Interpelacja w sprawie braku młodych pracowników w kadrze nauczycieli szkół podstawowych i średnich oraz kryzysu związanego z zawodem nauczyciela
Data wpływu: 2024-12-19
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sachajko wyraża zaniepokojenie brakiem młodych nauczycieli w szkołach i kryzysem zawodu nauczyciela, pytając o planowane działania ministerstwa w celu poprawy sytuacji i przyciągnięcia młodych osób. Pyta również o przyszłość zawodu w Polsce, jeśli obecny trend się utrzyma, oraz o dane dotyczące zatrudnienia starszych nauczycieli, wysokości emerytur i urlopów zdrowotnych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie braku młodych pracowników w kadrze nauczycieli szkół podstawowych i średnich oraz kryzysu związanego z zawodem nauczyciela Interpelacja nr 7078 do ministra edukacji w sprawie braku młodych pracowników w kadrze nauczycieli szkół podstawowych i średnich oraz kryzysu związanego z zawodem nauczyciela Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 19-12-2024 Szanowna Pani Minister, szacunki pokazują, że w roku szkolnym 2023/2024 szkoły zatrudniały około 525 tys. nauczycieli, a cały system edukacji obsługiwało 736 tys. osób.
Jednakże okazuje się, że jest to wciąż za mało, by sprostać potrzebom polskiej oświaty. Zbyt wolno przybywa młodych ludzi do pracy w szkołach i w związku z tym w klasach szkolnych spotykamy coraz starszych nauczycieli. ZNP wskazuje, że od trzech lat zmaga się z niedoborami kadry w szkołach i przedszkolach, oficjalnie mówi się, że brakuje od kilku do kilkunastu tysięcy nauczycieli. Młodzi ludzie, którzy przychodzą do pracy w charakterze nauczyciela, dziś potrafią zrezygnować po kilku zaledwie dniach pracy, odstraszeni albo zarobkami, albo warunkami panującymi w szkołach, niegdyś młodzi nauczyciele rezygnowali dopiero po miesiącu lub dwóch.
Czy praca ta jest zbyt ciężka? A może to inne kwestie zniechęcają do podjęcia tego zawodu? Coraz częściej spotyka się też takie sytuacje, że dyrektorzy szkół, nie mogąc rozwiązać braków kadrowych, proszą emerytowanych nauczycieli o powrót lub zwiększają godziny pracy obecnym pracownikom, albo jeden nauczyciel naucza kilku różnych przedmiotów i pracuje jeszcze w świetlicy. Choć takie działania ratują zajęcia, nie są one korzystne ani dla nauczycieli, ani dla uczniów potrzebujących dobrze przygotowanej kadry, i tak zdarza się w szkołach uczą nauczyciele, którzy mają nawet ponad 80 lat.
W 2023 roku odsetek nauczycieli mających ponad 50 lat wzrósł o 6,5 punktu procentowego, a młodzi, poniżej 30-tki, stanowią zaledwie 5% kadry. Mamy zatem do czynienia ze zjawiskiem starzenia się personelu, co jest szczególnie widoczne w szkołach policealnych i średnich, gdzie prognozy na 2040 rok przewidują, że ponad połowa nauczycieli będzie miała blisko 60 lat. Badania Fundacji Teach for Poland pokazują smutną prawdę, iż dzisiejsza młodzież, kandydaci na studia nie są zainteresowani zawodem nauczyciela. Badania te wskazały, że tylko 4 proc. młodych uważa nauczycielstwo za idealny zawód - to niewiele.
Niskie zarobki są główną barierą zniechęcającą młodych do pracy w edukacji. Młodzież uważa, że zawód nauczyciela zasługuje na większy prestiż i uznanie społeczne, młodzi mówią, że takie zarobki są poniżające i nie pozwalają na utrzymanie się. Jeśli sytuacja się nie zmieni, zapaść w polskim systemie edukacji jest nieunikniona. Dziś początkujący wykształcony nauczyciel zarabia niewiele powyżej płacy minimalnej. Nawet planowane podwyżki w 2024 roku nie wpłynęły znacząco na poprawę sytuacji, a pensje wciąż nie są konkurencyjne na rynku.
Aby zapobiec pogłębianiu się tej niekorzystnej sytuacji, konieczna jest jak najszybsza poprawa wynagrodzeń i warunków pracy, co przyciągnęłoby na pewno młodych do tego zawodu i zatrzymało obecnych nauczycieli. Młodzi ludzie chcą się rozwijać, nieustannie uczyć i podnosić kompetencje, obecna rzeczywistość ekonomiczna związana z zawodem nauczyciela odstrasza jednak i młodzi nie będą podejmować zatrudnienia w tym zawodzie.
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania: Jakie działania planuje podjąć ministerstwo, by zapobiec niekorzystnemu trendowi odchodzenia nauczycieli ze szkół, oraz by przyciągnąć młode osoby do pracy w szkołach? Czy na etapie decyzji o podjęciu przez młode osoby studiów pedagogicznych ministerstwo rozważa przygotowane oferty zachęcającej młodych ludzi do podjęcia pracy po ukończeniu studiów w zawodzie nauczyciela? Jak ministerstwo widzi przyszłość zawodu nauczyciela w Polsce, jeżeli nie zostanie odmieniony ów niekorzystny trend?
Proszę o podanie danych liczbowych: Ile osób wieku 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn pracowało w szkołach podstawowych i średnich w roku 2023, a ile osób w tym samym wieku pracowało w tych samych szkołach w roku 2015 i 2019? Ile wynosi emerytura nauczyciela, który przepracował 30 lat? Ile nauczycieli skorzystało z urlopu na poratowanie zdrowia? Proszę o podanie danych kolejno z lat: 2014, 2015, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023.
Poseł pyta o funkcjonowanie systemu PSZOK w Polsce, wskazując na liczne ograniczenia i opłaty utrudniające mieszkańcom legalne pozbywanie się odpadów. Kwestionuje obecny model, sugerując, że prowadzi on do powstawania dzikich wysypisk i nierównego traktowania obywateli.
Poseł kwestionuje zasadność procedowania ustawy o kredytach frankowych ze względu na oczekiwane orzeczenia TSUE i brak analizy skutków proponowanych zmian, w szczególności poprawki dotyczącej odsetek. Pyta, czy ministerstwo analizowało ryzyko i zgodność zmian z Konstytucją RP.
Posłowie pytają, czy odbiór opakowań z automatów kaucyjnych przez zwykłe pojazdy dostawcze jest zgodny z przepisami o gospodarce odpadami, w szczególności z wymogami BDO. Wyrażają obawy o legalność i transparentność funkcjonowania systemu kaucyjnego.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy dotyczy zmiany ustawy o sporcie oraz ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Główna zmiana dotyczy dodania art. 6a do ustawy o sporcie, który ma na celu uregulowanie wzajemnych relacji pomiędzy zawodnikami, trenerami, instruktorami sportu lub innymi członkami sztabu szkoleniowego a klubami sportowymi, związkami sportowymi lub polskimi związkami sportowymi. Określa, że relacje te mogą opierać się na stosunku pracy lub umowie cywilnoprawnej (w tym kontrakcie sportowym). Ma to na celu usankcjonowanie różnych form zatrudnienia w sporcie.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy dotyczy informacji o funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych w Polsce w latach 2022-2024. Analizuje on aspekty prawne, liczbę spółdzielni, zatrudnienie, działalność, instrumenty wsparcia oraz realizację programów publicznych przez te podmioty. Celem raportu jest monitorowanie i udoskonalanie rozwiązań prawnych i instytucjonalnych dla spółdzielni socjalnych. Informacja jest wymagana przez art. 19a ustawy o spółdzielniach socjalnych i pozwala na programowanie strategicznych rozwiązań wspierających rozwój sektora ekonomii społecznej.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).