← Archiwum interpelacji

Interpelacja nr 14538

Interpelacja w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą

Data wpływu: 2026-01-08

Załączniki: 5

Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.

Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.

Streszczenie sprawy

Posłanka Paulina Matysiak interweniuje w sprawie luk w systemie zabezpieczenia społecznego dla matek pracujących na umowach cywilnoprawnych lub prowadzących działalność gospodarczą, które tracą prawo do zasiłku macierzyńskiego. Pyta, czy ministerstwo planuje zmiany w przepisach, aby uwzględniały faktycznie opłacone składki, a nie tylko formalny status ubezpieczenia w dniu porodu, oraz domaga się ograniczenia formalizmu w postępowaniach ZUS.

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą Interpelacja nr 14538 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 08-01-2026 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego trafił opis sprawy obrazujący luki w systemie zabezpieczenia społecznego kobiet w ciąży, które wykonują pracę poza klasycznym stosunkiem pracy, tj.

na podstawie umów cywilnoprawnych lub w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Opisana historia dotyczy kobiety wykonującej zawód specjalistyczny, która prowadziła działalność gospodarczą nie z własnej preferencji, lecz z uwagi na realia rynku pracy. W trakcie ciąży, z przyczyn zdrowotnych, korzystała ze zwolnienia lekarskiego i pobierała zasiłek chorobowy. W związku z faktycznym zaprzestaniem wykonywania pracy działalność została następnie zawieszona. Poród nastąpił kilka dni po tej czynności.

Dopiero po fakcie okazało się, że obowiązujące przepisy uzależniają prawo do zasiłku macierzyńskiego od istnienia tytułu ubezpieczenia w dniu porodu, co w praktyce pozbawiło kobietę świadczenia mimo wcześniejszego regularnego opłacania składek i korzystania z ochrony ubezpieczeniowej w okresie ciąży. Postępowanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych charakteryzowało się długim czasem oczekiwania na decyzje, formalizmem oraz odmowami opartymi na drobnych uchybieniach proceduralnych i terminowych.

W efekcie młoda matka, znajdująca się w szczególnie wrażliwej sytuacji życiowej, została pozbawiona podstawowego zabezpieczenia dochodowego oraz zmuszona do rozważenia drogi sądowej lub ubiegania się o minimalne świadczenie socjalne. Tego rodzaju praktyki nie tylko pogłębiają poczucie niepewności i krzywdy, ale również podważają zaufanie obywateli do instytucji państwa i przekonanie o sensie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

Opisany przypadek pokazuje wyraźnie, że – w przeciwieństwie do kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę – kobiety pracujące na podstawie umowy zlecenia lub prowadzące działalność gospodarczą nie są objęte konkretnymi, automatycznymi mechanizmami ochronnymi w okresie ciąży i macierzyństwa. System oparty na sztywnych kryteriach formalnych nie uwzględnia rzeczywistej ciągłości ubezpieczenia ani faktu regularnego finansowania systemu przez ubezpieczone. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w których ochrona macierzyństwa ma charakter iluzoryczny. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust.

1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy ministerstwo analizuje możliwość zmiany przepisów w taki sposób, aby prawo do zasiłku macierzyńskiego dla osób na umowach cywilnoprawnych i prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą było uzależnione od faktycznie opłacanych składek w określonym okresie poprzedzającym poród, na przykład w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a nie wyłącznie od formalnego statusu ubezpieczenia w dniu porodu?

Czy rozważane jest wprowadzenie automatycznych mechanizmów ochronnych dla kobiet w ciąży, analogicznych do tych funkcjonujących przy umowie o pracę, które zapobiegałyby utracie prawa do świadczeń z powodu nieświadomych błędów formalnych? Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć ministerstwo w celu ograniczenia nadmiernego formalizmu w postępowaniach ZUS dotyczących zasiłków macierzyńskich i chorobowych, tak aby instytucja ta realizowała przede wszystkim funkcję ochronną, a nie wyłącznie kontrolną?

Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wzmocnienia obowiązku informacyjnego ZUS wobec ubezpieczonych kobiet w ciąży, tak aby miały one możliwość podjęcia świadomych decyzji dotyczących swojej sytuacji ubezpieczeniowej? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

Inne interpelacje tego autora

Paulina Matysiak
2026-03-20
Interpelacja nr 16105: Interpelacja w sprawie procederu wykorzystywania mikroudziałów w nieruchomościach do wywierania presji na lokatorów

Posłanka Paulina Matysiak interweniuje w sprawie niepokojącego procederu wykorzystywania mikroudziałów w nieruchomościach do wywierania presji na lokatorów poprzez roszczenia o eksmisję i wysokie opłaty. Pyta Ministerstwo Sprawiedliwości o analizę zjawiska, statystyki spraw sądowych i ewentualne zmiany legislacyjne, mające na celu ochronę lokatorów przed nadużyciami.

Zobacz szczegóły →
Paulina Matysiak
2026-03-17
Interpelacja nr 16047: Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa porodów na SOR

Posłanka Paulina Matysiak wyraża poważne obawy dotyczące bezpieczeństwa porodów na SOR, wskazując na przeciążenie tych oddziałów, brak odpowiedniej infrastruktury i personelu oraz potencjalne zagrożenia epidemiologiczne. Pyta o szczegółowe założenia Ministerstwa Zdrowia w tej kwestii i domaga się zapewnienia bezpieczeństwa matkom i noworodkom.

Zobacz szczegóły →
Paulina Matysiak
2026-03-12
Interpelacja nr 15962: Interpelacja w sprawie planowanych przekształceń w grupie kapitałowej Poczty Polskiej

Interpelacja dotyczy planowanych przekształceń w grupie kapitałowej Poczty Polskiej, a konkretnie przeniesienia pionu sprzedaży z Banku Pocztowego do Poczty Polskiej. Posłowie wyrażają obawy co do pogorszenia warunków pracy i jakości usług bankowych w wyniku tej operacji i pytają o jej uzasadnienie biznesowe.

Zobacz szczegóły →
Paulina Matysiak
2026-03-10
Interpelacja nr 15890: Interpelacja w sprawie projektu nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w kontekście pytań i uwag zgłoszonych podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem Transportowym z dnia 9 marca 2026 r.

Posłanka Paulina Matysiak wyraża zaniepokojenie brakiem reprezentacji Ministerstwa Infrastruktury na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Walki z Wykluczeniem Transportowym i zgłasza liczne pytania dotyczące planowanej nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, które wynikają z uwag zgłoszonych przez samorządy, przewoźników i ekspertów. Interpelacja ma na celu uzyskanie wyjaśnień w kwestiach takich jak centralizacja planowania transportu, finansowanie, biurokracja i dostępność usług.

Zobacz szczegóły →
Paulina Matysiak
2026-03-09
Interpelacja nr 15872: Interpelacja w sprawie zapewnienia nocnej i świątecznej dostępności aptek w mniejszych i średnich powiatach

Posłanka pyta o funkcjonowanie systemu dyżurów aptek nocnych i świątecznych, zwracając uwagę na nierówności w dostępie do leków w mniejszych i średnich powiatach oraz obciążenie finansowe samorządów. Wyraża zaniepokojenie i wzywa do analizy oraz ewentualnych zmian legislacyjnych w celu zapewnienia równego dostępu do świadczeń farmaceutycznych.

Zobacz szczegóły →

Powiązane druki sejmowe

KOMISYJNY
2026-03-12
Druk nr 2315: Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw.

Przedstawiony fragment dokumentu dotyczy sprawozdania Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju o uchwale Senatu w sprawie ustawy zmieniającej ustawę o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy. Komisje rozpatrzyły uchwałę Senatu i rekomendują Sejmowi przyjęcie większości poprawek zawartych w uchwale, odrzucając jedynie poprawki nr 3 i 14. Celem zmian jest prawdopodobnie uproszczenie i deregulacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, ułatwiając przedsiębiorcom funkcjonowanie.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-03-05
Druk nr 2303: Uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, przekazujące uchwały Senatu dotyczące szeregu ustaw po ich rozpatrzeniu. Dotyczą one m.in. niekaralności obywateli walczących po stronie Ukrainy, obrotu towarami strategicznymi, zmian w CEIDG, ochronie zabytków, Prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, Prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Pismo wskazuje, że przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością wprowadzenia zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w treści ustaw. Celem jest uwzględnienie stanowiska Senatu w procedurze legislacyjnej oraz dostosowanie ostatecznego brzmienia ustaw.

Zobacz szczegóły →
INNY
2026-02-04
Druk nr 2216: Informacja Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Dokument stanowi informację Rady Ministrów o realizacji w roku 2024 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z dnia 9 czerwca 2011 r. Został przekazany Marszałkowi Sejmu przez Prezesa Rady Ministrów. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej został upoważniony do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w parlamencie. Dokument ten służy raportowaniu i ocenie efektywności istniejących przepisów dotyczących wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. Celem jest monitorowanie i potencjalna modyfikacja polityki w tym obszarze.

Zobacz szczegóły →
RZADOWY
2026-01-22
Druk nr 2155: Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw.

Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) oraz innych ustawach. Celem jest deregulacja i uproszczenie procedur związanych z wpisami do CEIDG, uwzględnienie spółek cywilnych, umożliwienie korzystania z aplikacji mObywatel, aktualizacja danych w rejestrze, usprawnienie komunikacji między CEIDG a innymi rejestrami oraz doprecyzowanie zasad dotyczących zarządców sukcesyjnych i przedstawicieli ustawowych.

Zobacz szczegóły →
RZADOWY
2026-01-21
Druk nr 2154: Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Głównym celem jest umożliwienie składania wniosków o zasiłki w formie elektronicznej, zarówno do płatników składek, jak i do ZUS, oraz uregulowanie kwestii dokumentów dołączanych do wniosków. Ma to na celu deregulację i uproszczenie procedur związanych z ubieganiem się o zasiłki chorobowe i opiekuńcze. Ustawa reguluje także procedury w przypadku wątpliwości co do zgodności kopii dokumentów z oryginałami.

Zobacz szczegóły →