Interpelacja w sprawie niektórych nieprecyzyjnych przepisów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz.1336 z późn. zm.) na obszarach chronionego krajobrazu można ustanowić zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od:

a) linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych,

b) zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne;

- z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Przedstawiciele samorządów gminnych, organizacji pozarządowych wskazują, że powyższy przepis jest nieprecyzyjny i budzi wiele wątpliwości na etapie stosowania prawa. Brak jest legalnej definicji pojęć takich, jak „linia brzegowa” czy „naturalny zbiornik wodny”, co powoduje niejednoznaczność i niedookreśloność regulacji, a jednocześnie daje to możliwość elastycznej interpretacji przepisów i budzi wiele wątpliwości podczas wydawania decyzji np. o warunkach zabudowy. Organy stosujące prawo mierzą się z problemem, od jakiego miejsca wyznaczać 100-metrową strefę, w której obowiązuje zakaz lokalizowania nowych obiektów budowlanych, ze względu na brak wskazania w przepisach, co należy traktować jako linię brzegową. Problematyczne okazuje się również wskazanie, które zbiorniki wodne należy traktować jako zbiorniki naturalne.

Z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody wynika, że zakaz, o którym mowa powyżej, nie dotyczy urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zgłaszający problem informują, że trudno jest w praktyce stosowania prawa wskazać, jakie obiekty należy traktować jako obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Sugerują stworzenie katalogu obiektów i czynności, wobec których nie będzie miał zastosowania zakaz lokalizowania nowych obiektów budowlanych. W ocenie samorządowców obowiązujące przepisy nie dają możliwości lokalizowania w strefie 100 m od linii brzegowej obiektów niezbędnych do funkcjonowania plaż i kąpielisk, takich jak obiekty małej architektury czy zaplecze sanitarne.

Zidentyfikowanym problemem jest również trudność w egzekwowaniu przepisów. W przypadku złamania zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w strefie 100 m od linii brzegowej rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych sankcją karną dla inwestora jest jedynie kara grzywny, która nie jest dla niego dotkliwa i odstraszająca.

Ustawa o ochronie przyrody w katalogu zakazów możliwych do ustanowienia wskazuje również zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych. Zgłaszający wskazują na konieczność zdefiniowania pojęcia prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu.

Z uwagi na wskazane wyżej problemy, zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Anna Wojciechowska