Interpelacja w sprawie prawa do emerytury górniczej maszynistów kolei górniczych
Data wpływu: 2026-01-26
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł interweniuje w sprawie odmów przyznawania emerytur górniczych maszynistom kolei górniczych pracujących w kopalniach węgla brunatnego Konin i Turek. Pyta, czy możliwe jest dokonanie nowelizacji przepisów lub wydanie wiążącej interpretacji, aby umożliwić im uzyskanie prawa do emerytury górniczej.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie prawa do emerytury górniczej maszynistów kolei górniczych Interpelacja nr 14889 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie prawa do emerytury górniczej maszynistów kolei górniczych Zgłaszający: Michał Pyrzyk Data wpływu: 26-01-2026 W ostatnim czasie otrzymałem informacje od osób pracujących na stanowisku maszynista kolei górniczych, z których wynika, że pojawiły się niezrozumiałe dla nich działania organu emerytalno-rentowego, polegające na odmowie przyznania emerytur górniczych pracownikom zatrudnionym w kopalniach węgla brunatnego na terenie Konina i Turku.
Potencjalni emeryci ubiegający się o emeryturę górniczą z tego regionu napotykają, ich zdaniem, na wiele trudności z prawidłową oceną charakteru ich pracy ze strony organu emerytalno-rentowego. W trakcie spotkania z przedstawicielami pracowników zaprezentowano mi dokumentację źródłową wystawioną przez pracodawców, dotyczącą przebiegu zatrudnienia, wraz z charakterystyką pracy na danym stanowisku.
Pomimo przedstawienia tych zaświadczeń mówiących, że praca wykonywana były na odkrywce (na rzecz PAK Kopalni Węgla Brunatnego Konin SA i PAK Kopalni Węgla Brunatnego Adamów SA) oraz na stanowiskach określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustaleniu prawa do górniczej emerytury lub renty, w przeważającej większości przypadków było to niewystarczające do wydania decyzji przyznającej górnicze świadczenie emerytalne.
Wątpliwości te, dotyczące charakteru zatrudnienia, pomimo szczegółowych wyjaśnień przez pracodawców, powodują wydłużenie prowadzonych przez organ emerytalno-rentowy postępowań i prowadzą do wydania, zdaniem zainteresowanych, bezzasadnej odmowy pozytywnej decyzji dotyczącej emerytury górniczej. Szczególne trudności w postępowaniach przed organem emerytalno-rentowym napotykają osoby zatrudnione przy przewozie nakładu i złoża koleją. Przewóz ten może być realizowany na dwa sposoby - za pomocą przenośników taśmowych oraz kopalnianą drogą kolejową.
Termin „transport złoża” obejmuje całą drogę - od koparki, przez teren odkrywki i poza nią, aż do elektrowni. W przypadku kopalni w Koninie ze względu na odległość, jaka dzieli elektrownię w Koninie od złóż węgla brunatnego, podjęto decyzję, jedyną w Polsce, o zorganizowaniu przewozu złoża drogą kolejową, a nie za pomocą przenośników taśmowych, które ze względu na odległość i warunki atmosferyczne nie zapewniłyby dostarczania złoża odpowiedniej jakości do producenta energii.
Praca maszynistów kolei górniczych dotyczy transportu złoża składami pociągów od stacji załadowczej do elektrowni i jest to trasa wyodrębniona tylko do tego celu i niedostępna dla innego rodzaju transportu kolejowego. Odpowiadają temu przepisy wykonawcze wydane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustaleniu prawa do górniczej emerytury lub renty (załącznik nr 2 do rozporządzenia, pkt 9), w których ujęte zostało stanowisko „maszynisty kolei górniczej na odkrywce i jego pełnomocnika”.
Tak jak wspomniałem wcześniej, stanowisko to dedykowane było pracownikom kopalni węgla brunatnego ulokowanych w regionie konińskim. Na przestrzeni szeregu lat praca maszynistów kolei górniczych traktowana była jako praca przy przewozie złoża, a organ emerytalno-rentowy wydawał pozytywne decyzje, przyznając prawo do emerytury górniczej. W roku 2016 doszło do zmiany stanowiska, z którego wynika, że zainteresowani muszą spełniać, między innymi, wymagania wykonania pracy w miejscu na odkrywce, interpretowanego jako realizację pracy w obrębie wyrobiska górniczego kopalni.
Społecznie krzywdzące, według zainteresowanych, interpretacje organu emerytalno-rentowego miały zostać wyeliminowane w 2022 roku, poprzez nowelizację ustawy emerytalnej, dotyczącą usunięcia wątpliwości dotyczących wykonywania pracy górniczej na „odkrywce”. Przyczyną uchwalenia nowelizacji była właśnie potrzeba wyjaśnienia wątpliwości w zakresie kwalifikacji pracy maszynistów kolei górniczych, związanych z procesem transportu nakładu lub złoża, a która to praca nie ograniczała się miejscowo jedynie do wyrobiska.
Poseł Michał Pyrzyk interpeluje w sprawie drastycznego zmniejszenia środków Funduszu Pracy dla powiatowych urzędów pracy, co grozi paraliżem polityki rynku pracy. Pyta, czy zostaną uruchomione środki z rezerwy oraz czy zasadne jest zaciąganie przez urzędy zobowiązań finansowych wykraczających poza rok budżetowy w obliczu niepewności finansowania.
Poseł pyta o możliwość doprecyzowania zasad sporządzania sprawozdań przez JST w BDO oraz o ewentualną zmianę przepisów ograniczającą odpowiedzialność gmin za nieosiągnięte poziomy odzysku odpadów. Samorządy wskazują na brak narzędzi kontroli i jednolitej interpretacji przepisów, co utrudnia osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu.
Poseł pyta o średni czas uzyskiwania opinii RDOŚ dla przedsięwzięć potencjalnie i zawsze znacząco oddziałujących na środowisko, podkreślając, że opóźnienia w wydawaniu decyzji środowiskowych negatywnie wpływają na rozwój gospodarczy Polski. Pyta również o wartość wszystkich przedsięwzięć aktualnie opiniowanych przez RDOŚ.
Poseł pyta o prace Ministerstwa Rolnictwa w sprawie ujednolicenia zasad pobierania świadczeń emerytalnych z KRUS i ZUS, szczególnie dla osób urodzonych przed i po 1949 roku, kwestionując obecne zróżnicowanie. Apeluje o sprawiedliwe traktowanie emerytów i rozważenie zmian w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Interpelacja dotyczy rosnącego problemu otyłości wśród dzieci i młodzieży oraz braku kompleksowych działań ze strony rządu, szczególnie po raporcie NIK z 2021 roku. Poseł pyta o podjęte działania, uwzględnienie rodzin, środki finansowe przeznaczone na profilaktykę i planowane kroki w celu zapobiegania otyłości.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt uchwały Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proponuje ustanowienie dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Celem jest podkreślenie znaczenia i roli służb BHP w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Poseł Bożena Borys-Szopa została upoważniona do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.