Interpelacja w sprawie efektów mediacji spółki PKP Polskie Linie Kolejowe SA z konsorcjum pod przewodnictwem Nokia Solutions and Networks sp. z o.o. dotyczącej systemu GSM-R oraz transparentności zawartej ugody

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą jednej z kluczowych, a zarazem najbardziej problematycznych inwestycji kolejowych ostatnich lat – budowy sieci GSM-R na polskiej sieci kolejowej. Sprawa ta, mimo swojego strategicznego znaczenia dla bezpieczeństwa i nowoczesności polskiej kolei, od lat budzi niepokój, a ostatnie wydarzenia związane z masowymi zmianami kadrowymi i zawarciem niejawnej ugody rodzą podejrzenia o działanie na szkodę interesu publicznego.

System GSM-R to cyfrowy fundament nowoczesnej kolei, niezbędny do wdrożenia systemu ETCS poziom 2, który gwarantuje wyższe prędkości i bezpieczeństwo. W 2018 roku PKP Polskie Linie Kolejowe SA podpisały kontrakt o wartości ponad 2 mld zł z konsorcjum pod przewodnictwem Nokia Solutions and Networks sp. z o.o. Pierwotne założenia (wynikające z ówczesnej perspektywy unijnej) zakładały realizację projektu w latach 2018-2023. Dziś wiemy, że termin ten został drastycznie przekroczony. Mamy rok 2026, a system wciąż nie funkcjonuje w zakładanym kształcie.

Co więcej, projekt ten od lat trawi niespotykana nigdzie indziej niestabilność zarządcza. Przez cały okres trwania inwestycji, na stanowisku dyrektora projektu GSM-R dochodziło do nieustannych zmian, których w sumie było ponad 10. Kolejni dyrektorzy byli powoływani i odwoływani w ekspresowym tempie, często nie mając nawet czasu na wdrożenie się w skomplikowaną materię kontraktu. Taka „karuzela stanowisk“ uniemożliwiała zachowanie ciągłości decyzyjnej i skuteczny nadzór nad wykonawcą. Przez ostatnie lata, gdy prace budowlane de facto zamarły, w biurach PKP PLK SA trwała rotacja, która jedynie pogłębiała chaos.

Nadzieją na przełamanie tego kryzysu były zmiany w zarządzie PKP PLK SA po ostatnich wyborach parlamentarnych. Członkiem zarządu ds. cyfryzacji został pan Piotr Kubicki. Jego zadaniem było wyprowadzenie projektu z impasu. Co kluczowe, pan Kubicki nie działał sam. Ściągnął do spółki zespół wysokiej klasy ekspertów od cyfryzacji i telekomunikacji, budując merytoryczne zaplecze.

Wspólnie podjęli oni intensywne działania naprawcze, których priorytetem stało się zakończenie wieloletniego sporu i doprowadzenie do efektywnej mediacji przed Prokuratorią Generalną RP.

Niestety, pan Piotr Kubicki został nagle odwołany. W przestrzeni medialnej podano lakoniczny komunikat, iż „nie spełnił on pokładanych w nim oczekiwań“ [1] . W ciągu kilku miesięcy od jego odejścia, z PKP PLK SA zwolniono praktycznie wszystkich ekspertów zrekrutowanych przez niego.

Kilka tygodni temu mediacja w Prokuratorii Generalnej zakończyła się podpisaniem ugody. PKP PLK SA nie podała jednak do wiadomości publicznej żadnych konkretów. Wiadomo jedynie o waloryzacji wynagrodzenia i wydłużeniu czasu realizacji, ale brakuje informacji o zakresie rzeczowym. Nie wiemy, co dokładnie – i czy w ogóle to samo, co pierwotnie zakładano – otrzymamy w zamian za jeszcze większe pieniądze.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

[1] https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/informacja-ws-prac-nad-wdrozeniem-systemu-ertms-gsm-r-10644