Interpelacja w sprawie kryteriów dochodowych w pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych
Data wpływu: 2024-04-18
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Małgorzata Gromadzka interpeluje w sprawie zbyt niskich kryteriów dochodowych w pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych, które nie są adekwatne do wzrostu płacy minimalnej i inflacji, ograniczając dostęp do wsparcia. Pyta, czy ministerstwo planuje podwyższenie tych kryteriów i czy zostanie dopełniony obowiązek ich weryfikacji co 3 lata.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie kryteriów dochodowych w pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych Interpelacja nr 2609 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie kryteriów dochodowych w pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka Data wpływu: 18-04-2024 Warszawa, 10 kwietnia 2024 rok Szanowna Pani Minister, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, które podlegają weryfikacji co 3 lata zgodnie z Dz. U.
2004 Nr 64 poz. 593. Ostatnia weryfikacja kryteriów i ustalenie ich wysokości miało miejsce w lipcu 2021 r., z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2022 r. Ustalono wówczas, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 776 zł, a dla osoby w rodzinie 600 zł. Małżonkowie z dwójką dzieci, którzy utrzymują się jedynie np. z wynagrodzenia męża (na minimalnym poziomie w wysokości ok. 3221 zł netto) nie zakwalifikują się do pomocy finansowej, pomimo że np. żona jest osobą bezrobotną, ponieważ kryterium dochodowe dla ich rodziny wynosi 2400 zł (4 osoby x 600 zł).
Taka rodzina nie zakwalifikuje się do pobierania świadczeń rodzinnych na dzieci, bo obowiązujące kryteria to uniemożliwią, co nie oznacza że dochody te dla rodziny będą wystarczające. Wzrastające koszty życia, wysoka inflacja powoduje, że pomimo wzrostu płacy minimalnej w wielu rodzinach na utrzymanie pozostaje niewystarczająca ilość środków finansowych. Z kolei niskie kryteria ograniczają dostęp do pomocy społecznej. Sytuacja taka dyskwalifikuje wiele rodzin z możliwości ubiegania się o pomoc a posiadana ilość środków jest niewystarczająca.
Problem widać również w sytuacji osób starszych, samotnie gospodarujących, które pobierają najniższe świadczenia emerytalne lub rentowe, a zarazem nie kwalifikują się do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (bo kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 776 zł). Wzrost kryteriów dochodowych nie jest adekwatny do bardzo dużego wzrostu płacy minimalnej, tworzy się luka ograniczająca dostęp do świadczeń pomocy społecznej. Pokazuje to sprawozdawczość ośrodków pomocy społecznej w skali całej Polski, gdzie każdego roku występuje spadek liczby rodzin korzystających ze świadczeń finansowych mopsów.
Większość ośrodków pomocy społecznej w Polsce realizuje również zadanie zlecone gminom – przyznawanie i wypłacanie świadczeń rodzinnych. Są to zasiłki rodzinne oraz dodatki do tych zasiłków. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków jest m.in. spełnienie kryterium dochodowego. Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł.
W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym, albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł. Kwoty ww. kryteriów obowiązują od 2018 r., nie były podwyższone od 2021 r., pomimo obowiązku ich weryfikacji co 3 lata. Zostały zamrożone i w 2021 r. wskazano w stosownym rozporządzeniu kwoty kryteriów na poziomie 2018 r. – czyli nadal 674 i 764 zł.
Zamrożenie kryteriów dochodowych w porównaniu do bardzo dużego wzrostu płacy minimalnej, uniemożliwia wielu rodzinom dostęp do świadczeń rodzinnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do opisanej przeze mnie sytuacji oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy ministerstwo w najbliższym czasie planuje podwyższenie kryteriów dochodowych w pomocy społecznej dla osób samotnie gospodarujących, jak i dla osób w rodzinie? Czy nie należy zgodnie z obowiązującym prawem i obowiązkiem weryfikacji co 3 lata podwyższyć kryterium dochodowe dotyczące świadczeń rodzinnych?
Z wyrazami szacunku Małgorzata Gromadzka
Posłanka wyraża zaniepokojenie znacznym zmniejszeniem środków Funduszu Pracy dla województwa lubelskiego w 2026 roku w porównaniu z rokiem poprzednim, zwłaszcza w kontekście nowej ustawy o rynku pracy i wzrostu bezrobocia. Pyta Ministerstwo o przesłanki planowania wysokości środków, uwzględnienie skutków nowej ustawy oraz o działania wspierające regiony z rosnącym bezrobociem.
Posłanka pyta o szczegóły dotyczące pozyskania i wykorzystania środków publicznych przez miasto Zamość, w tym funduszy unijnych i KPO, w okresie od grudnia 2023 do stycznia 2026. Domaga się konkretnych danych dotyczących kwot, inwestycji, umów i możliwości przyszłego finansowania z KPO.
Posłanka zwraca uwagę na problem niskich kryteriów dochodowych w świadczeniach rodzinnych, które nie były waloryzowane od 9 lat, oraz niedofinansowanie obsługi tych świadczeń przez Ośrodki Pomocy Społecznej, co obciąża budżety samorządów. Pyta o plany ministerstwa w zakresie zmiany kryteriów dochodowych, wprowadzenia ich waloryzacji oraz zwiększenia środków na obsługę zadań.
Posłanka pyta ministra o możliwość rejestracji programu hodowlanego dla pszczół rasy Buckfast w Polsce oraz o ewentualne zmiany w zasadach wsparcia finansowego dla pszczelarzy hodujących tę rasę, ponieważ obecne regulacje wykluczają ich z dostępu do dotacji w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Uzasadnia to korzyściami płynącymi z hodowli tej rasy, jej popularnością w Europie i wkładem w produkcję miodu.
Posłanka wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w systemie SENT, które zakładają wykreślenie niektórych towarów rolno-spożywczych z monitoringu, obawiając się destabilizacji rynku i negatywnego wpływu na polskich producentów. Pyta o uzasadnienie deregulacji i potencjalne ryzyka.
Projekt wprowadza czasową stawkę 0% VAT na podstawowe artykuły spożywcze od 1 kwietnia do 31 grudnia 2026 r. Jego celem jest obniżenie cen żywności i poprawa sytuacji gospodarstw domowych. Rozwiązanie ma wyraźnie interwencyjny, antyinflacyjny charakter.
Projekt wyłącza małoletnich zstępnych z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej. Inicjatywa ma chronić dzieci przed przenoszeniem na nie ciężarów finansowych związanych z opieką długoterminową. To wąska, celowana zmiana w systemie pomocy społecznej.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także w niektórych innych ustawach. Głównym celem jest poprawa sytuacji finansowej i warunków pracy pracowników warsztatów terapii zajęciowej (WTZ). Proponuje się zwiększenie finansowania WTZ, zagwarantowanie dodatkowego urlopu dla pracowników oraz uznanie ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, co uprawniałoby do wcześniejszej emerytury. Dodatkowo, projekt ma na celu dopisanie WTZ do ustawy o pomocy społecznej, aby zapewnić im równe traktowanie z innymi placówkami reintegracyjnymi.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie stałego mechanizmu podwyższania najniższych emerytur, rent i innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego poprzez zagwarantowanie minimalnego podwyższenia (150 zł w 2026 r., a następnie waloryzowanego). W przypadku, gdy waloryzacja procentowa da podwyżkę niższą niż minimalna kwota, świadczenie zostanie uzupełnione do tej kwoty. Celem jest ochrona realnej wartości najniższych świadczeń i zapewnienie bezpieczeństwa socjalnego emerytom i rencistom. Ustawa implementuje obietnicę wyborczą Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Projekt ustawy zakłada podniesienie progu przychodu uprawniającego do korzystania z preferencyjnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tzw. "Mały ZUS Plus") z obecnych 120 000 zł do 200 000 zł rocznie. Celem jest dostosowanie przepisów do aktualnej sytuacji gospodarczej, uwzględniając inflację i wzrost minimalnego wynagrodzenia, co wpłynie na obniżenie obciążeń podatkowych dla mikroprzedsiębiorców. Zmiana ma na celu zwiększenie dostępności ulgi dla większej liczby przedsiębiorców, co ma się przyczynić do rozwoju ich działalności oraz wzrostu gospodarczego. Ustawa ma wejść w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia.