Interpelacja w sprawie krytycznego stanu finansów publicznych w 2024 i 2025 r., braku działań naprawczych oraz ukrywania przez rząd rzeczywistego stanu zadłużenia Polski
Data wpływu: 2025-04-07
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy krytycznego stanu finansów publicznych w Polsce w latach 2024-2025, rekordowego deficytu, wzrostu długu publicznego oraz braku transparentności działań rządu w tym zakresie. Posłowie pytają o konkretne działania naprawcze i zarzucają rządowi ukrywanie prawdziwego stanu zadłużenia.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie krytycznego stanu finansów publicznych w 2024 i 2025 r., braku działań naprawczych oraz ukrywania przez rząd rzeczywistego stanu zadłużenia Polski Interpelacja nr 9078 do prezesa Rady Ministrów w sprawie krytycznego stanu finansów publicznych w 2024 i 2025 r., braku działań naprawczych oraz ukrywania przez rząd rzeczywistego stanu zadłużenia Polski Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka Data wpływu: 07-04-2025 Szanowny Panie Premierze, w imieniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, w obliczu alarmujących danych dotyczących stanu finansów publicznych, kieruję niniejszą interpelację, domagając się wyjaśnień oraz natychmiastowych działań ze strony rządu RP.
Sytuacja budżetowa Polski w 2024 roku oraz wstępne dane za poprzednie miesiące 2025 roku wskazują na bezprecedensowy kryzys fiskalny, który zagraża stabilności gospodarczej kraju. Poniżej przedstawiam fakty, które wymagają pilnej reakcji i odpowiedzi ze strony rządu, oczekując konkretnych planów naprawy finansów publicznych. 1. Rekordowy deficyt sektora finansów publicznych w 2024 roku Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) opublikowanymi 1 kwietnia 2025 roku deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 roku wyniósł 6,6% PKB, co odpowiada kwocie 239 mld zł.
Jest to najwyższy poziom deficytu od czasów pandemii COVID-19 i globalnego kryzysu finansowego w latach 2008-2009. Co więcej, jak wskazują ekonomiści, w tym dr Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych (IFP), oficjalny deficyt nie uwzględnia zaliczek na sprzęt wojskowy w wysokości 40-50 mld zł, co podnosi rzeczywisty deficyt do poziomu około 7,8% PKB (281 mld zł). Przyrost długu publicznego w 2024 roku wyniósł zaś 8,9% PKB (321 mld zł), co plasuje Polskę na niechlubnym pierwszym miejscu w Unii Europejskiej pod względem tempa wzrostu zadłużenia.
Ministerstwo Finansów jeszcze w grudniu 2024 roku szacowało deficyt na poziomie 5,7% PKB, co świadczy o braku zdolności rządu do przewidywania skali problemu lub powrotu do kreatywnej księgowości z czasów pierwszych rządów PO-PSL. Już na starcie 2025 roku, po zaledwie dwóch miesiącach, deficyt budżetowy osiągnął 36 mld zł, co potęguje obawy o dalsze pogorszenie sytuacji. 2. Lawinowy wzrost długu publicznego Dług sektora rządowego i samorządowego (tzw. dług EDP) przekroczył w 2024 roku 2,01 bln zł, co oznacza wzrost o 320,5 mld zł (19%) w ciągu roku i o 114,6 mld zł (6%) w samym IV kwartale.
W relacji do PKB dług osiągnął poziom 55,3% (wg GUS) lub nawet 56,3% (wg innych szacunków uwzględniających pełne dane). Jest to rekordowa kwota, a tempo zadłużania się Polski jest najwyższe w całej UE. Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2025-2028, przyjęta przez Radę Ministrów 28 września 2024 roku, prognozuje dalszy wzrost długu EDP do 58,4% PKB w 2025 roku i przekroczenie granicy 60% w 2026 roku – wartości referencyjnej wynikającej z kryteriów Maastricht.
Według scenariusza ostrzegawczego Ministerstwa Finansów, przy obecnym tempie przyrostu długu, relacja długu do PKB może przekroczyć 100% w ciągu niespełna 1,5 dekady. Ten scenariusz realizuje się już teraz, co stawia pod znakiem zapytania zdolność rządu do utrzymania stabilności finansowej państwa. Koszty obsługi długu w 2024 roku wyniosły rekordowe 2,6% PKB (ok. 94 mld zł), plasując Polskę na drugim miejscu w UE pod względem odsetek (po Węgrzech). 3. Galopujące wydatki publiczne Wydatki publiczne w 2024 roku (bez zaliczek na obronność) osiągnęły poziom blisko 50% PKB, co plasuje Polskę na 7.
miejscu w UE, wyprzedzając takie kraje jak Niemcy, Dania czy Luksemburg. W III kwartale 2024 roku Polska przekroczyła średnią unijną pod względem fiskalizacji państwa, co świadczy o niekontrolowanym rozroście sektora publicznego. W budżecie na 2025 rok rząd zaplanował wydatki na poziomie 48,9% PKB, co oznacza kontynuację polityki „karnawału wydatkowego”. Szczególną uwagę zwraca fakt, że wydatki na obronność w 2024 roku wyniosły zaledwie 3,7% PKB (zamiast planowanych 4,2%), a w deficycie uwzględniono jedynie 2,5% PKB. Różnica wynika z nieuwzględnienia zaliczek na sprzęt wojskowy, co prowadzi do zaniżania rzeczywistych wydatków i deficytu. 4.
Katastrofalna realizacja dochodów budżetowych w 2025 roku Komunikat Ministerstwa Finansów z połowy marca 2025 roku dotyczący wykonania budżetu państwa za styczeń-luty 2025 roku ujawnił dramatyczną sytuację po stronie dochodowej. Dochody budżetowe wyniosły zaledwie 76 mld zł wobec planowanych 633 mld zł na cały rok, co oznacza średnio 53 mld zł miesięcznie. Po dwóch miesiącach powinno być to ok. 106 mld zł, a więc brakuje blisko 30 mld zł. Wydatki w tym samym okresie wyniosły 112 mld zł, generując deficyt w wysokości 36 mld zł już na starcie roku. Szczególnie niepokojące są wpływy z podatku VAT. Rząd zaplanował 350 mld zł rocznie (ok.
Posłanka Anna Gembicka pyta o potencjalną niedozwoloną pomoc publiczną udzielaną przez Niemcy dla inwestycji chemicznych, która może negatywnie wpływać na konkurencyjność Grupy Azoty SA. Domaga się informacji o działaniach Ministerstwa Aktywów Państwowych w celu ochrony uczciwej konkurencji dla polskich przedsiębiorstw na rynku UE.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.