Interpelacja w sprawie zatorów płatniczych, przewidywalności wynagrodzeń oraz wysokości stawek za czynności wykonywane przez lekarzy weterynarii wyznaczonych przez powiatowych lekarzy weterynarii

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie opóźnień w wypłacie wynagrodzeń lekarzom weterynarii wyznaczonym do wykonywania czynności urzędowych oraz adekwatności stawek określonych w przepisach do rzeczywistego zakresu pracy, odpowiedzialności i kosztów wykonywania tych zadań.

Lekarze weterynarii wyznaczani przez powiatowych lekarzy weterynarii wykonują zadania istotne dla bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i ochrony zdrowia publicznego. Obejmują one m.in. nadzór nad ubojem i rozbiorem, monitoring chorób zakaźnych, pobieranie próbek, badanie mięsa, obserwację zwierząt oraz wystawianie świadectw zdrowia. Państwo powierza im wykonywanie czynności urzędowych, ale nie może przerzucać na nich ciężaru finansowania tych zadań przez nieokreślony czas.

Z raportu opartego na ankiecie Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy Weterynarii wynika, że w okresie od lutego do sierpnia 2026 r. odnotowano łącznie 228 zgłoszeń dotyczących pierwszego wystąpienia problemu z wypłatą. W czerwcu liczba nowych zgłoszeń wyniosła 68. Jednocześnie w 76,4% odpowiedzi ankietowani wskazywali brak informacji o tym, czy i kiedy należność zostanie wypłacona. Ankieta nie jest pełnym rejestrem zobowiązań i sama nie pozwala ustalić łącznej kwoty zaległości ani liczby unikalnych lekarzy, których dotyczą. Jej wyniki są jednak poważnym sygnałem, którego resort nie powinien zbywać bez przedstawienia własnych, zweryfikowanych danych.

Problem dotyczy podstawowych czynności urzędowych. Według raportu zaległości zgłaszano m.in. przy nadzorze nad ubojem, rozbiorem, monitoringu chorób zakaźnych, wystawianiu świadectw zdrowia oraz badaniu mięsa. Nie jest to więc spór o pojedynczy rodzaj usługi ani wyłącznie o wysokość taryfikatora. Chodzi o wiarygodność systemu, który wymaga wykonania zadań publicznych, a jednocześnie dopuszcza brak jasnej informacji o terminie zapłaty za wykonaną pracę.

Osobnej oceny wymaga poziom stawek. Od 18 marca 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie warunków i wysokości wynagrodzenia za wykonywanie tych czynności. Samo wydanie nowego rozporządzenia nie odpowiada jednak na pytanie, czy stawki uwzględniają rzeczywisty czas pracy, dojazdy, koszty prowadzenia działalności, wymagane wyposażenie i odpowiedzialność zawodową. W rozporządzeniu przewidziano m.in. stawkę 4,48 zł za nadzór nad ubojem jednej świni oraz 0,05 zł za sztukę drobiu o masie poniżej 5 kg. Bez analizy czasu i kosztów wykonania zadań nie sposób rzetelnie ocenić, czy takie stawki są adekwatne.

Ministerstwo powinno przedstawić nie tylko ogólną deklarację, że sytuacja jest monitorowana, ale dane pokazujące skalę zaległości, przyczyny ich powstawania i konkretne działania naprawcze. Brak tych danych oznacza, że państwo nie wie, czy za wykonywanie ważnych zadań urzędowych płaci terminowo albo nie chce tej informacji ujawnić.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaka była na koniec każdego kwartału 2025 r. oraz na koniec każdego miesiąca 2026 r. łączna wartość wymagalnych, lecz niewypłaconych wynagrodzeń za czynności wykonane przez lekarzy weterynarii wyznaczonych przez powiatowych lekarzy weterynarii? Proszę o podanie danych w podziale na województwa i powiatowe inspektoraty weterynarii. 2. Ilu lekarzy weterynarii oczekiwało na zapłatę w poszczególnych okresach wskazanych w odpowiedzi na pytanie pierwsze? Proszę podać również liczbę nierozliczonych czynności oraz przedziały czasu oczekiwania na zapłatę: do 30 dni, 31-60 dni, 61-90 dni, 91-180 dni i powyżej 180 dni. 3. Ile należności za czynności wykonane w 2025 i 2026 r. wypłacono po terminie określonym w umowie oraz jaki był średni i maksymalny czas opóźnienia? Proszę wskazać wartość tych należności i przyczyny opóźnień, w tym przypadki braku środków, opóźnień w przekazywaniu dokumentacji, przedłużającej się weryfikacji rozliczeń oraz innych przeszkód organizacyjnych. 4. Czy ministerstwo zweryfikowało informacje zawarte w ankiecie OZZLW, w tym zgłoszenia o narastaniu problemu w 2026 r. i braku informacji o przyszłych wypłatach? Jakie ustalenia poczyniono i jakie działania podjęto wobec powiatowych inspektoratów, w których występują zaległości? 5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednolitego obowiązku raportowania przez powiatowe inspektoraty weterynarii wartości i wieku niezapłaconych zobowiązań wobec lekarzy wyznaczonych? Jeśli tak, od kiedy i w jakiej formie dane będą publikowane? Jeśli nie, z jakich powodów resort nie widzi potrzeby stałego monitorowania tych zobowiązań? 6. Jakie konkretne działania i w jakim terminie minister zamierza podjąć, aby uregulować istniejące zaległości oraz zapewnić lekarzom informację o statusie rozliczenia i przewidywanym terminie płatności? Czy ministerstwo przygotowało harmonogram działań naprawczych dla jednostek, w których wystąpiły opóźnienia? 7. Czy ministerstwo przeprowadziło albo zleciło analizę adekwatności stawek określonych w rozporządzeniu z 16 marca 2026 r.? Proszę wskazać, czy badano rzeczywisty czas wykonywania poszczególnych czynności, czas dojazdu, koszty działalności, wyposażenia i dokumentacji oraz zakres odpowiedzialności lekarzy. Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników; jeżeli nie — dlaczego rozporządzenie ustalono bez takiej analizy? 8. Czy ministerstwo planuje regularny przegląd i waloryzację stawek, oparty na jasno określonych kryteriach, takich jak koszty pracy, koszty prowadzenia działalności oraz rzeczywisty czas i zakres wykonywanych czynności? Jeśli tak, proszę wskazać termin pierwszego przeglądu i tryb konsultacji ze środowiskiem lekarzy weterynarii.

Nie można oczekiwać, że lekarze będą stale finansować z własnych środków wykonywanie zadań powierzonych przez państwo. Jeżeli wykonawca ma ponosić koszty dojazdu, sprzętu, dokumentacji i gotowości do pracy, a następnie czekać na należne wynagrodzenie bez rzetelnej informacji o terminie wypłaty, problem staje się problemem organizacji i odpowiedzialności administracji. Odpowiedź na tę interpelację powinna zatem zawierać konkretne dane, terminy oraz plan usunięcia zaległości, a nie wyłącznie zapewnienie o bieżącym monitorowaniu sytuacji.