Interpelacja w sprawie wzmocnienia cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych
Data wpływu: 2024-09-26
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Franciszek Sterczewski pyta o planowane zmiany w ochronie dóbr osobistych, zwłaszcza w kontekście uchylenia art. 212 i 216 Kodeksu karnego oraz wzmocnienia odpowiedzialności cywilnoprawnej. Wyraża zaniepokojenie długotrwałością postępowań i ich skutecznością w naprawianiu szkód.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wzmocnienia cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych Interpelacja nr 5092 do ministra sprawiedliwości w sprawie wzmocnienia cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 26-09-2024 Szanowny Panie Ministrze, dobre imię i szacunek to niezwykle ważne wartości. Mając tego świadomość, ustawodawca konsekwentnie dba o ich ochronę przez regulacje zarówno prawa cywilnego, jak i karnego. Jednak m.in. ze względu na przewlekłość postępowań skuteczne dochodzenie sprawiedliwości w tej materii jest niezwykle trudne.
Ochrona dóbr osobistych to niezwykle delikatna materia, której regulowanie wymaga stałego balansowania między zachowaniem wolności słowa a prawem do dochodzenia sprawiedliwości za naruszenie tychże dóbr. Przez ostatnie lata szczególnie dobitnie pokazało to upowszechnienie SLAPP-ów, czyli powództw wytaczanych przez polityków czy korporacje, których celem jest uciszenie niewygodnej krytyki. Oczywiście taka działalność w demokratycznym państwie jest niedopuszczalna i organa państwowe powinny jej przeciwdziałać.
Jednak równocześnie ustawodawca musi widzieć także drugą stronę problemu: osoby niesłusznie obrażane czy te, dla których przekraczająca granice wolności słowa krytyka jest powodem strat materialnych bądź niematerialnych. W kwietniu 2024 r. minister sprawiedliwości zapowiedział zmiany w przepisach normujących tę kwestię. Zgodnie z przedstawioną wówczas wizją uchylone mają zostać art. 212 i 216 Kodeksu karnego, które przewidują odpowiedzialność karną za czyny naruszające właśnie dobra osobiste. Tę zmianę zrównoważyć miałoby „wzmocnienie odpowiedzialności cywilnoprawnej“, którego założeń jednak nie sprecyzowano.
Minister zaznaczył jedynie, że „wzmocnienie odpowiedzialności cywilnoprawnej nie ma sprawić, by przepisy były bardziej restrykcyjne, tylko żeby rozważyć kwestie ciężaru dowodu, ujawniania danych anonimowych hejterów (dla wielu osób zmagających się ze zjawiskiem wytoczenie procesu karnego było jedyną drogą do ujawnienia tożsamości takich osób) czy kwestie kosztów sądowych w sprawach cywilnych“. W środowisku prawniczym trwa od lat debata nad uchyleniem tych przepisów, ale wynikających z niej wniosków nie sposób uznać za stanowisko ministerstwa.
Tymczasem regularnie zgłaszają się do mnie osoby liczące na jakąkolwiek pomoc w skutecznej ochronie dóbr osobistych. Postępowania sądowe trwają bowiem na tyle długo, że często skutki naruszenia są już nieodwracalne i żaden wyrok sądowy tego nie naprawi. Ewidentna jest zatem konieczność zmian systemowych nie tylko dotyczących sądownictwa, ale także prawa proceduralnego, a być może także materialnego dotyczącego ochrony dóbr osobistych. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Sprawiedliwości z następującymi pytaniami: 1. Jaki dokładnie miałby być zakres zmian dotyczących ochrony dóbr osobistych? 2.
Na jakim etapie są obecnie prace nad tymi zmianami? 3. Kiedy taka nowelizacja mogłaby wejść w życie? Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Poseł Sterczewski wyraża zaniepokojenie konsekwencjami ustawy o wygaszaniu ośrodków zbiorowego zakwaterowania dla uchodźców z Ukrainy, zwłaszcza w kontekście ryzyka bezdomności i braku wystarczającego wsparcia. Pyta o wytyczne, analizy ryzyka, dane dotyczące zatrudnienia uchodźców, wsparcie dla samorządów i programy aktywizacji zawodowej.
Poseł pyta o postęp prac nad implementacją dyrektyw UE dotyczących przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i transparentności wynagrodzeń, wyrażając obawę o dotrzymanie terminów transpozycji. Interpelacja kwestionuje tempo wdrażania unijnych przepisów w Polsce.
Poseł Franciszek Sterczewski pyta o deportacje do Afganistanu i Pakistanu w kontekście trwającego konfliktu zbrojnego, wyrażając obawę, że deportacje naruszają prawo międzynarodowe i nie uwzględniają aktualnej sytuacji w tych krajach. Kwestionuje zasadność kontynuowania deportacji pomimo konfliktu i braku gwarancji bezpieczeństwa.
Poseł pyta o realizację Europejskiej Deklaracji Rowerowej, rozwój e-rowerów i transportu "pociąg + rower", wydatki z Funduszu Klimatycznego na infrastrukturę rowerową oraz o powód likwidacji stanowiska pełnomocnika ds. rozwoju transportu rowerowego i plany dotyczące jego ponownego obsadzenia. Wyraża zaniepokojenie spowolnieniem działań rządu w zakresie polityki rowerowej.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie postępowania karnego, modyfikując katalog przestępstw, w których możliwe jest stosowanie określonych procedur. Zmiany te dotyczą przestępstw wymienionych w rozdziałach XVI i XVII Kodeksu karnego oraz szeregu innych artykułów. Dodatkowo, ustawa zawiera przepisy przejściowe regulujące postępowanie w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a także określa datę wejścia w życie ustawy na 14 dni po jej ogłoszeniu.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o kuratorach sądowych, mając na celu zwiększenie efektywności naboru do służby kuratorskiej oraz poprawę funkcjonowania i organizacji tej służby. Kluczową zmianą jest wprowadzenie nowych wzorów legitymacji służbowych dla kuratorów i aplikantów, aby mogły być uznane za dokumenty publiczne. Ustawa umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości zwolnienie aplikanta z części aplikacji kuratorskiej bez konieczności zwalniania go z egzaminu. Ponadto, doprecyzowano zasady przyznawania dodatku specjalnego kuratorom oraz rozszerzono możliwości delegowania kuratorów do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczy uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz Kodeksu cywilnego. Komisja wnosi o przyjęcie poprawki zawartej w uchwale Senatu. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie uaktualnienie i doprecyzowanie przepisów dotyczących postępowania z rzeczami znalezionymi oraz ich wpływu na Kodeks cywilny, choć szczegóły zmian nie są zawarte w tym fragmencie tekstu.
Projekt ustawy ma na celu zaostrzenie ochrony gatunków zwierząt zagrożonych wyginięciem poprzez wprowadzenie całkowitego zakazu importu trofeów myśliwskich niektórych gatunków, w tym słonia afrykańskiego, lwa afrykańskiego, żyrafy i nosorożca białego południowego. Nowe przepisy penalizują wprowadzanie tych okazów na terytorium Polski, przewidując karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Wyjątki od zakazu dotyczą ogrodów zoologicznych i instytucji naukowych. Uzasadnieniem jest dążenie do ochrony bioróżnorodności, zapobieganie polowaniom na trofea, które negatywnie wpływają na populacje zwierząt, oraz implementacja zasady ostrożności w polityce ochrony środowiska.
Projekt dotyczy rekomendacji kandydatury Pani Joanny Napierały na stanowisko Przewodniczącej Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15. Kandydatka posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie jako adwokatka i Wiceprzewodnicząca PKDP. W dokumencie przedstawiono również planowane działania Komisji, w tym propozycje zmian prawnych dotyczących przestępstw seksualnych w sieci, budowę centrum kompetencji, przygotowanie standardów ochrony dzieci w środowisku cyfrowym, przystąpienie do międzynarodowej sieci oraz stworzenie programu treningowego dla pedagogów i psychologów.