Interpelacja w sprawie strategicznego wsparcia dla polskiego projektu małego reaktora jądrowego HTGR-POLA opracowanego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku
Data wpływu: 2025-04-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o strategiczne wsparcie finansowe dla polskiego projektu małego reaktora jądrowego HTGR-POLA, podkreślając jego potencjał dla suwerenności technologicznej i energetycznej Polski. Wyraża obawę, że brak wsparcia doprowadzi do zmarnowania polskiej innowacji, podobnie jak w przypadku innych wcześniejszych projektów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie strategicznego wsparcia dla polskiego projektu małego reaktora jądrowego HTGR-POLA opracowanego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku Interpelacja nr 9360 do ministra przemysłu w sprawie strategicznego wsparcia dla polskiego projektu małego reaktora jądrowego HTGR-POLA opracowanego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 17-04-2025 Szanowny Panie Premierze, zwracam się do Pana w sprawie projektu, który może zadecydować o przyszłości polskiej energetyki, suwerenności technologicznej i pozycji naszego kraju na arenie międzynarodowej – małego reaktora jądrowego typu HTGR (high-temperature gas-cooled reactor) o nazwie HTGR-POLA, opracowanego przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku.
Wierzę, że jako prezes Rady Ministrów dostrzega Pan wyjątkową wagę tego przedsięwzięcia, które ma szansę uczynić Polskę liderem w jednym z najważniejszych sektorów technologicznych XXI wieku. Brak zdecydowanego wsparcia dla HTGR-POLA grozi jednak powtórzeniem bolesnych błędów przeszłości, gdy polskie innowacje przepadały z powodu niedostatecznego zaangażowania państwa. Wyjątkowy potencjał HTGR-POLA HTGR-POLA to w pełni polska koncepcja małego reaktora modułowego (SMR) oparta na najnowocześniejszych rozwiązaniach technologicznych: ceramicznym paliwie TRISO i helu jako czynniku chłodzącym.
Dzięki zdolności do wytwarzania energii elektrycznej oraz wysokotemperaturowego ciepła procesowego (do 750°C) reaktor ten może zrewolucjonizować takie sektory, jak przemysł chemiczny, petrochemiczny czy produkcja wodoru. Jest to odpowiedź na unijne cele neutralności klimatycznej do 2050 roku oraz globalne zapotrzebowanie na czyste, bezpieczne i elastyczne źródła energii. Projekt, realizowany we współpracy z Japońską Agencją Energii Atomowej (JAEA), osiągnął zaawansowany etap – opracowano projekt podstawowy i częściowy wstępny raport bezpieczeństwa, co plasuje go na poziomie gotowości technologicznej TRL 4-5.
HTGR-POLA to nie tylko technologia przyszłości, ale także szansa na stworzenie tysięcy wysokowykwalifikowanych miejsc pracy, rozwój krajowego przemysłu jądrowego oraz eksport polskiej myśli technicznej do innych krajów, podobnie jak uczyniły to Kanada z reaktorami CANDU, Korea Południowa z APR1400 czy Francja z technologią EPR.
Szansa na historyczny przełom Wsparcie HTGR-POLA to dla Polski okazja, jakiej nie mieliśmy od dekad: Suwerenność technologiczna Posiadanie własnej technologii jądrowej uniezależni Polskę od zagranicznych dostawców - z jednej strony brak kosztów licencyjnych, z drugiej zapewni kontrolę nad kluczowymi sektorami gospodarki. Liderstwo w globalnym sektorze SMR Wartość światowego rynku małych reaktorów modułowych szacuje się na setki miliardów dolarów do 2040 roku. Polska może stać się pionierem w tej dziedzinie, przyciągając inwestorów i budując markę innowacyjnego państwa.
Dekarbonizacja i bezpieczeństwo energetyczne HTGR-POLA umożliwi dekarbonizację przemysłu ciężkiego i zapewni stabilne, rozproszone źródła energii, kluczowe w obliczu kryzysów energetycznych. Rozwój gospodarczy Projekt może generować miliardy złotych przychodów z eksportu, wspierać polskie uczelnie, instytuty badawcze i przedsiębiorstwa, a także przeciwdziałać odpływowi talentów za granicę.
HTGR-POLA to szansa na powtórzenie sukcesów takich krajów jak Korea Południowa, która dzięki konsekwentnemu wsparciu technologii jądrowych stała się globalnym eksporterem reaktorów, czy Izrael, który przekuł innowacje technologiczne w filar swojej gospodarki. Polska, z jej tradycją naukową i inżynierską, ma wszystko, by pójść tą drogą – potrzebuje jedynie odważnej wizji i zdecydowanego działania.
Bolesna lekcja utraconych szans Historia polskiej innowacyjności pełna jest przykładów zmarnowanego potencjału, które powinny być przestrogą np.: grafen - odkryty przez polskich naukowców w 2004 roku nie doczekał się wsparcia na skalę umożliwiającą komercjalizację w Polsce. Dziś technologie oparte na grafenie rozwijają zagraniczne koncerny; niebieski laser - wynaleziony w Polsce w latach 90. nie został wdrożony w kraju z powodu braku funduszy.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Projekt ustawy o zarządzaniu danymi został skierowany ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii w celu rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu. Komisja rozpatrzyła poprawkę i wnosi o skreślenie art. 37. Poprawkę popierają kluby poselskie Konfederacji i PiS. Celem proponowanej zmiany jest eliminacja konkretnego przepisu z pierwotnej wersji ustawy o zarządzaniu danymi.
Projekt ustawy ma charakter deregulacyjny i ma na celu poprawę efektywności działań organów administracji oraz usprawnienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Główne zmiany obejmują umożliwienie prowadzenia badań nad nową techniką dla instalacji ubiegających się o pozwolenie zintegrowane przez okres do 30 miesięcy, przedłużenie ważności dotychczasowych decyzji w zakresie gospodarki odpadami do 30 czerwca 2026 r. oraz usprawnienie kontroli rzetelności dokumentów DPR i EDPR poprzez umożliwienie wykorzystania materiałów dowodowych zgromadzonych przez inne organy kontrolne. Celem jest wsparcie innowacji, uniknięcie zakłóceń w gospodarce odpadami oraz ograniczenie obciążeń dla przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie poziomu robotyzacji w Polsce poprzez wprowadzenie korzystniejszych ulg podatkowych dla przedsiębiorców inwestujących w robotyzację. Proponuje się podniesienie ulgi na robotyzację z 50% do 100% kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację i utrzymanie jej po 2026 roku. Ma to na celu pobudzenie inwestycji, poprawę konkurencyjności polskich firm i przeciwdziałanie negatywnym trendom demograficznym i brakom kadrowym. Zmiany mają obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku.
Projekt ustawy o Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa państwa poprzez wspieranie rozwoju i wdrażania przełomowych technologii w różnych dziedzinach nauki, administracji, gospodarki i społeczeństwa. Ustawa określa organizację, zasady działania i finansowania Funduszu, w tym gromadzenie środków, udzielanie dofinansowania oraz powołanie Rady Funduszu jako organu doradczego. Fundusz będzie państwowym funduszem celowym, zarządzanym przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, z wyodrębnionymi subfunduszami tematycznymi i rezerwą budżetową. Środki z Funduszu będą wydatkowane głównie na programy inwestycyjne realizowane w drodze otwartych konkursów, z możliwością pominięcia konkursu w przypadku projektów strategicznych realizowanych przez podmioty publiczne.
Prezydent RP odmawia podpisania ustawy o deregulacji w energetyce, argumentując to wątpliwościami dotyczącymi ochrony interesów obywateli i stabilności systemu energetycznego. Główne zastrzeżenia dotyczą zmiany formy faktur na elektroniczną z potencjalną dyskryminacją osób wykluczonych cyfrowo oraz liberalizacji przepisów budowlanych dla instalacji fotowoltaicznych, co osłabia nadzór i kontrolę nad bezpieczeństwem inwestycji. Prezydent obawia się również podniesienia progu koncesjonowania instalacji OZE do 5MW, co ograniczy nadzór nad rozwojem sektora i stabilnością dostaw energii. W rezultacie Prezydent wnosi o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm.