Interpelacja w sprawie deficytu budżetu państwa
Data wpływu: 2025-04-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie Anna Gembicka i Jarosław Sachajko wyrażają zaniepokojenie rosnącym deficytem budżetowym państwa w 2025 roku oraz niespełnionymi obietnicami premiera dotyczącymi poprawy sytuacji finansów publicznych. Zadają szereg pytań ministrowi finansów, dotyczące przyczyn spadku dochodów i wzrostu wydatków, a także planowanych działań konsolidacyjnych w obliczu procedury nadmiernego deficytu.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie deficytu budżetu państwa Interpelacja nr 9290 do ministra finansów w sprawie deficytu budżetu państwa Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko Data wpływu: 16-04-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ciągu ostatnich dwóch lat rządów koalicji pod przywództwem premiera Donalda Tuska obserwujemy wyraźne pogorszenie sytuacji finansów publicznych Polski. W 2023 roku deficyt sektora finansów publicznych wynosił 5,3% PKB, w 2024 roku wzrósł do 6,6% PKB.
Jednocześnie, według danych Ministerstwa Finansów, po pierwszym kwartale 2025 roku deficyt budżetu państwa osiągnął 76,3 mld zł, co stanowi niemal 27% zaplanowanego deficytu na cały rok. Dochody państwa spadły o 28 mld zł w porównaniu do analogicznego okresu 2024 roku, podczas gdy wydatki wzrosły o 23,8 mld zł. Taka dynamika budzi poważne obawy o stabilność finansów publicznych, zwłaszcza w kontekście procedury nadmiernego deficytu nałożonej na Polskę przez Komisję Europejską. Przed objęciem władzy premier Donald Tusk wielokrotnie zapewniał, że po przejęciu rządów „pieniądze znajdą się praktycznie automatycznie”.
Tymczasem obserwujemy rekordowy wzrost deficytu, rosnący dług publiczny (z 54,6% PKB w 2024 roku do prognozowanych 59,8% w 2025 roku) oraz brak wyraźnych działań konsolidujących finanse publiczne. Obietnice premiera dotyczące poprawy sytuacji budżetowej nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości, co rodzi pytania o skuteczność polityki fiskalnej rządu oraz rzeczywiste przyczyny pogłębiającego się deficytu. W związku z powyższym, na podstawie artykułu opublikowanego na portalu Money.pl („Deficyt Polski po pierwszym kwartale 2025 roku. Ministerstwo Finansów ujawnia”) oraz innych dostępnych danych, zwracam się z następującymi pytaniami: 1.
Ministerstwo Finansów wskazało, że dochody budżetu państwa w pierwszym kwartale 2025 roku były niższe o 28 mld zł (19,1%) w porównaniu z analogicznym okresem 2024 roku, głównie z powodu reformy udziałów jednostek samorządu terytorialnego w PIT i CIT. Jakie konkretne elementy tej reformy doprowadziły do tak znaczącego spadku dochodów? Czy rząd przewidział ten ubytek w planowaniu budżetu na 2025 rok, a jeśli tak, jakie działania podjęto, aby go zrekompensować? Jakie inne czynniki, poza reformą, przyczyniły się do spadku dochodów, w szczególności z podatków VAT i PIT? 2.
Wydatki budżetowe w pierwszym kwartale 2025 roku wzrosły o 23,8 mld zł (13,9%) w porównaniu z 2024 rokiem. Jakie kategorie wydatków przyczyniły się do ich wzrostu w pierwszym kwartale 2025 roku? 3. Artykuł wskazuje, że najwyższe wydatki w pierwszym kwartale 2025 roku odnotowano w następujących obszarach: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (33,7 mld zł), obrona narodowa (21,8 mld zł), gospodarka (19,6 mld zł), subwencje dla samorządów (16,6 mld zł) oraz zdrowie (14 mld zł). Proszę o szczegółowe rozbicie wydatków w każdej z tych kategorii, w tym odpowiedź: Na jakie konkretne cele w ramach ZUS przeznaczono 33,7 mld zł (np.
emerytury, renty, inne świadczenia)? Jakie projekty lub zakupy w ramach obrony narodowej pochłonęły 21,8 mld zł i czy są to wydatki bieżące, czy inwestycyjne? Czy wydatki na obronność realizowane są zgodnie z planem? Czy w tym roku także zagraża nam to, że nie zostaną wydatkowane wszystkie środki przeznaczone na obronność? Co składa się na wydatki w kategorii „gospodarka” (19,6 mld zł) i jakie programy lub inwestycje zostały sfinansowane? Czy subwencje dla samorządów (16,6 mld zł) obejmują wsparcie na usuwanie skutków powodzi z 2024 roku, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Jakie konkretne działania w ochronie zdrowia sfinansowano kwotą 14 mld zł? 4. Minister finansów wskazał, że jednym z powodów wyższego deficytu w 2024 roku były wydatki związane z usuwaniem skutków powodzi. Jaką kwotę przeznaczono w 2024 roku na działania związane z powodzią i czy te środki zostały w pełni wydatkowane? Jakie środki na obudowę po powodzi zabezpieczono w budżecie na 2025 rok i w jakich kategoriach? Jak wygląda stan ich wydatkowania? 5.
W obliczu procedury nadmiernego deficytu nałożonej przez Komisję Europejską oraz prognozowanego wzrostu relacji długu publicznego do 59,8% PKB w 2025 roku: Jakie konkretne działania rząd planuje podjąć w celu stopniowej konsolidacji fiskalnej? Czy rząd zamierza wprowadzić cięcia wydatków, a jeśli tak, to w jakich obszarach? Jakie reformy lub zmiany podatkowe są planowane, aby zwiększyć dochody budżetu państwa w kolejnych latach? Jak rząd zamierza zapewnić, że konsolidacja fiskalna nie zahamuje wzrostu gospodarczego, jak wskazali ekonomiści?
Posłanka Anna Gembicka pyta o potencjalną niedozwoloną pomoc publiczną udzielaną przez Niemcy dla inwestycji chemicznych, która może negatywnie wpływać na konkurencyjność Grupy Azoty SA. Domaga się informacji o działaniach Ministerstwa Aktywów Państwowych w celu ochrony uczciwej konkurencji dla polskich przedsiębiorstw na rynku UE.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.