Interpelacja w sprawie likwidacji transparentności wydatków publicznych poprzez dwudziestokrotne podniesienie progu wartości publikowanych umów zawieranych przez samorządy
Data wpływu: 2025-04-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają głębokie zaniepokojenie i oburzenie w związku z planowanym podniesieniem progu wartości umów publikowanych w CRU, uważając to za ograniczenie transparentności i furtkę dla korupcji. Pytają o merytoryczne uzasadnienie tej decyzji, skoro sprzeciwia się jej wiele organizacji pozarządowych i jak rząd zamierza zapobiegać korupcji w tej sytuacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie likwidacji transparentności wydatków publicznych poprzez dwudziestokrotne podniesienie progu wartości publikowanych umów zawieranych przez samorządy Interpelacja nr 9498 do ministra finansów w sprawie likwidacji transparentności wydatków publicznych poprzez dwudziestokrotne podniesienie progu wartości publikowanych umów zawieranych przez samorządy Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka Data wpływu: 23-04-2025 Szanowny Panie Ministrze, z głębokim niepokojem i oburzeniem zwracam się w sprawie propozycji Ministerstwa Finansów dotyczącej podniesienia progu wartości umów publikowanych w Centralnym Rejestrze Umów (CRU) z 500 zł do 10 000 zł (czyli 20-krotny wzrost), o czym mowa w kampanii „Tak dla CRU” (https://siecobywatelska.pl/takdlacru/).
Ta decyzja nie tylko podważa fundamenty transparentności, o którą rząd deklaruje walkę, ale otwarcie ogranicza społeczną kontrolę nad wydatkami publicznymi, budząc podejrzenia o zamiar ukrycia niewygodnych informacji. Tego rodzaju działania są sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa i wywołują uzasadniony gniew obywateli, którzy mają prawo wiedzieć, jak wydawane są ich podatki. Zamach na jawność i kneblowanie obywateli Podniesienie progu wartości publikowanych umów do 10 000 zł to jawna próba ukrycia większości wydatków publicznych przed społeczeństwem.
Statystyki wskazują, że znaczna część umów zawieranych przez samorządy i mniejsze instytucje opiewa na kwoty poniżej 10 000 zł. Wyłączenie ich z CRU pozbawi obywateli, organizacje pozarządowe i media możliwości weryfikacji, czy środki publiczne są wydawane uczciwie. Sprzeciw ponad 40 organizacji, w tym Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, jasno pokazuje, że zmiana ta jest odrzucana jako szkodliwa dla demokracji. Jak Ministerstwo Finansów może ignorować ten głos, jednocześnie głosząc hasła przejrzystości? Hipokryzja rządu Proces forsowania tej zmiany jest modelowym przykładem braku transparentności.
Ministerstwo nie przedstawiło szczegółowego uzasadnienia dla podniesienia progu, nie przeprowadziło otwartych konsultacji społecznych, ani nie ujawniło, kto lobbował za tą decyzją. Tego rodzaju arogancja jest nie do zaakceptowania w państwie, które szanuje swoich obywateli. Czy rząd uważa, że Polacy nie zasługują na wiedzę o decyzjach dotyczących ich pieniędzy? Brak dialogu z obywatelami to policzek dla demokracji i dowód, że transparentność jest dla rządu jedynie pustym sloganem. Furtka dla korupcji i niegospodarności Podwyższenie progu wartości publikowanych umów otwiera drzwi do nadużyć i malwersacji.
Umowy poniżej 10 000 zł, zwolnione z publikacji, staną się idealnym narzędziem do kierowania publicznych środków do zaprzyjaźnionych podmiotów bez jakiejkolwiek kontroli. Czy rząd świadomie tworzy szarą strefę, w której nieuczciwe praktyki będą mogły kwitnąć? Polacy mają prawo podejrzewać, że ta zmiana służy ochronie wąskich grup interesów, a nie dobru publicznemu. Zniszczenie nadzoru społecznego CRU miał być narzędziem wzmacniającym kontrolę obywateli nad wydatkami publicznymi. Tymczasem propozycja Ministerstwa Finansów knebluje społeczeństwo, drastycznie ograniczając dostęp do danych.
Bez pełnego rejestru umów obywatele, organizacje pozarządowe i media tracą możliwość skutecznego monitorowania władzy. Brak propozycji niezależnego mechanizmu nadzoru nad CRU oraz sankcji za nieprzestrzeganie zasad publikacji pokazuje, że rząd nie chce realnej kontroli. Czy obywatele mają być sprowadzeni do roli bezwolnych podatników, podczas gdy władza działa poza ich wzrokiem? W związku z powyższym uprzejmie proszę o niezwłoczne i szczegółowe odpowiedzi na poniższe pytania: Jakie merytoryczne przesłanki stoją za decyzją o podniesieniu progu wartości publikowanych umów, skoro sprzeciwia się jej ponad 40 organizacji pozarządowych?
Jak rząd zamierza zapobiec korupcji, skoro wyłączenie z CRU tysięcy umów poniżej 10 000 zł ułatwia nadużycia? Dlaczego rząd nie proponuje niezależnego nadzoru nad CRU? Czy władza obawia się społecznej kontroli?
Posłanka Anna Gembicka pyta o potencjalną niedozwoloną pomoc publiczną udzielaną przez Niemcy dla inwestycji chemicznych, która może negatywnie wpływać na konkurencyjność Grupy Azoty SA. Domaga się informacji o działaniach Ministerstwa Aktywów Państwowych w celu ochrony uczciwej konkurencji dla polskich przedsiębiorstw na rynku UE.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Projekt ustawy dotyczy koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA). Celem jest usprawnienie współpracy między organami odpowiedzialnymi za zwalczanie korupcji i zapewnienie ciągłości działań antykorupcyjnych po likwidacji CBA. Ustawa określa zasady prowadzenia koordynacji, tryb likwidacji CBA i przekazywania jego zadań innym jednostkom administracji rządowej. Wprowadza osłonę antykorupcyjną dla przedsięwzięć rządowych obarczonych wysokim ryzykiem korupcji.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu dostosowanie przepisów do wymogów Krajowego Planu Odbudowy (KPO) oraz wprowadzenie szeregu zmian technicznych i doprecyzowujących w zakresie finansów publicznych. Nowelizacja dotyczy m.in. klasyfikacji dochodów i wydatków publicznych, zasad planowania i wykonywania budżetu, gospodarowania środkami europejskimi, a także kontroli nad wydatkami inwestycyjnymi. Wprowadza się obowiązek sporządzania oceny inwestycji dla projektów finansowanych ze środków publicznych powyżej określonej kwoty, a także zmiany w zakresie rezerw celowych i dotacji. Celem jest zwiększenie efektywności i transparentności w zarządzaniu środkami publicznymi.
Projekt ustawy nowelizuje Kodeks postępowania karnego, przenosząc właściwość w sprawach o przekupstwo zagranicznych funkcjonariuszy publicznych w międzynarodowych transakcjach handlowych (art. 228 § 6 i art. 229 § 5 k.k.) do sądów okręgowych w pierwszej instancji. Celem jest implementacja rekomendacji OECD dotyczących zwalczania korupcji i zapewnienie, że te skomplikowane sprawy będą rozpatrywane przez sędziów o większym doświadczeniu. Nowelizacja ma również na celu ujednolicenie standardów antykorupcyjnych w międzynarodowym handlu. Zmiany mają poprawić skuteczność ścigania korupcji na szczeblu międzynarodowym.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Głównym celem jest włączenie Rzecznika Praw Dziecka do grona osób i instytucji, które podlegają regulacjom dotyczącym oświadczeń majątkowych oraz uściślenie zapisu dotyczącego Ministra Finansów. Nowe przepisy dotyczące Rzecznika Praw Dziecka stosuje się do oświadczeń składanych od dnia wejścia w życie ustawy. Ustawa ma na celu zwiększenie transparentności i kontroli nad osobami pełniącymi funkcje publiczne, także w zakresie ochrony praw dziecka.
Projekt ustawy nowelizuje Kodeks karny oraz inne ustawy, wprowadzając zmiany dotyczące Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (JSFP). Senat wprowadza poprawki mające na celu zwiększenie transparentności umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych poprzez nałożenie obowiązku ujawniania informacji o wszystkich umowach niezależnie od ich wartości oraz nakazanie umieszczania w rejestrze konkretnych danych stanowiących przedmiot umowy. Poprawki mają również umożliwić wcześniejsze uruchomienie systemu teleinformatycznego rejestru umów, dając jednostkom JSFP czas na przygotowanie się do nowych obowiązków. Celem jest poprawa rzetelności i transparentności w dysponowaniu środkami publicznymi.