Interpelacja w sprawie systemowego mechanizmu podważania tytułów ubezpieczeniowych przez ZUS i przepadku składek emerytalnych obywateli
Data wpływu: 2025-12-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy systemowego kwestionowania przez ZUS tytułów ubezpieczeniowych po wielu latach i przepadku składek emerytalnych obywateli, co posłowie uznają za niesprawiedliwe i naruszające zasadę zaufania do państwa. Posłowie pytają o analizy skali zjawiska, planowane działania legislacyjne oraz o sprawiedliwość mechanizmu działania ZUS.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemowego mechanizmu podważania tytułów ubezpieczeniowych przez ZUS i przepadku składek emerytalnych obywateli Interpelacja nr 14303 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie systemowego mechanizmu podważania tytułów ubezpieczeniowych przez ZUS i przepadku składek emerytalnych obywateli Zgłaszający: Adam Gomoła, Ewa Szymanowska Data wpływu: 18-12-2025 Szanowna Pani Minister, zgłaszają się do mnie zaniepokojeni obywatele – przedsiębiorcy, specjaliści IT, inżynierowie oraz pracownicy branży kreatywnej – którzy padli ofiarą rażąco niesprawiedliwych praktyk Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawę tę nagłośniły również media, w tym „Gazeta Wyborcza” w artykule z 16 grudnia pt. „ZUS wziął, ZUS zabrał. Tomasz stracił 1,5 mln zł składek”. Opisany tamże mechanizm działania ZUS polega na kwestionowaniu tytułów do ubezpieczeń społecznych (np. z tytułu umowy o pracę w spółce, w której dana osoba ma udziały, lub przy zbiegu tytułów ubezpieczeń) po wielu latach – często po dekadzie lub dwóch. ZUS uznaje, że ubezpieczenie było „pozorne” lub składki były opłacane niesłusznie. Konsekwencją takiej decyzji jest wykreślenie okresów składkowych z konta ubezpieczonego, co drastycznie obniża przyszłą emeryturę lub pozbawia prawa do świadczeń.
Jednocześnie, powołując się na przepisy o przedawnieniu (zmienione na niekorzyść obywateli m.in. w ramach Polskiego Ładu), ZUS odmawia zwrotu nadpłaconych składek, jeśli od ich wpłaty minęło 5 lat. W efekcie dochodzi do faktycznej konfiskaty mienia obywateli. Państwo przez lata przyjmowało środki, by po latach stwierdzić, że nie należą się za nie żadne świadczenia, ale pieniędzy również nie zwróci.
Opisany w mediach przypadek pana Tomasza, który stracił w ten sposób 1,5 mln zł składek, czy pani Anny, której emerytura została drastycznie obniżona przy jednoczesnym żądaniu zwrotu wypłaconych świadczeń, to jaskrawe przykłady naruszenia konstytucyjnej zasady zaufania obywatela do państwa. Rzecznik praw obywatelskich, prof. Marcin Wiącek, słusznie zauważa, że takie działanie to „naruszenie konstytucji” i godzi w bezpieczeństwo socjalne obywateli, którzy nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji niejasnych przepisów po kilkunastu latach.
Nie może być zgody na to, by państwo zastawiało na obywateli pułapki prawne, czerpiąc z tego korzyści finansowe kosztem ich przyszłości. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi analizy dotyczące skali zjawiska kwestionowania przez ZUS tytułów ubezpieczeniowych po upływie 5 lat od opłacenia składek? Jeśli tak, ilu obywateli zostało dotkniętych tym problemem po zmianach przepisu w ramach Polskiego Ładu i o jakich kwotach „przepadniętych” składek mówimy?
Czy ministerstwo planuje podjąć działania legislacyjne zmierzające do wykonania postulatów rzecznika praw obywatelskich w zakresie przywrócenia realnej możliwości odzyskania nienależnie pobranych składek, w sytuacji gdy to organ rentowy kwestionuje tytuł ubezpieczenia po wielu latach? Czy Pani Ministra uważa za sprawiedliwy społecznie mechanizm, w którym ZUS może kontrolować i podważać decyzje ubezpieczeniowe bez ograniczeń czasowych, podczas gdy obywatel ma jedynie 5 lat na dochodzenie zwrotu błędnie naliczonych składek? Jakie kroki zamierza podjąć resort, aby naprawić przepisy wprowadzone w ramach tzw.
Polskiego Ładu, które w opinii ekspertów doprowadziły do obecnej, patologicznej sytuacji, w której środki z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych traktowane są jako bezzwrotna danina bez ekwiwalentu w świadczeniach? Czy planowane jest wydanie wytycznych dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, aby w sprawach o ustalenie podlegania ubezpieczeniom, które dotyczą okresów sprzed ponad 5 lat, organ brał pod uwagę zasadę trwałości decyzji administracyjnych i ochrony praw nabytych w dobrej wierze? Z poważaniem Adam Gomoła Poseł na Sejm RP
Posłowie pytają ministra finansów o stopień przygotowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) 2.0, zwracając uwagę na liczne problemy techniczne, organizacyjne, niejasności funkcjonalne oraz brak stabilności dokumentacji i wsparcia zgłaszane przez przedsiębiorców. Interpelacja sugeruje możliwość przesunięcia terminu wejścia w życie KSeF ze względu na te problemy.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie brakiem rzetelnej oceny skutków społeczno-gospodarczych projektu ustawy UD213 dotyczącego wyrobów tytoniowych, w tym wpływu na rolnictwo, budżet państwa i rynek pracy, oraz nieuwzględnieniem uwag zgłaszanych w konsultacjach. Pytają, dlaczego projekt kontynuowano mimo tych braków i domagają się całościowej strategii walki z uzależnieniem od nikotyny.
Poseł Adam Gomoła pyta ministra sprawiedliwości o dane, na których rząd opiera swoje stanowisko dotyczące penalizacji marihuany, oraz o planowane zmiany w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z obietnicami dotyczącymi dekryminalizacji. Poseł kwestionuje zasadność obecnej polityki karania za posiadanie marihuany i domaga się przedstawienia konkretnych danych uzasadniających utrzymywanie takiego stanu prawnego.
Interpelacja dotyczy braku konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej od sierpnia, co posłowie uważają za zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego państwa. Pytają, czy i kiedy minister powoła nowego konsultanta.
Interpelacja dotyczy realizacji strategii energetycznej i transformacji ekologicznej Polski, w szczególności w kontekście ambitnych celów klimatycznych UE. Poseł pyta o działania rządu w zakresie rozwoju OZE, tempa odchodzenia od węgla oraz rozwoju energetyki jądrowej.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Głównym celem jest umożliwienie składania wniosków o zasiłki w formie elektronicznej, zarówno do płatników składek, jak i do ZUS, oraz uregulowanie kwestii dokumentów dołączanych do wniosków. Ma to na celu deregulację i uproszczenie procedur związanych z ubieganiem się o zasiłki chorobowe i opiekuńcze. Ustawa reguluje także procedury w przypadku wątpliwości co do zgodności kopii dokumentów z oryginałami.