Interpelacja nr 8791

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie zmiany terminu vacatio legis ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Interpelacja nr 8791 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie zmiany terminu vacatio legis ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 23-03-2025 Szanowna Pani Minister, w ubiegłym roku ze względu m.in.

na brak aplikacji, przepisów wykonawczych, a także kontrowersji związanych z absurdalnie wysoką wyceną kosztów nagród za odkrycia zabytków archeologicznych o szczególnej wartości naukowej i historycznej, przesunięto wejście w życie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1904 oraz z 2024 r. poz. 647), do 1 maja 2025 r. 11 marca 2025 r. do Rządowego Centrum Legislacji minister kultury i dziedzictwa narodowego wniósł projekt zakładający ponowne wydłużenie vacatio legis tej ustawy.

Jak czytamy, argumenty przemawiają za tym, aby wejście w życie nowelizacji z 13 lipca 2023 r. zostało odsunięte w czasie do 1 stycznia 2027 r. Z uzasadnienia wynika, że według szacunków wejście w życie nowelizacji z 13 lipca 2023 r. w obecnym jej brzmieniu będzie skutkować wydatkami budżetowymi zakładanymi pierwotnie w wysokości łącznej ponad 14,7 mld zł rocznie. Niezbędna jest gruntowna zmiana regulacji przyjętych w 2023 r. oraz wydłużenie ich vacatio legis dla zapewnienia odpowiedniego okresu na prawidłowe wdrożenie nowych regulacji.

Zapoznałem się z uzasadnieniem i argumentami i jestem zszokowany jeszcze wyższą niż w ubiegłym roku wyceną wejścia w życie tej ustawy. Uważam, że wielu parlamentarzystów będzie oczekiwało weryfikacji tych horrendalnych kosztów. Już w ubiegłym roku wzbudziły one spore kontrowersje. Dlatego nie mogę nie podzielić się moimi wątpliwościami oraz informacjami i nie domagać się od ministra kultury i dziedzictwa narodowego bardziej szczegółowych wyjaśnień i odpowiedzi. Wysokość tych kosztów z całą pewnością trzeba wyjaśnić dokładnie, ponieważ jest to główny argument przeciwko tej ustawie.

Ministerstwo opracowując kosztorys, ponownie w uzasadnieniu powołuje się na pismo Powiatowego Konserwatora Zabytków z dnia 30 czerwca 2022 r. znak: KZ.410.00084.2022.IV., z którego wynika, że w trakcie realizacji 6 pozwoleń na poszukiwania pozyskano 63 niewątpliwe zabytki archeologiczne.

Z danych Polskiego Związku Eksploratorów, którymi również dysponuję, pozyskanych w trybie dostępu do informacji publicznej, w postaci wspomnianego pisma, a także wszystkich sprawozdań z 6 pozwoleń, o których mowa w piśmie konserwatora oraz z dwóch protokołów komisyjnej oceny znalezionych przedmiotów wynika, że opracowany kosztorys na potrzeby zmiany tej ustawy, zawiera niestety liczne błędy.

Pismo przede wszystkim nie dotyczy w ogóle statystyk związanych z liczbą zabytków archeologicznych, za które konserwator miałby przyznać nagrodę, nie dotyczy również materii „szczególności”, z której mogłoby wynikać upoważnienie do przyznania nagrody pieniężnej. Pismo powiatowego konserwatora zabytków jest tylko i wyłącznie zapytaniem skierowanym w 2022 r. do ministra kultury i dziedzictwa narodowego o to, jak postępować z innymi przedmiotami z poszukiwań, które nie są zabytkami archeologicznymi, czy innymi zabytkami ruchomymi.

Z analizy pozyskanych dokumentów wiadomo jednak, że 63 zabytki zakwalifikowane przez konserwatora jako zabytki archeologiczne zostały pozyskane na skutek prowadzenia poszukiwań i złożenia sprawozdań w latach 2020-2021, a nie jak uznało ministerstwo w jednym tylko roku 2022. Ponadto przedstawiony kosztorys z góry zakłada nagrody pieniężne za wszystkie zabytki, które uznano za zabytki archeologiczne, a nie za zabytki archeologiczne o szczególnym znaczeniu naukowym historycznym lub artystycznym, o czym przecież stanowi przepis ustawy z 13 lipca 2023 r .