Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji środowiskowej i zdrowotnej mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów związanej z płonącymi hałdami pogórniczymi oraz konieczności pilnych działań nadzorczych i legislacyjnych
Data wpływu: 2025-12-12
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Michał Woś interweniuje w sprawie dramatycznej sytuacji środowiskowej i zdrowotnej mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów, spowodowanej płonącymi hałdami pogórniczymi. Pyta o konkretne działania rządu mające na celu ograniczenie zagrożeń i poprawę sytuacji mieszkańców.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji środowiskowej i zdrowotnej mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów związanej z płonącymi hałdami pogórniczymi oraz konieczności pilnych działań nadzorczych i legislacyjnych Interpelacja nr 14219 do ministra aktywów państwowych w sprawie dramatycznej sytuacji środowiskowej i zdrowotnej mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów związanej z płonącymi hałdami pogórniczymi oraz konieczności pilnych działań nadzorczych i legislacyjnych Zgłaszający: Michał Woś Data wpływu: 12-12-2025 Szanowny Panie Premierze, mieszkańcy Radlina, Pszowa i Rydułtów od wielu lat żyją w bezpośrednim sąsiedztwie hałd pogórniczych, które – według relacji mieszkańców, danych środowiskowych oraz opinii ekspertów – stanowią realne i długotrwałe zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa i jakości życia tysięcy osób.
W Radlinie chodzi o hałdę przy kopalni Marcel, w Pszowie o hałdę Wrzosy. We wszystkich tych lokalizacjach mamy do czynienia z obiektami, które ulegają długotrwałemu zapożarowaniu, emitują pyły i gazy zawierające substancje toksyczne, w tym metale ciężkie, a prowadzone od lat działania rekultywacyjne nie doprowadziły do trwałego wygaszenia pożarów ani pełnej stabilizacji środowiskowej. W Radlinie i w Pszowie prace rekultywacyjne prowadzi ten sam wykonawca, wyłoniony w procedurach przetargowych.
Doniesienia o brakach w skutecznym nadzorze, kontroli technologii oraz ochronie interesu mieszkańców rodzą pytania o systemowy charakter problemu w skali całego regionu. Z dostępnych informacji wynika również, że z hałd pozyskiwane jest kruszywo powstające w wyniku spalania materiału pogórniczego („przepalony łupek”), które następnie trafia do obrotu gospodarczego. Pojawiają się wątpliwości, czy obecny model ekonomiczny nie powoduje, że utrzymywanie hałd w stanie spalania jest dla uczestników procesu bardziej opłacalne niż ich skuteczne ugaszenie, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z interesem mieszkańców oraz zasadami ochrony środowiska.
Niepokój budzi także sygnał, że umowy zawarte pomiędzy Polską Grupą Górniczą a wykonawcami prac rekultywacyjnych, w szczególności firmą Barosz-Gwimet, mogą zawierać niekorzystne dla spółki Skarbu Państwa zapisy – w praktyce ograniczające możliwość wypowiedzenia lub istotnej zmiany warunków współpracy. Może to prowadzić do sytuacji, w której PGG ponosi odpowiedzialność środowiskową, społeczną i wizerunkową, nie dysponując skutecznymi narzędziami nadzoru nad wykonawcą.
Skala problemu oraz bezradność lokalnych społeczności zostały szeroko opisane w materiale dziennikarskim opublikowanym na portalu Onet, który przedstawił relacje mieszkańców Radlina, Pszowa i Rydułtów, opinie lekarzy oraz naukowców, a także dane dotyczące ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczeń i potencjalnych skutków zdrowotnych. W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami: Jakie działania podjął lub planuje podjąć prezes Rady Ministrów w celu pilnego ograniczenia zagrożeń środowiskowych i zdrowotnych wynikających z funkcjonowania hałd pogórniczych w Radlinie, Pszowie i Rydułtowach?
Czy rząd posiada aktualne, kompleksowe analizy wpływu hałd w Radlinie, Pszowie i Rydułtowach na zdrowie mieszkańców, w szczególności w zakresie ekspozycji na pyły PM10 i PM2,5, benzo(a)piren oraz metale ciężkie (ołów, kadm, rtęć, arsen)? Jeśli nie – czy i kiedy takie analizy zostaną przeprowadzone? Czy przeprowadzono lub planuje się przeprowadzenie niezależnych badań epidemiologicznych dotyczących zwiększonej zapadalności na choroby nowotworowe, choroby tarczycy, układu oddechowego i krążenia w Radlinie, Pszowie i Rydułtowach?
Czy prezes Rady Ministrów polecił lub planuje polecić przeprowadzenie kontroli w Polskiej Grupie Górniczej w zakresie nadzoru nad rekultywacją hałd w Radlinie, Pszowie i Rydułtowach oraz realizacji umów z wykonawcami? Jaka była wysokość przychodów i zysków PGG uzyskanych w ostatnich 10 latach z tytułu sprzedaży kruszywa pozyskiwanego z hałd w Radlinie, Pszowie i Rydułtowach? Proszę o dane roczne. Czy rząd analizował, czy obecny model finansowy rekultywacji oraz sposób rozliczania wykonawców nie tworzą bodźców ekonomicznych sprzyjających utrzymywaniu zapożarowania hałd zamiast ich skutecznego wygaszania?
Czy planowane są zmiany legislacyjne eliminujące możliwość czerpania zysków z eksploatacji płonących hałd do czasu ich pełnej stabilizacji termicznej i środowiskowej? Czy prezes Rady Ministrów posiada wiedzę na temat treści umów zawartych pomiędzy Polską Grupą Górniczą a firmą Barosz-Gwimet dotyczących hałd w Radlinie i Pszowie, a także analogicznych umów dotyczących hałd w Rydułtowach? Czy przeprowadzono analizę, czy zapisy tych umów nie prowadzą do sytuacji, w której PGG pozostaje faktycznie „zakładnikiem” wykonawców prac rekultywacyjnych? Jeżeli taka analiza została wykonana – jakie są jej wnioski?
Posłowie pytają Ministra Sprawiedliwości o nieprawidłowości w Okręgowym Ośrodku Wychowawczym w Pszczynie-Łące, w tym o sprawowanie opieki nad nieletnimi przez osoby pod wpływem alkoholu i o powołanie osoby pełniącej obowiązki dyrektora. Żądają wyjaśnień dotyczących procedur, kryteriów oraz ewentualnych rekomendacji politycznych przy obsadzie stanowiska.
Poseł kwestionuje rzetelność i obiektywizm raportu Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zarzucając mu ideologiczny charakter i wykorzystywanie środków publicznych do celów politycznych. Pyta o koszty przygotowania raportu i szczegółowe informacje dotyczące wynagrodzeń oraz merytorycznej wartości dokumentu.
Posłowie interweniują w sprawie uciążliwego hałasu generowanego przez nowo otwarty odcinek drogi ekspresowej S1 w Jawiszowicach, który negatywnie wpływa na życie mieszkańców. Domagają się natychmiastowych działań interwencyjnych ze strony Ministerstwa Infrastruktury, bez czekania na wyniki analizy porealizacyjnej.
Poseł Michał Woś interweniuje w sprawie problemów komunikacyjnych w rejonie węzła "Żory" na autostradzie A1 oraz drogi wojewódzkiej nr 935, domagając się kompleksowej przebudowy węzła, nadania DW935 statusu drogi krajowej i rozbudowy do parametrów drogi klasy GP. Pyta o plany i analizy ministerstwa w tym zakresie oraz możliwość finansowania inwestycji ze środków krajowych.
Poseł pyta o możliwość utworzenia Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia w Raciborzu, argumentując to potrzebami lokalnego środowiska i brakiem możliwości kontynuacji edukacji muzycznej na wyższym poziomie w regionie. Wyraża nadzieję na wsparcie ministerstwa w realizacji tego projektu, który miałby pozytywny wpływ na edukację i kulturę w regionie.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie zasad odpowiedzialności zarządców lasów i parków narodowych za wypadki powstałe na skutek zjawisk naturalnych. Ustawa ma na celu usunięcie niejasności prawnych, które skutkują obciążaniem zarządców odpowiedzialnością za zdarzenia losowe, co prowadzi do nadmiernego usuwania drzew martwych i biocenotycznych. Projekt wprowadza obowiązki informacyjne dla zarządców oraz obowiązek zachowania należytej staranności dla użytkowników, odchodząc od odpowiedzialności za skutki działania sił natury, o ile zarządca spełni obowiązki informacyjne. Zmiany mają zwiększyć pewność prawa, wzmocnić transparentność zasad korzystania z terenów leśnych i parków narodowych, poprawić bezpieczeństwo i świadomość odwiedzających przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego dostępu.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.
Projekt ustawy zmienia ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodając przepis zaliczający dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi do okresów pracy górniczej uprawniającej do emerytury górniczej bez względu na wiek. Ma to na celu zrównanie sytuacji górników-krwiodawców z innymi grupami zawodowymi, które nie tracą na stażu pracy przez oddawanie krwi. Nowelizacja ma na celu wyeliminowanie poczucia niesprawiedliwości wśród górników oraz promowanie honorowego krwiodawstwa. Projekt nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani pracodawców.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych oraz Ordynacji podatkowej. Kluczową zmianą jest wprowadzenie możliwości odliczenia od podatku 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Dodatkowo, ustawa obniża stawkę podatku od miedzi i srebra w latach 2026-2028 oraz wprowadza obowiązek składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych. Celem zmian jest wsparcie inwestycji w sektorze wydobywczym.