Interpelacja w sprawie wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego
Data wpływu: 2024-07-08
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanki Iwona Maria Kozłowska i Anna Wojciechowska pytają Ministra Finansów o możliwość i termin udzielenia wsparcia finansowego dla JST, szczególnie gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, w celu zbilansowania budżetów i realizacji zadań. Podkreślają trudną sytuację finansową samorządów spowodowaną m.in. skutkami Polskiego Ładu i wzrostem wydatków, a także brak partycypacji w dochodach z podatku zryczałtowanego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego Interpelacja nr 3709 do ministra finansów w sprawie wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska Data wpływu: 08-07-2024 Szanowny Panie Ministrze, podczas Konwentu Wójtów Gmin Wiejskich Województwa Kujawsko-Pomorskiego dyskutowano nad pracami rządu w zakresie nowego systemu kształtowania dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz planem jego wprowadzenia od 1 stycznia 2025 roku.
Samorządowcy wyrazili jednak opinię, że obecny system finansowania JST, zwłaszcza w obszarze zadań oświatowych, pomocy społecznej oraz realizacji zadań zleconych przez administrację rządową, jest już przestarzały. Konieczna jest natychmiastowa reakcja rządu na bieżącą sytuację finansową, szczególnie w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich. Na koniec 2024 roku nie przewidziano interwencji finansowej, mimo że samorządy nadal odczuwają negatywne konsekwencje tzw. Polskiego Ładu oraz rozliczeń w formie ryczałtu, w których JST nie partycypują.
Chociaż dochody z PIT wzrosły w 2024 roku w porównaniu do roku poprzedniego, to wydatki bieżące związane z inflacją, wzrostem cen energii oraz znacznym podwyższeniem wynagrodzenia minimalnego wzrosły jeszcze bardziej. W rezultacie wiele gmin wiejskich i miejsko-wiejskich boryka się z problemem zbilansowania dochodów i wydatków bieżących, co uniemożliwia planowanie realizacji inwestycji rozwojowych.
Samorządowcy wielokrotnie podkreślali, że rozumieją napiętą sytuację budżetu państwa oraz konieczność realizacji wielu postulatów wyborczych, jak i zwiększenia wydatków na cele obronne i zbrojeniowe, niemniej jednak brak wsparcia dla samorządów w 2024 roku, w szczególności dla tych małych samorządów, będzie skutkował trudną sytuacją finansową wielu z nich. Brak wsparcia oznacza brak możliwości zabezpieczenia wkładów własnych dla inwestycji dofinansowanych funduszami UE, zubożenie i odpływ pracowników administracji samorządowej, konieczność zaciągania kosztownych zobowiązań finansowych oraz negatywny wymiar polityczny.
Samorządowcy zebrani na Konwencie Wójtów Gmin Wiejskich Województwa Kujawsko-Pomorskiego szacują, że kwota dodatkowego wsparcia dla JST, która pozwoliłaby skutecznie domknąć tegoroczne budżety, wynosi od 15 do 20 miliardów złotych. Kwota ta wynika głównie z przejścia przedsiębiorców na rozliczanie się w formie podatku zryczałtowanego, w którym JST nie mają udziału, a który wzrósł z 8 miliardów w 2019 roku do 31 miliardów dochodu budżetu państwa w 2023 roku. W 2024 roku będzie to zapewne już kwota blisko 40 miliardów.
Konwent Wójtów Województwa Kujawsko-Pomorskiego proponuje, aby minimalne wsparcie dla gmin wiejskich i miejsko-wiejskich o najniższych dochodach wyniosło 2 miliony złotych w formie dodatkowej subwencji w 2024 roku. Szanowny Panie Ministrze, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytanie: Czy jest możliwe, a jeśli tak, to kiedy i w jakiej kwocie, zapewnienie odpowiedniego wsparcia finansowego JST, aby mogły one skutecznie realizować swoje zadania i zabezpieczać potrzeby mieszkańców?
Posłanka pyta o brak dostępnych środków na utworzenie miejsca pracy dla osoby z niepełnosprawnością oraz o niejasne procedury odsyłania pracodawców między instytucjami. Wyraża zaniepokojenie bezradnością pracodawców wobec braku wsparcia i pyta o planowane działania ministerstwa.
Posłanka Kozłowska pyta o obciążenia administracyjne związane z Centralnym Rejestrem Umów, które dotykają jednostki samorządu terytorialnego, szczególnie w kontekście braku minimalnego progu wartości umowy. Pyta, czy ministerstwo rozważa wprowadzenie progu kwotowego lub odroczenie wejścia w życie obowiązku.
Posłowie pytają o zasadność pobierania składki rentowej od emerytów pracujących, kwestionując sprawiedliwość takiego rozwiązania. Interpelacja dotyczy analizy możliwości zwolnienia emerytów z tego obowiązku i skutków finansowych takiej zmiany.
Posłanki Kozłowska i Wojciechowska wyrażają zaniepokojenie planowanymi zmianami w systemie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego i dostępu do nauczania indywidualnego, obawiając się zaostrzenia kryteriów i ograniczenia dostępu do wsparcia dla dzieci. Pytają Ministerstwo Edukacji o szczegóły planowanych zmian i ich potencjalny wpływ na dzieci, zwłaszcza z rodzin w trudnej sytuacji.
Posłanka interweniuje w sprawie braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami, co powoduje utrudnienia w ich codziennym funkcjonowaniu. Pyta ministerstwo o planowane działania legislacyjne mające na celu rozwiązanie tego problemu i zapewnienie ciągłości uprawnień.
Projekt porządkuje obowiązki związane z prowadzeniem i elektronicznym przekazywaniem podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych oraz ewidencji środków trwałych. Zmiany obejmują też CIT i ryczałt, a więc wzmacniają cyfryzację rozliczeń i doprecyzowują pełnomocnictwa do podpisywania tych dokumentów. Dokument nie zmienia konstrukcji podatków, lecz przede wszystkim sposób dokumentowania i raportowania danych.
To dodatkowe sprawozdanie komisji po drugim czytaniu projektu zmian w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dokument nie tworzy nowej regulacji samodzielnie, lecz pokazuje, jak komisje oceniają poprawki dotyczące stref planistycznych, chłonności zabudowy i umów urbanistycznych. To ważny etap techniczny przed głosowaniem w Sejmie.
Projekt wydłuża o rok zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla darowizn przeznaczanych na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r. Ma zabezpieczyć wsparcie dla osób i gmin, które nadal odbudowują domy i infrastrukturę. Zmiana ma wyraźnie nadzwyczajny, pomocowy charakter.
Projekt doprecyzowuje definicje jednorazowych i wielorazowych papierosów elektronicznych w ustawie akcyzowej oraz dostosowuje do nich obowiązki rejestracyjne. Wprowadza też okres przejściowy, aby rynek mógł dostosować produkcję, sprzedaż i zgłoszenia do nowych reguł. To zmiana fiskalno-regulacyjna, która może przełożyć się na koszty i ceny wyrobów.
Projekt wprowadza szerokie zmiany w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w ustawach powiązanych. Najmocniej dotyka procedur cyfrowych, definicji inwestycji uzupełniającej, publicznego obiegu dokumentów i terminów wdrożeniowych. Część przepisów przesuwa daty wejścia w życie innych reform na drugą połowę 2026 r.