Interpelacja w sprawie upartyjnienia Instytutu Lotnictwa i ryzyka dla kluczowych programów badawczych w obszarze obronności i lotnictwa
Data wpływu: 2025-03-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie powołaniem na stanowisko dyrektora Instytutu Lotnictwa osoby bez kompetencji technicznych, co ich zdaniem zagraża kluczowym programom badawczym i współpracy międzynarodowej. Pytają o kryteria wyboru, transparentność procesu oraz potencjalne konsekwencje polityczne tej decyzji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie upartyjnienia Instytutu Lotnictwa i ryzyka dla kluczowych programów badawczych w obszarze obronności i lotnictwa Interpelacja nr 8518 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie upartyjnienia Instytutu Lotnictwa i ryzyka dla kluczowych programów badawczych w obszarze obronności i lotnictwa Zgłaszający: Michał Woś, Andrzej Śliwka, Sebastian Kaleta, Jan Kanthak Data wpływu: 06-03-2025 Szanowny Panie Ministrze, Instytut Lotnictwa to jedna z najważniejszych polskich placówek badawczych, odgrywająca kluczową rolę w rozwijaniu nowoczesnych technologii lotniczych, kosmicznych i obronnych.
Jest uznanym na świecie partnerem dla takich firm jak Boeing, GE Aerospace, Airbus, Lockheed Martin, Thales czy Northrop Grumman. Jego znaczenie wzrosło szczególnie w kontekście rosnących zagrożeń geopolitycznych oraz strategicznych programów zbrojeniowych, w które Polska jest zaangażowana. Tymczasem decyzja o powołaniu na stanowisko dyrektora Instytutu Lotnictwa Tomasza Szymczaka – członka Platformy Obywatelskiej, nieposiadającego kompetencji technicznych w dziedzinie lotnictwa, wzbudziła poważne kontrowersje i obawy co do przyszłości tej kluczowej instytucji. Jak wynika z doniesień medialnych (portal Wirtualna Polska): 1.
Nowy dyrektor został wyłoniony mimo miażdżąco negatywnej opinii Rady Instytutu Lotnictwa, w skład której wchodzą najwybitniejsi specjaliści i przedstawiciele największych globalnych koncernów zbrojeniowych oraz polskich instytucji związanych z lotnictwem i obronnością. W głosowaniu nad jego kandydaturą 10 członków było przeciw, 2 się wstrzymało, a nikt nie był za, co świadczy o całkowitym braku poparcia merytorycznego. 2. Dotychczasowy dyrektor, dr Paweł Stężycki, był uznanym na świecie ekspertem, cenionym w międzynarodowym środowisku lotniczym.
Został wybrany na przewodniczącego International Forum for Aviation Research (IFAR) – organizacji, w której czołową rolę odgrywa NASA. Jego osiągnięcia obejmują m.in. rozwój pierwszej na świecie rakiety suborbitalnej ILR-33 BURSZTYN 2K, wykorzystującej ekologiczne paliwo oparte na nadtlenku wodoru. 3. Nowy dyrektor podczas prezentacji przed Radą Instytutu wykazał się skrajnym brakiem wiedzy technicznej, nie będąc w stanie odpowiedzieć na podstawowe pytania dotyczące działalności Instytutu. W rozmowie z członkami rady miał powiedzieć, że „nie zna się na technologii, ale chętnie się pozna”.
Jeden z członków rady podsumował jego poziom wiedzy stwierdzeniem, że „nie odróżniłby silnika odrzutowca od silnika w odkurzaczu”. 4. Skład komisji konkursowej, która miała oceniać kandydatów, pozostaje tajny, co budzi poważne wątpliwości co do transparentności procesu. Z ustaleń medialnych wynika, że w jej skład weszło troje pracowników Centrum Łukasiewicz, podległych prezesowi Hubertowi Cichockiemu, oraz jeden ekspert spoza instytutu – jedyny posiadający rzeczywistą wiedzę o lotnictwie. 5.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Centrum Łukasiewicz ignorują stanowisko Rady Instytutu, mimo że jej członkowie jednoznacznie wskazali, że nowy dyrektor nie posiada wymaganych kompetencji. 6. Decyzja o nominacji Tomasza Szymczaka już wywołała niepokój wśród zagranicznych partnerów, w tym ministerstw obrony państw sojuszniczych, które – jak wynika z doniesień medialnych – informują swoje rządy, że Polska staje się niewiarygodnym partnerem w zakresie prac nad technologiami lotniczymi i wojskowymi. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1.
Kto dokładnie wchodził w skład komisji konkursowej oceniającej kandydatów na stanowisko dyrektora Instytutu Lotnictwa? 2. Jakie były wyniki punktacji poszczególnych kandydatów w tym konkursie? 3. Dlaczego zignorowano stanowisko Rady Instytutu Lotnictwa, składającej się z najwybitniejszych ekspertów z branży? 4. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę potencjalnych konsekwencji międzynarodowych wynikających z powołania na stanowisko osoby bez kompetencji technicznych, szczególnie w kontekście współpracy z NATO i amerykańskimi firmami obronnymi? 5. Czy decyzja o powołaniu Tomasza Szymczaka miała podłoże polityczne?
Jakie były kluczowe kryteria oceny jego kandydatury? 6. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie audytu przejrzystości procesu wyboru dyrektora Instytutu Lotnictwa? 7. Czy Centrum Łukasiewicz planuje zmianę składu Rady Instytutu, aby usunąć krytycznych wobec tej nominacji ekspertów? Jeśli tak, to jakie osoby miałyby ich zastąpić i według jakich kryteriów będą dobierani nowi członkowie rady? 8. Jakie działania ministerstwo podejmie w celu zapewnienia, że Instytut Lotnictwa nie stanie się upartyjnioną instytucją podległą interesom partyjnym, lecz pozostanie ośrodkiem światowej klasy badań nad technologiami lotniczymi i wojskowymi? 9.
Poseł kwestionuje planowane przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ ograniczenia w finansowaniu diagnostyki, które mogą prowadzić do pogorszenia dostępności badań, opóźnionych diagnoz i zapaści diagnostycznej. Pyta o odpowiedzialność, analizy i planowane działania naprawcze w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Poseł Sebastian Kaleta wyraża zaniepokojenie deklaracjami sugerującymi dążenie rządu do przyjęcia euro, szczególnie w kontekście wypowiedzi ministra Sikorskiego, postrzegającej złotego jako "ryzyko". Pyta, czy rząd oficjalnie zgadza się z tą opinią i czy prowadzone są działania w celu wprowadzenia Polski do strefy euro, mimo braku zgody społecznej.
Poseł Kaleta pyta o źródła finansowania wypłat świadczeń pieniężnych realizowanych w wykonaniu orzeczeń ETPCz, które uważa za sprzeczne z Konstytucją RP. Kwestionuje legalność tych wypłat w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego i domaga się wstrzymania dalszego finansowania.
Poseł Sebastian Kaleta interweniuje w sprawie wypłat zadośćuczynień i innych świadczeń osobom skarżącym się do ETPCz po 13 grudnia 2023 r. w związku z obsadą sędziowską, argumentując, że narusza to Konstytucję RP i wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Poseł Sebastian Kaleta pyta Ministra Spraw Zagranicznych o planowaną ratyfikację decyzji UE dotyczącej pożyczki dla Ukrainy i jej skutki finansowe dla Polski. Wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności i domaga się przedstawienia szczegółowych analiz i informacji publicznej na temat potencjalnych zobowiązań finansowych Polski.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Inicjatywa ma na celu oddanie hołdu historii i przypomnienie o ważnych wydarzeniach z przeszłości. Projekt jest wnoszony przez grupę posłów, którzy upoważniają posła Krystiana Łuczaka do reprezentowania ich w pracach nad uchwałą.
Przedstawiony dokument jest dodatkowym sprawozdaniem Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Obrony Narodowej dotyczącym rządowego projektu ustawy o działalności kosmicznej. Zawiera on poprawki zgłoszone w drugim czytaniu i rozpatrzone przez komisje. Poprawki te dotyczą głównie doprecyzowania i uściślenia terminologii, wydłużenia terminów oraz zmian w zakresie przekazywania informacji do ONZ. Celem poprawek jest doprecyzowanie i usprawnienie wdrażania przepisów ustawy o działalności kosmicznej.
Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) ma na celu stworzenie ram prawnych dla efektywnego wykorzystania środków z pożyczki SAFE od Komisji Europejskiej na wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego. Ustawa określa zasady działania FIZB, rolę Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) w zarządzaniu instrumentem oraz zasady kontroli i audytu wykorzystania środków. FIZB będzie finansować zadania wynikające z Planu inwestycji w europejskim przemyśle obronnym, spłatę pożyczki SAFE, a także inne wydatki związane z bezpieczeństwem i obronnością kraju. Wprowadza także mechanizmy prefinansowania w przypadku niedoboru środków.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.