Interpelacja w sprawie stawek stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym
Data wpływu: 2025-03-10
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Szarama pyta o powody wycofania się ministerstwa z obietnicy waloryzacji stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym oraz brak wydania rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora. Krytykuje opóźnienia i brak jasnych działań ze strony MNiSW w kwestii wsparcia finansowego dla środowiska akademickiego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie stawek stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym Interpelacja nr 8583 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie stawek stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym Zgłaszający: Wojciech Szarama Data wpływu: 10-03-2025 Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2002 nr 23 poz. 398, 2003 nr 23 poz. 337, 2004 nr 12 poz. 182, 2005 nr 16 poz. 263, nr 42 poz. 556, nr 66 poz. 912, nr 76 poz. 1062, 2006 nr 15 poz. 194 oraz 2007 nr 23 poz. 253) kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie stawek stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym.
We wrześniu ubiegłego roku złożyłem interpelację w sprawie podniesienia stawki stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym. W otrzymanej odpowiedzi uzyskałem zapewnienie, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla ministra nauki niezwykle istotna. Pod koniec stycznia br. w przestrzeni publicznej pojawiła się informacja Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z której wynikało, że stypendia doktoranckie, a tym samym również płace w szkolnictwie wyższym, zostaną na początku 2025 roku podniesione o 5%, z datą wsteczną od 1 stycznia 2025 i z wyrównaniem.
Proponowana podwyżka była jedynie minimalna, zaproponowano bowiem zaledwie waloryzację o wskaźnik inflacji wynoszący 5%, ale nawet taka waloryzacja została przez środowisko doktorantów uznana za lepszą niż jej brak oznaczający faktyczne obniżenie realnego poziomu stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym. Niestety w dniu 20 lutego br. ministerstwo poinformowało, iż nowelizacja ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce została wycofana z prac legislacyjnych.
Jak przekazała mediom pani Edyta Wyrodek z zespołu prasowego biura ministra nauki: Minimalna wysokość stypendium doktoranckiego uzależniona jest od wysokości minimalnego wynagrodzenia profesora w uczelni publicznej. Obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne w kierunku podwyższenia tej kwoty. Ponadto w informacji przekazanej mediom Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazało, że po dodatkowych analizach, na ten moment nie planuje się powiązania wysokości stypendium doktoranckiego z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wydaje się kluczowe, aby stypendium doktoranckie było nadal powiązane wyłącznie z wynagrodzeniem profesora.
W kontekście pytania dotyczącego powiązania stypendium doktoranckiego z wysokością płacy minimalnej należy wskazać na negatywne stanowisko ministra finansów, który wskazał, „że kategoria minimalnego wynagrodzenia – z uwagi na swój szczególny charakter – nie może pełnić roli miernika do ustalania wysokości innych świadczeń oraz prawa do ubiegania się o świadczenia. Minimalne wynagrodzenie za pracę stanowi dolną granicę wynagrodzenia, poniżej której nie może być wynagradzany pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.
Nie należy zatem zakładać i stosować relacjonowania przyjmowanych rozwiązań do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, gdyż takie działanie powodować będzie automatyzm w podwyższaniu wydatków, co nie może być zaakceptowane w kontekście efektywnego wydatkowania środków publicznych“ [1] . Jak oceniają kontaktujący się ze mną doktoranci: „ Powyższe informacje są szokujące w zestawieniu z niedawnymi deklaracjami pana premiera o wsparciu dla inwestycji i nauki.
Nie jest możliwe równocześnie deklarować wsparcie dla nauki i rozwoju kraju, a równocześnie zablokować nawet nie podwyżki, ale też zwykłą inflacyjną waloryzację stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji “. Problemem, na jaki zwracają uwagę doktoranci, jest także fakt niemożności rozdysponowania przez rektorów uczelni kwot przyznanych na minimalne, 5%, podwyżki płac.
Jak wskazują przedstawiciele środowiska akademickiego, podwyżki zarówno stypendiów doktoranckich, jak i płac większości pracowników na uczelniach wyższych, zależą od nowelizacji rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora, od którego są uzależnione nie tylko stypendia, ale też większość płac na uczelniach. Takie rozporządzenie, niestety, jak dotąd nie zostało przez ministerstwo wydane.
Poseł Szarama pyta ministra sportu i turystyki o opinię ministerstwa na temat regulacji "prawa szlaku", które budzą kontrowersje wśród właścicieli gruntów na Podhalu, obawiających się naruszenia prawa własności. Poseł kwestionuje proponowane rozwiązania i pyta o plany ministerstwa w związku z konfliktem interesów.
Poseł Szarama wyraża zaniepokojenie trudną sytuacją finansową JSW KOKS SA i pyta Premiera o planowane działania w celu wsparcia spółki oraz o postęp w finalizacji "umowy przerobowej". Podkreśla strategiczne znaczenie firmy dla regionu i kraju.
Poseł Wojciech Szarama pyta ministra sprawiedliwości o problemy związane z przejmowaniem spadków przez gminy obciążonych długami, co prowadzi do wykorzystywania środków publicznych na spłatę długów zmarłych. Poseł pyta, czy ministerstwo jest świadome problemów zgłaszanych przez samorządy i czy planowane są zmiany w przepisach dotyczących przejmowania spadków przez gminy.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie planami prywatnego podmiotu dotyczącymi badania złóż molibdenowo-wolframowo-miedziowych i potencjalnej budowy kopalni w powiecie myszkowskim, wskazując na zagrożenie dla Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 327 i środowiska. Pytają ministerstwo o zgodność inwestycji z regulacjami unijnymi, rozważenie niewydania zgody na odwierty badawcze oraz kolizję z ochroną zasobów przyrodniczych.
Poseł Wojciech Szarama interweniuje w sprawie nieprzyznania środków z Krajowego Planu Odbudowy szpitalom w Bytomiu, w szczególności na leczenie onkologiczne, pomimo pozytywnej oceny jednego z wniosków. Pyta o powody tej decyzji, terminy przyznania wsparcia oraz działania rządu w celu wydłużenia terminów realizacji projektów.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy zakłada utworzenie Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego poprzez przekształcenie istniejącej Akademii Sztuki Wojennej. Celem jest stworzenie wiodącego ośrodka rozwoju myśli strategicznej, innowacji technologicznych i interdyscyplinarnych badań nad bezpieczeństwem, zdolnego do kształcenia kadr na najwyższym poziomie. Ustawa przewiduje zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i badawczej, a także praw i obowiązków Akademii. Uniwersytet ma wzmocnić obronność państwa, rozwijać kompetencje cyfrowe i wspierać współpracę międzynarodową.