Interpelacja w sprawie aktualnego stanu postępowań administracyjnych, które dotyczą roszczeń o zwrot mienia Skarbu Państwa, w kontekście terenów w pow. gorlickim zarządzanych przez Lasy Państwowe oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
Data wpływu: 2025-02-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Barbara Bartuś wyraża zaniepokojenie wzrostem roszczeń o zwrot mienia Skarbu Państwa w powiecie gorlickim, w szczególności terenów zarządzanych przez Lasy Państwowe i KOWR, kwestionując prawidłowość procedur stwierdzania nieważności orzeczeń o przejęciu mienia. Pyta ministra o liczbę odwołań rozpatrywanych w tej sprawie i wyraża obawę, że problem wyłudzania mienia może powrócić.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie aktualnego stanu postępowań administracyjnych, które dotyczą roszczeń o zwrot mienia Skarbu Państwa, w kontekście terenów w pow. gorlickim zarządzanych przez Lasy Państwowe oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Interpelacja nr 8168 do ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie aktualnego stanu postępowań administracyjnych, które dotyczą roszczeń o zwrot mienia Skarbu Państwa, w kontekście terenów w pow. gorlickim zarządzanych przez Lasy Państwowe oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Zgłaszający: Barbara Bartuś Data wpływu: 17-02-2025 Na mocy układu z dnia 9 września 1944 r.
pomiędzy PKWN a rządem Republiki Ukraińskiej dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium USRR i ludności ukraińskiej z terytorium Polski w latach 1944-1946 nastąpiła tzw. wymiana ludności, czyli przesiedlenie osób pochodzenia ukraińskiego z Polski na Ukrainę. W latach 1945-1946 nasz kraj opuściło 482 tys. osób narodowości ukraińskiej, a zgodnie z zapisami ww. traktatu mienie, które pozostawili za sobą (np. nieruchomości) "przechodziły pod opiekę państwa”. W zamian rząd, który przyjmował repatriantów, gwarantował im nieruchomości lub rekompensatę za pozostawione mienie. Zgodnie z umową z dnia 21 lipca 1952 r.
między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej z jednej strony i Rządem ZSRR, Rządem USRR, Rządem BSRR i Rządem LSRR z drugiej strony o wzajemnych rozliczeniach wynikłych z ewakuacji ludności i delimitacji polsko-radzieckiej granicy państwowej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązał się wypłacić na rzecz rządu ZSRR kwotę 76 000 000 rubli w celu uskutecznienia pełnych i ostatecznych wzajemnych rozliczeń za ruchome i nieruchome mienie, produkty rolne oraz zasiewy pozostawione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ZSRR przez ludność ewakuowaną oraz przesiedloną w związku z delimitacją polsko-radzieckiej granicy państwowej. Zgodnie z treścią art.
5 tej umowy wszelkie wzajemne roszczenia stron umowy wynikające z układów republikańskich z 1944 r. zostały całkowicie rozliczone. W roku 1947 w ramach Akcji ,,Wisła” przesiedlono z terenów południowo-wschodniej Polski na Ziemie Odzyskane ok. 140 tys. Ukraińców, Łemków, Bojków i Dolinian. Większość z nich, bo ok. 80%, otrzymała własne gospodarstwa, a pozostali zostali przesiedleni do PGR lub do miast na podstawie dekretu o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych z dnia 6 września 1951 r. (Dz. U. Nr 46 poz. 340 - zm. Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668; Dz. U. z 1990 r. Nr 34, poz.
198; Dz. U. z 1969 r. Nr 13, poz. 95; Dz. U. z 1957 r. Nr 39, poz. 172). Zgodnie z przepisami dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46 poz. 339 - zm. Dz. U. z 1958 r. Nr 17, poz. 71) nieruchomości, które pozostawiły za sobą osoby przesiedlone, przeszły na własność Skarbu Państwa. Łączna powierzchnia tych terenów to ok. 260 tys.
ha, które zostały następnie w większości przekazane do zalesienia ówczesnej administracji Lasów Państwowych. Po 1956 r. do rodzinnych miejscowości w Beskidzie Niskim powróciło wg szacunków kilkanaście tysięcy Łemków, otrzymując wówczas swoje dawne gospodarstwa lub ich część, a w przypadku, gdy byli tam już osadnicy - ekwiwalent z Państwowego Funduszu Ziemi. Na podstawie dekretów: - z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (umowa o „wzajemnej wymianie ludności”) oraz - z dnia 27 lipca 1949 r.
o przejęciu na własność państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Akcja „Wisła”) nieruchomości pozostałe po przesiedleniach ludności podlegały przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, czyli ówczesny organ administracji państwowej na szczeblu powiatowym, wydawał orzeczenia dotyczące przejęcia na rzecz Skarbu Państwa mienia pozostałego po wysiedlonej ludności. Te orzeczenia były wówczas podstawą wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księgach wieczystych.
W 2020 roku zwróciłam uwagę na rosnącą liczbę roszczeń o zwrot nieruchomości, które zostały przejęte przez Skarb Państwa po II wojnie światowej, w tym także w ramach Akcji „Wisła” i innych działań związanych z przesiedleniem ludności. Tryb postępowania w sprawie zwrotu „lasów łemkowskich” przebiega co do zasady dwuetapowo. Najpierw w postępowaniu administracyjnym przed wojewodą małopolskim dochodziło do stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, a następnie przed sądem powszechnym w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej następowało przywrócenie prawa własności spadkobiercom dawnych właścicieli.
Posłanka Barbara Bartuś zwraca uwagę na brak możliwości stosowania zawiadomień przez obwieszczenie w postępowaniach o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i leśnej, co utrudnia realizację inwestycji celu publicznego. Pyta, czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne w celu usprawnienia tych postępowań.
Posłowie zwracają uwagę na przestarzałą definicję urządzeń turystycznych w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która nie uwzględnia współczesnej infrastruktury rekreacyjnej w lasach, co skutkuje koniecznością uzyskiwania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji leśnej. Pytają, czy ministerstwo dostrzega ten problem i rozważa zmianę przepisów w celu uwzględnienia aktualnych potrzeb w zakresie udostępniania lasów społeczeństwu.
Posłanka Barbara Bartuś wyraża zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją oddziałów ginekologiczno-położniczych w szpitalach powiatowych oraz działaniami Ministerstwa Zdrowia, które prowadzą do ograniczenia dostępności opieki okołoporodowej. Pyta o likwidacje oddziałów, plany zwiększenia finansowania i mechanizmy wsparcia gotowości porodówek.
Posłanka Barbara Bartuś pyta o konkretne działania rządu w sprawie umowy handlowej UE-Mercosur, wskazując na brak realnych zabezpieczeń dla polskiego rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego. Wyraża obawę o nieuczciwą konkurencję i destabilizację rynku rolnym w związku z niższą standardami produkcji w krajach Mercosur.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie spadającą liczbą kontraktów NFZ na leczenie uzdrowiskowe dzieci w Ciechocinku, co zagraża funkcjonowaniu placówki specjalizującej się w leczeniu chorób dróg oddechowych. Pytają ministra zdrowia o planowane działania wspierające ten rodzaj leczenia.
Projekt ustawy nowelizuje Kodeks cywilny oraz ustawy dotyczące ubezpieczeń obowiązkowych, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, a także ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Głównym celem jest umożliwienie komunikacji elektronicznej między zakładami ubezpieczeń a osobami zgłaszającymi roszczenia, pod warunkiem uzyskania ich zgody. Dodatkowo, ustawa wprowadza obowiązek informowania o przyczynach odmowy wypłaty odszkodowania oraz pouczenie o możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Zmiany te mają na celu usprawnienie procesu likwidacji szkód i poprawę komunikacji z klientami.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie przyrody oraz w ustawach o izbach rolniczych, jednostkach doradztwa rolniczego i Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa. Głównym celem jest rozszerzenie katalogu zwierząt, za szkody wyrządzone przez które przysługują rekompensaty, obejmując m.in. kormorany, żurawie, gęsi, łabędzie, kruki i czaple, jeśli szkody wystąpiły w określonych uprawach i stawach rybnych. Ustawa przenosi także odpowiedzialność za szacowanie szkód i wypłatę odszkodowań za szkody wyrządzone przez te nowo dodane gatunki na dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), a izby rolnicze i jednostki doradztwa rolniczego mają uczestniczyć w oględzinach szkód.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (KOWR), ustanawiając Rady Społeczne przy Dyrektorze Generalnym KOWR i oddziałach terenowych KOWR na poziomie ustawowym. Rady te będą organami opiniodawczo-doradczymi. Celem jest zwiększenie udziału czynnika społecznego w funkcjonowaniu KOWR, zwłaszcza w zakresie gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, oraz zapewnienie transparentności poprzez jawność posiedzeń, transmisje online i publikację protokołów. Projekt ma na celu wzmocnienie dialogu społecznego i zaufania rolników do instytucji publicznych, bez wpływu na sektor finansów publicznych i MŚP.
Projekt ustawy zmienia ustawę o Funduszu Ochrony Rolnictwa, doprecyzowując zasady przyznawania rekompensat dla grup producentów rolnych. Głównym celem jest dostosowanie maksymalnej kwoty rekompensaty do pułapu pomocy de minimis, wynoszącego równowartość 300 tys. euro w okresie trzech lat. Zmiana ma na celu zwiększenie wsparcia finansowego dla grup producentów rolnych, które nie otrzymały zapłaty za sprzedane produkty rolne podmiotom skupującym, które stały się niewypłacalne, umożliwiając im dalsze funkcjonowanie. Projektowana ustawa ma wejść w życie z dniem ogłoszenia, a decyzje na wnioski grup o rekompensatę złożone w 2025 r. będą uwzględniały pułap pomocy de minimis pod warunkiem uzupełnienia wymaganych dokumentów.