Interpelacja w sprawie proponowanych zapisów w projekcie ustawy z dnia 6 sierpnia 2024 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
Data wpływu: 2024-10-28
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie nowymi przepisami ustawy o ubezpieczeniach społecznych, które nakładają na marynarzy obowiązek płacenia składek ZUS, co zmniejszy ich konkurencyjność i dochody. Pyta, czy projekt był skonsultowany ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i czy uwzględniono specyfikę pracy marynarzy.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie proponowanych zapisów w projekcie ustawy z dnia 6 sierpnia 2024 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw Interpelacja nr 5870 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie proponowanych zapisów w projekcie ustawy z dnia 6 sierpnia 2024 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy Data wpływu: 28-10-2024 Szanowna Pani Ministro!
Zwrócili się do mnie marynarze, którzy są zaniepokojeni proponowanymi zapisami w projekcie ustawy z dnia 6 sierpnia 2024 roku o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Proponowane zapisy w ustawie nakładają między innymi obowiązek odprowadzania składek ZUS przez marynarzy obywateli polskich, wykonujących pracę na podstawie umowy o świadczeniu pracy na morzu. Projekt zakłada oskładkowanie marynarzy bez względu na stanowisko i dochody jednolitą stawką minimalną ZUS, obejmującą ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie daje podstaw prawnych, aby zobowiązać pracodawców z UE do zgłaszania zatrudnionych przez nich polskich marynarzy do polskiego systemu zabezpieczenia społecznego (w pełnym jego zakresie) i opłacania za nich składek. A więc obowiązek płacenia składek będzie spoczywać wyłącznie po stronie marynarzy. Proponowane zapisy, wprowadzają obowiązek odprowadzania składek ZUS dla marynarzy, którzy do tej pory są zwolnieni z tych opłat, co budzi wśród nich zrozumiałe obawy, że te opłaty przełożą się bezpośrednio na zmniejszenie ich dochodów.
Wątpliwości również budzą następujące aspekty: projekt ustawy zakłada przyspieszony tryb wprowadzania zmian, ponieważ ustawa ma wejść w życie od 1 stycznia 2025 roku. Jest to bardzo szybkie tempo, niespotykane w tak ważnych sprawach. Ponadto projekt nie zakłada żadnych okresów przejściowych, jak chociażby wcześniejsze ustawy o OFE (otwartych funduszach emerytalnych), które zakładały stopniowe przystępowanie do systemu w zależności od wieku.
Zapisy w projekcie ustawy zobowiązują marynarzy do opłacania składek ZUS niezależnie od wieku, mimo że dla osób w wieku przedemerytalnym jest to bezcelowe, ponieważ i tak nie będą one posiadały odpowiedniego stażu pracy. Oznacza to w praktyce zubożenie marynarzy na końcu ich ścieżki zawodowej. Wprowadzenie tych zapisów zmniejsza konkurencyjność marynarzy na międzynarodowym rynku pracy i promuje nacje dalekowschodnie, które już obecnie wypierają polskich marynarzy z rynku.
Wynika to z faktu, że marynarze (w szczególności szeregowi) będą mieli ograniczoną liczbę ofert pracy, które pozwoliłyby zarówno na utrzymanie rodziny, jak i na opłacenie składek ZUS. Należy nadmienić, że konkurenci na morzu – takie kraje jak Indie, Indonezja, Filipiny – będące sygnatariuszami konwencji MLC tak samo jak Polska, nie wprowadziły obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne. Projekt ustawy zakłada ponadto, że marynarz będzie zobowiązany opłacać składki ZUS przez 12 miesięcy w roku, z możliwością zwolnienia z 3 miesięcy w czasie, gdy nie pracuje.
Ponieważ wielu marynarzy pracuje obecnie w układzie 1:1, spędzając zarówno w morzu, jak i na lądzie po 6 miesięcy w roku, oznacza to, że część marynarzy będzie zmuszona do opłacania składek za okres, gdy nie będą mieli dochodów. Ponadto pracując na statku, marynarze są automatycznie objęci ubezpieczeniem medycznym, które obowiązany jest opłacić armator (na podstawie tej samej konwencji MLC), czyli w tym czasie będą podwójnie ubezpieczeni w tym zakresie.
Projekt nie uwzględnia również sytuacji, gdy marynarze opłacają lub mają opłacone przez armatora składki emerytalne w krajach trzecich (spoza UE/EOG) lub składki w trzecim filarze lub innych instytucjach. Projekt ustawy nie bierze również pod uwagę specjalnego charakteru pracy marynarza – w często bardzo ciężkich warunkach, stresie, przepracowaniu i wielomiesięcznej izolacji, w wyniku tych uwarunkowań projekt powinien zakładać wcześniejsze emerytury, ze względu na szkodliwość pracy, szczególnie, że wielu armatorów limituje maksymalny wiek pracowników do 55 lub 60 lat.
Poseł Andrzej Gut-Mostowy interweniuje w sprawie nielegalnego zrzutu ścieków przez Sądeckie Wodociągi do rzeki Dunajec po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego, co zagraża środowisku Sądecczyzny. Pyta o podjęte działania, postępowania oraz ryzyko pogorszenia stanu rzeki i przeniesienia kosztów kar na mieszkańców.
Poseł pyta o postęp prac nad obwodnicą Nowego Targu (DK49) i analizę postulatów Rady Miasta dotyczących modyfikacji projektu, mających na celu minimalizację negatywnego wpływu na mieszkańców i środowisko. Interesuje go, które postulaty mogą być uwzględnione i czy planowane są dodatkowe konsultacje z samorządem.
Poseł interweniuje w sprawie ograniczenia rozwoju gmin wiejskich i turystycznych przez art. 13d ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który limituje chłonność terenów pod zabudowę mieszkaniową. Pyta o analizę przepisów i planowane zmiany legislacyjne, aby uwzględnić lokalne potrzeby i autonomię gmin.
Posłowie pytają ministrów o możliwość dostosowania budowanych tuneli kolejowych na linii Chabówka-Nowy Sącz do funkcji schronów dla ludności, argumentując to brakiem takich obiektów w powiecie limanowskim i racjonalnością ekonomiczną takiego rozwiązania. Podnoszą też kwestię braku regulacji prawnych w tym zakresie i pytają o plany wsparcia samorządów w budowie obiektów ochronnych.
Poseł Andrzej Gut-Mostowy zwraca uwagę na trudności gmin w osiąganiu ustawowych poziomów recyklingu odpadów komunalnych, co grozi karami finansowymi. Pyta, czy ministerstwo planuje urealnienie tych poziomów, wdrożenie systemu ROP i zawieszenie kar do czasu jego wdrożenia, oraz jak system kaucyjny wpłynie na wskaźniki recyklingu gmin.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Przedłożony dokument to informacja dla Marszałka Sejmu RP o emeryturach i rentach przyznanych na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. Informację składa Prezes Rady Ministrów, Donald Tusk, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 82 ust. 2 tej ustawy. Dokument ma charakter sprawozdawczy i dotyczy emerytur i rent przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów. Nie wprowadza zmian w prawie.
Przedstawiony dokument to "Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2024 r." przygotowana przez Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z upoważnienia Ministra do spraw Polityki Senioralnej. Dokument analizuje różne aspekty życia seniorów, takie jak sytuacja demograficzna, ekonomiczna, rodzinna, zdrowotna, sytuacja na rynku pracy oraz dostępność usług społecznych. Wykorzystano w tym celu najnowsze dane GUS, a celem jest diagnoza i opis warunków życia osób starszych. Zawiera również wnioski i rekomendacje dotyczące polityki senioralnej.