Interpelacja w sprawie opiekunów prawnych osób z niepełnosprawnościami

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się do Pani na prośbę opiekunów prawnych osób z niepełnosprawnościami (OzN), którzy wyrażają głębokie zaniepokojenie wykluczeniem ich podopiecznych z możliwości pobierania świadczenia wspierającego, wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2024 roku.

Jak wskazują opiekunowie, świadczenie wspierające, dedykowane osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji, miało być wsparciem dla najsłabszych grup społecznych. Niestety, w obecnym kształcie ustawy, osoby z niepełnosprawnościami, których opiekunowie pobierają świadczenie pielęgnacyjne, zostały wykluczone z tego wsparcia. Głównym powodem wykluczenia, jak twierdzą opiekunowie, jest fakt, że często od kilkunastu lub kilkudziesięciu lat opiekując się swoimi chorymi, niepełnosprawnymi dziećmi, podporządkowali im całkowicie swoje życie, zrezygnowali z pracy i kariery zawodowej.

Piszą:

„Nasze dzieci spełniają jedyny warunek konieczny do uzyskania świadczenia wspierającego – wysoką liczbę punktów w ocenie funkcjonalności, co jednoznacznie wskazuje na brak samodzielności. Jednakże, zgodnie z art. 63 ustawy, wypłata świadczenia wspierającego podopiecznym została uzależniona od rezygnacji opiekuna z pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Taki zapis ustawy jest nie tylko sprzeczny z zasadą równego traktowania, ale również z Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych, którą Polska podpisała w 2006 roku”.

Opiekunowie zwracają też uwagę na fakt, że „podopieczni rodziców pracujących lub emerytowanych mogą pobierać świadczenie wspierające, podczas gdy ich opiekunowie nie tracą żadnych świadczeń. Takie zróżnicowanie sytuacji prawnej prowadzi do jawnej dyskryminacji osób, które poświęciły swoje życie zawodowe na rzecz opieki nad osobami z niepełnosprawnościami”.

Opiekunowie chcieliby dowiedzieć się, jak wygląda ocena funkcjonowania ustawy o świadczeniu wspierającym po roku od jej wejścia w życie.

Zwracają się też z prośbą o „pilne podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie opisanych nierówności i przywrócenie praw osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom”.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Czy biuro pełnomocnika planuje nowelizację ustawy o świadczeniu wspierającym w celu wyeliminowania wykluczenia osób z niepełnosprawnościami, których opiekunowie pobierają świadczenie pielęgnacyjne?

Czy podejmie działania na rzecz zapewnienia równych praw dla wszystkich osób z niepełnosprawnościami niezależnie od sytuacji zawodowej lub finansowej ich opiekunów?

Jakie kroki planuje podjąć pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych w celu dostosowania przepisów krajowych do standardów wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych?

Iwona Maria Kozłowska