, udostępnianie strzelnic, projekty szkoleniowe, wsparcie MON dla PZŁ oraz planowane działania i koszty z tym związane. Kwestionują efektywność i koszty realizacji porozumienia.
Posłanki pytają ministra infrastruktury o postęp prac grupy roboczej ds. przywrócenia samorządom kompetencji w zakresie nadzoru nad ruchem drogowym i kontroli prędkości, wyrażając zaniepokojenie małą liczbą posiedzeń. Interpelacja dotyczy także stanu prac legislacyjnych w tej sprawie oraz roli Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Projekt uchwały ma na celu usprawnienie przebiegu posiedzeń Sejmu poprzez modyfikację zasad udzielania głosu. Prezes Rady Ministrów zachowuje prawo do zabierania głosu ilekroć tego zażąda, natomiast członkowie Rady Ministrów i Szef Kancelarii Prezydenta będą mogli to zrobić tylko raz w danym punkcie porządku dziennego lub po otwarciu posiedzenia. Podobnie, wybrane organy państwowe, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich czy Prezes NBP, będą mogły zabierać głos poza kolejnością tylko raz w danym punkcie porządku dziennego, jeśli dotyczy to spraw objętych ich zakresem działania. Dodatkowo, głos poza kolejnością będzie udzielany Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, umożliwiając aplikantom, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, ponowne podejście do niego. Wprowadza się możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu dla osób, które dwukrotnie go nie zdały, a także reguluje zasady ponownego przystępowania do egzaminu w zależności od przyczyn niezdania lub nieprzystąpienia do niego. Celem jest uwzględnienie różnych okoliczności życiowych aplikantów oraz poprawa sytuacji kadrowej w sądach i prokuraturze. Dodatkowo, ujednolica się terminy związane z egzaminami, wyrażając je w latach, a nie w miesiącach, aby uniknąć trudności interpretacyjnych.
Projekt ustawy ma na celu przywrócenie prawa do niezależnego i bezstronnego sądu poprzez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) podjętych w latach 2018-2025. Ustawa pozbawia mocy prawnej uchwały KRS dotyczące powołań sędziowskich z tego okresu, z pewnymi wyjątkami, przywraca sędziów na poprzednie stanowiska lub oferuje im alternatywne ścieżki kariery, takie jak stanowiska referendarzy sądowych lub powrót do zawodu prokuratora. Ma to na celu naprawę podważonej niezawisłości sądownictwa i wykonanie orzeczeń sądów międzynarodowych i krajowych.
Projekt ustawy nowelizuje Kodeks cywilny oraz ustawy dotyczące ubezpieczeń obowiązkowych, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, a także ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Głównym celem jest umożliwienie komunikacji elektronicznej między zakładami ubezpieczeń a osobami zgłaszającymi roszczenia, pod warunkiem uzyskania ich zgody. Dodatkowo, ustawa wprowadza obowiązek informowania o przyczynach odmowy wypłaty odszkodowania oraz pouczenie o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Zmiany te mają na celu usprawnienie procesu likwidacji szkód i poprawę komunikacji z klientami.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) oraz w podatku od niektórych instytucji finansowych. W CIT zmienia się stawka podatku dla banków i SKOK-ów oraz podatkowych grup kapitałowych, w których skład wchodzi bank, wprowadzając stopniowe zmiany stawek w latach 2026-2028. Dodatkowo, zmienia się stawkę podatku od niektórych instytucji finansowych, obniżając ją dla niektórych podmiotów i wprowadzając zmianę stawki w 2027 roku. Celem zmian jest modyfikacja obciążeń podatkowych dla sektora finansowego i dostosowanie ich do bieżącej sytuacji gospodarczej.