Metodologia danych Atlasu Politycznego

Jak ustalamy wynik głosowania

Wynik liczymy z imiennych głosów i wymaganej większości. Gdy API Sejmu podaje typ większości, stosujemy go wprost; w przeciwnym razie progi z przepisów: ponowne uchwalenie ustawy po wecie, 3/5 głosów, wotum nieufności, 231 głosów, zmiana Konstytucji, 2/3 głosów, wybór Marszałka, wicemarszałków i sędziów Trybunału, bezwzględna większość. Przy poprawkach Senatu głos „za” oznacza „za odrzuceniem poprawki”, więc opisujemy los poprawki. W pozostałych głosowaniach werdykt pokazujemy tylko, gdy zwykła i bezwzględna większość dają ten sam wynik: inaczej same liczby.

Podsumowania AI głosowań powstają na podstawie wyliczonego werdyktu (model nie oblicza większości samodzielnie). Starsze opisy, które powoływały się na progi albo przeczyły wynikowi, są ukryte do czasu ponownego wygenerowania.

Jak odczytujemy sprawozdania z biur poselskich

Źródłem są oryginalne sprawozdania z wydatkowania ryczałtu na biuro poselskie, pobrane z Sejmu (skany PDF); przy każdej kwocie podajemy odnośnik do strony dokumentu. Każda kwota musi mieć dwa zgodne, niezależne odczyty z różnych wejść (model AI na całej stronie oraz OCR albo odczyt wycinka pola); spory rozstrzyga trzeci odczyt, a nierozstrzygnięte trafiają do przeglądu ręcznego. Suma 23 kategorii musi zgadzać się co do grosza z kwotą „wydatkowano”, a saldo i źródła środków muszą się bilansować. Z każdej partii 5% zatwierdzonych sprawozdań czytamy ponownie w całości; partia trafia na stronę tylko przy odsetku błędnych pól ≤ 0,5%. Część sprawozdań sprawdzamy dodatkowo ręcznie ze skanem; przy każdym rozliczeniu podajemy metodę.

Pozostałe sprawozdania czekają na ręczną weryfikację. Nie poprawiamy kwot tak, żeby pasowały do sum, a puste pole w sprawozdaniu nie jest zerem. Sprawozdanie oznaczone „2024” może obejmować okres od utworzenia biura w listopadzie 2023 r.: takich okresów nie porównujemy jak pełnych lat. Wydatki biura to nie zarobki posła.

Jak odczytujemy oświadczenia majątkowe

Źródłem są oryginalne oświadczenia majątkowe posłów pobrane z Sejmu (PDF); przy każdej kwocie podajemy odnośnik do strony dokumentu. Oświadczenie dzielimy na trzy części, majątek, zobowiązania i dochody, i publikujemy każdą osobno, tylko gdy dwa niezależne odczyty zgadzają się co do grosza: model AI czytający cały dokument oraz tekst OCR tej samej części formularza albo odczyt wycinka tej części. Spory rozstrzyga odczyt silniejszym modelem. Część bez zgodnych odczytów oznaczamy na profilu jako „w weryfikacji” z odnośnikiem do oryginału.

Przy maszynopisach sprawdzamy też kompletność i strukturę: każda kwota z danej części formularza musi znaleźć się w odczycie, a kwota podana jako „w tym” (np. dieta w łącznej kwocie z Sejmu) nie może być osobną pozycją. Rodzaj kwoty kredytu (saldo, kwota kredytu, limit karty) podajemy tylko wtedy, gdy nazywa go dokument. Części ze sprawami złożonymi (spadek, spór, poręczenie) czekają na przegląd ręczny. Z każdej partii część zatwierdzonych oświadczeń czytamy ponownie; partia trafia na stronę tylko przy odsetku błędnych kwot nie większym niż 0,5%.

Oświadczenia pisane odręcznie czytamy osobną metodą: część formularza odczytuje model AI, a niezależny drugi odczyt przepisuje dosłownie powiększone wiersze pisma, cyfra po cyfrze. Część trafia na stronę tylko wtedy, gdy każda kwota jest w przepisanych wierszach cyfra w cyfrę, żadnej nie brakuje, a przepisujący nie oznaczył żadnej cyfry jako niepewnej (w próbie ta metoda zatrzymała kwotę, w której dwa zwykłe odczyty zgodnie pomyliły grosze). Opisów niepewnych (np. nazwy banku) nie podajemy, a zapisów niejednoznacznych, jak „210.000 tys. zł”, nie poprawiamy – taka część czeka na przegląd ręczny. Nie sumujemy wartości, nie wyliczamy majątku netto i nie podajemy danych osób prywatnych wymienionych w oświadczeniach. Wartości szacunkowe oznaczamy „ok.”, a przychód i dochód pokazujemy osobno.

Oświadczenia majątkowe prezydentów miast (pilotaż)

Od października 2026 r. pokazujemy oświadczenia majątkowe prezydentów 18 największych miast, w których mieszka co piąty Polak. Źródłem są oryginały z Biuletynów Informacji Publicznej urzędów: pobieramy najnowsze oświadczenie obecnego prezydenta (zwykle roczne, za 2025 r.) i zapisujemy adres, datę pobrania oraz sumę kontrolną pliku. Nie obchodzimy zabezpieczeń stron: gdy BIP blokuje automatyczne pobieranie, oświadczenia nie pokazujemy.

Formularz samorządowy (art. 24h ustawy o samorządzie gminnym) ma inny układ niż poselski: wynagrodzenie z urzędu jest zwykle w części VIII („inne dochody”), ruchomości w części IX, a zobowiązania w części X. Czytamy go tą samą metodą co oświadczenia posłów: maszynopis odczytuje model AI, a odczyt porównujemy z tekstem OCR tej samej części formularza; pismo odręczne odczytuje silniejszy model, a niezależny drugi odczyt przepisuje powiększone wiersze cyfra po cyfrze. W pilotażu każdą publikowaną kwotę sprawdzamy dodatkowo na powiększonym skanie oryginału. Część formularza, której kwoty nie zgadzają się co do grosza we wszystkich odczytach, nie trafia na stronę.

Pokazujemy tylko oświadczenie osoby, która dziś pełni funkcję: po zmianie na stanowisku oświadczenie poprzednika znika ze strony miasta. Nie podajemy adresów, danych osób prywatnych (np. współwłaścicieli czy pożyczkodawców) ani wartości przekreślonych i nieczytelnych. Kwot nie sumujemy, nie liczymy majątku netto i nie układamy z tej próby rankingu. Kwota z urzędu to suma roczna wpisana przez prezydenta: nie przeliczamy jej na pensję miesięczną.