Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego i systemu ROP
Data wpływu: 2025-02-03
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie krytykują wdrażanie systemu kaucyjnego przed systemem Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), argumentując, że spowoduje to wysokie koszty dla samorządów i obywateli, a efekty środowiskowe będą znikome. Pytają, dlaczego rząd ignoruje apele o pilne wprowadzenie ROP, które jest kluczowe dla osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i uniknięcia sankcji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego i systemu ROP Interpelacja nr 7766 do ministra klimatu i środowiska w sprawie systemu kaucyjnego i systemu ROP Zgłaszający: Zdzisław Gawlik, Anna Sobolak, Sylwia Bielawska, Łukasz Horbatowski, Marek Jan Chmielewski, Adrian Witczak, Iwona Karolewska, Magdalena Łośko, Katarzyna Matusik-Lipiec, Katarzyna Osos, Renata Rak Data wpływu: 03-02-2025 Szanowna Pani Minister, w procesie konsultacji ustawy o systemie kaucyjnym praktycznie wszystkie organizacje samorządowe zrzeszające gminy, w tym Związek Miast Polskich, Związek Gmin Wiejskich, Unia Metropolii Polskich, Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych, nie sprzeciwiały się, co prawda, wdrożeniu systemu kaucyjnego, jednak z zastrzeżeniem, że wdrożenie to nastąpi nie wcześniej, aniżeli wdrożenie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP).
Wobec aktualnych działań ministerstwa, wdrażających system kaucyjny bez systemu ROP, trudno takie stanowisko strony samorządowej interpretować inaczej jak jednoznaczny sprzeciw strony samorządowej wobec tych działań . Zbieżne ze stroną samorządową stanowisko prezentują również organizacje branżowe zrzeszające podmioty branży gospodarki odpadami – Krajowa Izba Gospodarki Odpadami, Polska Izba Gospodarki Odpadami, Rada RIPOK, Izba Branży Komunalnej, Klaster Gospodarki Odpadowej i Recyklingu. Tak zgodna koalicja organizacji samorządowych i branżowych jest raczej rzadkością, dlatego tym bardziej problem ten wymaga głębokiej uwagi.
Powyższe stanowisko strony samorządowej i organizacji branżowych jest w pełni zrozumiałe, gdyż system kaucyjny będzie implikował bardzo wysokie koszty, a jeżeli nie będzie wprowadzony co najmniej równocześnie z system ROP, to samorządy, a w efekcie tego obywatele, zostaną obciążeni wysokimi kosztami jego wdrożenia oraz kosztami mu towarzyszącymi, a efekty środowiskowe samego systemu kaucyjnego będą wręcz znikome – tak przynajmniej wynika z upublicznionych raportów Deloitte i Rady RIPOK. Główne organizacje samorządowe, tj. m.in.
Związek Miast Polskich, Unia Metropolii Polskich, Związek Gmin Wiejskich RP, apelują o pilne wprowadzenie ROP, gdyż termin jego implementacji do polskiego porządku prawnego upłynął bezskutecznie z dniem 5 stycznia 2023 r. Brak realizacji tego obowiązku naraża nasz kraj na sankcje, a samorządy dodatkowo na większe ryzyko nieuzyskania wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Zauważyć trzeba, że problem poziomów recyklingu w ogóle nie istnieje dziś w debacie publicznej, a przecież obowiązkowy na poziomie prawa unijnego system ROP ma właśnie istotnie wspierać ich osiągnięcie poprzez eliminowanie nierecyklingowalnych materiałów opakowaniowych i zastępowanie ich opakowaniami z materiałów umożliwiających ich recykling.
Jeżeli nie mamy dziś tego obligatoryjnego elementu, jakim jest ROP, który eliminuje „złe” opakowania, zastępując je „dobrymi”, i tym samym poprawia poziomy recyklingu, to powstaje pytanie, czy samorządy powinny nadal ponosić odpowiedzialność za osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu odpadów, skoro rząd nie wdrożył obowiązkowego narzędzia, które miało osiągnięcie tych poziomów istotnie wspierać .
Zaznaczyć więc trzeba, że to właśnie ROP jest prawdziwą reformą rynku odpadowego w kierunku gospodarki cyrkularnej, gdyż to za pomocą tego systemu z rynku eliminowane mają być opakowania z materiałów nierecyklingowalnych i zastępowane opakowaniami nadającymi się do recyklingu, co w konsekwencji powoduje istotną, pozytywną zmianę zawartości strumienia odpadów i umożliwi samorządom zwiększenie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Natomiast system kaucyjny jest tak na prawdę tylko uzupełnieniem systemu ROP, co potwierdza fakt, że na dzień dzisiejszy, zgodnie z prawem unijnym, nie jest nawet obligatoryjny, a projektowane regulacje unijne w tym zakresie przewidują jego ewentualne wprowadzenie dopiero w 2029 r. , z zastrzeżeniem, że nie ma w tym zakresie żadnych obowiązujących już przepisów, a tylko toczy się dyskusja w tym przedmiocie. Dodać trzeba, że na dzień dzisiejszy tylko nieco ponad połowa państw unijnych zdecydowała się na wprowadzenie systemu kaucyjnego, przy czym tam, gdzie ten system wprowadzono, to zrobiono to łącznie z systemem ROP.
Posłowie pytają o interpretację przepisów dotyczących formy egzaminów klasyfikacyjnych w edukacji domowej, szczególnie w kontekście różnic w podejściu kuratoriów oświaty. Wyrażają zaniepokojenie potencjalnym zawężeniem możliwości przeprowadzania egzaminów zdalnie.
Posłowie pytają o uzasadnienie planowanej likwidacji kształcenia w zawodzie florysty w szkołach policealnych, argumentując, że zmiana ta ograniczy dostęp do zawodu osobom dorosłym i może negatywnie wpłynąć na branżę florystyczną. Kwestionują brak przekonujących argumentów dla tej decyzji i pytają o analizy, które ją uzasadniają.
Posłanka zwraca uwagę na problem braku ciągłości ważności kart parkingowych dla osób z niepełnosprawnościami podczas oczekiwania na wydanie nowej karty, co utrudnia im codzienne funkcjonowanie. Pyta ministra o analizę problemu, dane dotyczące czasu oczekiwania i ewentualne plany legislacyjne zapewniające ciągłość uprawnień.
Posłanka pyta o system finansowania szkół mistrzostwa sportowego, kwestionując adekwatność wagi P38 w algorytmie potrzeb oświatowych i domagając się informacji na temat kosztów funkcjonowania tych szkół oraz ewentualnej luki finansowej. Wyraża zaniepokojenie brakiem spójnego modelu finansowania obejmującego zarówno edukację, jak i szkolenie sportowe.
Interpelacja dotyczy postępów w tworzeniu w Polsce ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i powołania zespołu koordynacyjnego. Posłanka pyta o etap prac, skład zespołu, kryteria wyboru lokalizacji i wzywa do transparentności oraz uwzględnienia potencjału ośrodków naukowych, szczególnie Politechniki Wrocławskiej.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.