Interpelacja w sprawie zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczącego kierunku studiów pedagogika specjalna
Data wpływu: 2025-08-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy problemu niedoboru pedagogów specjalnych spowodowanego zmianą w systemie studiów (wprowadzenie jednolitych studiów magisterskich) i spadkiem zainteresowania kierunkami pedagogicznymi. Posłowie pytają, czy ministerstwo rozważa przywrócenie studiów licencjackich z pedagogiki specjalnej lub inne działania zwiększające zainteresowanie tym kierunkiem.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczącego kierunku studiów pedagogika specjalna Interpelacja nr 11502 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczącego kierunku studiów pedagogika specjalna Zgłaszający: Urszula Augustyn, Piotr Adamowicz, Janusz Cichoń Data wpływu: 01-08-2025 Szanowny Panie Ministrze! Tarnowska Szkoła Wyższa Akademia Nauk Stosowanych począwszy od 2008 roku prowadziła studia w zakresie pedagogiki specjalnej kształcąc pedagogów specjalnych.
Natomiast po dokonaniu zmiany przepisów i wprowadzeniu jednolitych studiów magisterskich dla kierunku pedagogika specjalna, od 2018 roku uczelnia nie zrekrutowała na jednolite studia magisterskie pedagogika specjalna ani jednego studenta. Podobna sytuacja występuje w większości uczelni prowadzących kształcenie na tym kierunku. Osoby zainteresowane wykonywaniem zawodu pedagoga specjalnego oczekują bowiem 3-letnich studiów licencjackich pedagogika specjalna, a następnie wybierają pogłębioną lub uzupełniającą specjalność w ramach 2-letnich studiów magisterskich.
Od roku akademickiego 2019/2020 kierunek pedagogika specjalna prowadzony jest wyłącznie jako jednolite, 5-letnie studia. W praktyce oznacza to, że pierwsi absolwenci nowej, wydłużonej ścieżki kształcenia pojawili się dopiero około roku 2024, co spowodowało kilkuletnią lukę w dopływie nowych kadr pedagogów specjalnych do szkół. Na uczelniach w latach 2020-2023 wyraźnie zmalała liczba kończących ten kierunek, ponieważ ostatnie roczniki licencjackie ukończyły studia około 2021 r., a kolejne roczniki były już na dłuższych studiach magisterskich i jeszcze nie mogły zasilić rynku pracy.
Przykładowo, na Uniwersytecie Wrocławskim w roku 2023 studiowało wprawdzie ok. 120 osób na pedagogice specjalnej, ale nie było żadnych absolwentów – uczelnia prowadziła już tylko 5-letni program, z którego nikt jeszcze nie zdążył ukończyć studiów. Podobna sytuacja dotyczyła wielu innych ośrodków – liczba wydanych dyplomów pedagoga specjalnego spadła w porównaniu z okresem przed reformą. Problem pogłębia ogólny spadek zainteresowania studiami pedagogicznymi w ostatnich latach. Jeszcze w roku akad. 2013/2014 na kierunkach pedagogicznych kształciło się blisko 146 tys. osób, a do 2017/2018 liczba ta spadła poniżej 90 tys..
Tendencja zniżkowa trwała nadal – w roku 2018/2019 było to już ok. 84 tys. studentów pedagogiki (łącznie wszystkich specjalności nauczycielskich). Spadkowi liczby studiujących towarzyszył spadek liczby absolwentów kierunków pedagogicznych. Powodów jest kilka: niż demograficzny, niskie płace w oświacie, a także fakt, że pedagogika coraz rzadziej stanowi dla kandydatów wymarzony pierwszy wybór – wiele osób traktuje ją jako ostateczność i rezygnuje, zostawiając wolne miejsca na studiach. Na Uniwersytecie Śląskim w 2023 r. aż 200 wolnych miejsc pozostawało na kierunku pedagogika po rekrutacji, co wymusiło dodatkowy nabór uzupełniający.
Uczelnie pedagogiczne notują obecnie znacznie mniejsze nabory zarówno na studia stacjonarne, jak i niestacjonarne, co potwierdzają raporty Akademii Pedagogiki Specjalnej. Dyrektor warszawskiego zespołu szkół integracyjnych w wywiadzie wskazywała, że „kierunki pedagogiczne świecą pustkami” , a ofertą pracy dla pedagoga specjalnego nikt nie był zainteresowany. Te sygnały z praktyki potwierdzają, że podaż nowych pedagogów specjalnych wchodzących do zawodu znacząco zmalała. Spadek liczby nowo wykształconych pedagogów specjalnych nastąpił w czasie, gdy zapotrzebowanie na ich usługi gwałtownie rośnie.
Liczba dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego lub o potrzebie dodatkowego nauczyciela wspomagającego systematycznie się zwiększa. Jak podaje Ministerstwo Edukacji i Nauki, w roku szkolnym 2020/2021 orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego posiadało ponad 215 tys. uczniów (około 4,66% wszystkich uczniów). W ciągu 15 lat populacja uczniów z niepełnosprawnościami i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi wzrosła o około 50 tys. osób (tj. o 30% względem stanu ok. 2006 r.). Trend wzrostowy przyspiesza: według danych GUS, w roku szkolnym 2022/2023 w polskich szkołach było już 221,6 tys.
dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co stanowiło ok. 4,3% ogółu uczniów. Nawet na tle malejącej ogólnej liczby uczniów odsetek ten dynamicznie rośnie. Co więcej, aż 35% dzieci wymaga obecnie pomocy psychologiczno-pedagogicznej (wliczając opinie poradni o potrzebie dodatkowego wsparcia) – czyli co trzeci uczeń potrzebuje jakiejś formy specjalistycznej pomocy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zmiana modelu kształcenia może zostać dokonana w drodze nowelizacji rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego bez konieczności zmian ustawowych. W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z pytaniem: 1.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nagłymi zmianami w Zarządzie Grupy Azoty, kwestionując ich sensowność w kontekście negocjacji z bankami i potencjalnego wpływu na sytuację finansową spółki. Pytają o przyczyny i konsekwencje tych decyzji, wzywając do wyjaśnień i zapewnienia stabilności Grupie Azoty.
Posłowie pytają o powody obniżenia docelowej mocy morskiej energetyki wiatrowej w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) i wyrażają obawę, że Polska może utracić szansę na zbudowanie silnej pozycji w europejskim łańcuchu dostaw offshore wind. Interpelujący kwestionują spójność krajowej polityki energetycznej i jej wpływ na rozwój przemysłu na Pomorzu.
Posłowie pytają o status budowy Centrum Operacyjnego Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) w Gdańsku, wyrażając zaniepokojenie brakiem jasnych informacji na temat postępu prac i harmonogramu. Interpelacja zawiera pytania o etap przygotowań, harmonogram, plany na rok 2026, współfinansowanie ze środków unijnych oraz planowany termin uruchomienia centrum.
Interpelacja dotyczy problemu spadku liczby absolwentów pedagogiki specjalnej spowodowanego wprowadzeniem jednolitych studiów magisterskich oraz rosnącego zapotrzebowania na pedagogów specjalnych. Poseł pyta, czy minister zgadza się z argumentacją oraz czy rozważane jest przywrócenie studiów licencjackich na tym kierunku.
Interpelacja dotyczy wykluczenia nauczycieli z centrów kształcenia zawodowego z programów wsparcia cyfrowego, takich jak "Laptop dla nauczyciela" i "Aktywna tablica", z powodu zawężającej terminologii "szkoła" w przepisach. Posłowie pytają o powody tego wykluczenia i wzywają do nowelizacji przepisów, aby zapewnić równe traktowanie wszystkich nauczycieli.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).