Interpelacja w sprawie zakresu zmian w definicji mobbingu
Data wpływu: 2025-04-25
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Gromadzka krytykuje proponowane zmiany w definicji mobbingu, argumentując, że kryterium "racjonalności" odczuć ofiary jest problematyczne i trudne do zastosowania, co może utrudnić dochodzenie roszczeń. Pyta również o inne aspekty nowelizacji, takie jak interpretacja "stałego" przeciwdziałania mobbingowi i skrócenie terminu konsultacji społecznych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zakresu zmian w definicji mobbingu Interpelacja nr 9551 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zakresu zmian w definicji mobbingu Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka Data wpływu: 25-04-2025 Biłgoraj, 24.04.2025 r. Szanowna Pani Ministro, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora wz. z art. 191 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie zakresu zmian w definicji mobbingu.
Podstawą wniesienia interpelacji jest moja praca poselska oraz koordynacja programu liderki w senacie. Poniżej słuszna i obiektywna uwaga jednej z uczestniczek, która ma swoje odzwierciedlenie w kwestiach pracowników, których dotknął mobbing i którzy mają nadal bardzo ograniczone możliwości w dochodzeniu prawdy i ewentualnych roszczeń. Od wielu lat w środowisku naukowym podkreślano konieczność wprowadzenia zmian w zakresie definicji mobbingu. Jak słusznie zauważano, obecnie obowiązujące przepisy miały charakter zdecydowanie zawiły, nieczytelny i sprawiały trudności interpretacyjne.
Bardzo często definicja mobbingu była traktowana zbyt rygorystycznie i zawężająco, co powodowało, iż sądy jedynie w co dwudziestym przypadku uznawały roszczenia pracowników. Obecna nowelizacja przepisów antymobbingowych ma na celu poprawę sytuacji pracowników oraz określenie standardów i obowiązków, które muszą spełniać pracodawcy, aby zapewniać swoim podwładnym ochronę praw, godności oraz innych dóbr osobistych.
Pomimo, że inicjatywa zmiany ustawy jest dobrym krokiem w kierunku poprawy skuteczności i klarowności przepisów, niestety niektóre z nowych propozycji mogą nadal sprawiać problemy interpretacyjne, co z kolei spowoduje po raz kolejny ich „nieprzydatność“ oraz problemy w dochodzeniu swoich praw. Szerzej komentowany – ze względu na budzące wątpliwości, jest projektowany art. 94(3) par. 9 „Przy ocenie, czy zachowania, których doświadczył pracownik stanowiły mobbing bierze się pod uwagę zarówno rodzaj obiektywnego oddziaływania na pracownika, jak i subiektywne odczucia lub reakcje pracownika, gdy są one racjonalne“.
Problem, który chciałbym poruszyć, dotyczy samego pojęcia „racjonalności“ subiektywnych odczuć pracownika, które w myśl tego przepisu mają decydujące znaczenie przy ocenie, czy doszło do mobbingu. Zapis ten, choć może na pierwszy rzut oka wydawać się stosunkowo klarowny, w rzeczywistości niesie ze sobą ryzyko niejednoznaczności i trudności w praktycznym zastosowaniu. Bowiem, podstawowym mankamentem projektu jest wnikanie w emocje ofiary, czy są one racjonalne czy nie. Emocje są zawsze subiektywne i z reguły nie da się ich racjonalizować. Ocenie powinna podlegać sama bezprawność czynu, ponieważ na tym polega delikt.
To właśnie wskazana bezprawność powinna być udowodniona i uznana przez sąd. Warto zauważyć, że różne osoby mogą mieć różne stopnie wrażliwości na ten sam typ zachowania. To, co dla jednej osoby może być uznane za nieznaczące, dla innej może stanowić poważne naruszenie uczuć i godności. W związku z tym istnieje obawa, że wprowadzenie kryterium „racjonalności“ może prowadzić do subiektywnej interpretacji sytuacji, której efektem będzie trudność w wyegzekwowaniu odpowiedzialności za mobbing.
Może to także rodzić ryzyko bagatelizowania problemu przez pracodawców lub pracowników, którzy mogą interpretować takie zachowania jako nieistotne, mimo iż są one dla innych osób szkodliwe i traumatyczne. Z tych też powodów należy zauważyć tezy i do tych tez zadać odpowiednie pytania jak niżej. Ponadto, w projekcie wskazano również, że pracodawca ma przeciwdziałać mobbingowi „stale“. Co należy rozumieć pod tym przymiotnikiem? Czy organizacja szkoleń będzie konieczna raz w roku, raz na pół roku czy raz na kwartał?
W jaki sposób powinni uregulować tą kwestię pracodawcy w swoich politykach wewnętrznych, aby w przypadku potencjalnych procesów, nie można było im zarzucić braku przeciwdziałania mobbingowi? Także chciałam zapytać o opinię czy sprowadzenie działań o charakterze mobbingowym wyłącznie do nękania jest wystarczające? Wskazać należy również, że w nowej definicji nadal istnieje wiele nieostrych pojęć, które mogą być problematyczne. Przykładowo w art. 18 3d § 2 mowa o wielokrotnym naruszeniu zasad równego traktowania w odniesieniu do pracownika. Co dokładnie ma to oznaczać?
Posłanka wyraża zaniepokojenie znacznym zmniejszeniem środków Funduszu Pracy dla województwa lubelskiego w 2026 roku w porównaniu z rokiem poprzednim, zwłaszcza w kontekście nowej ustawy o rynku pracy i wzrostu bezrobocia. Pyta Ministerstwo o przesłanki planowania wysokości środków, uwzględnienie skutków nowej ustawy oraz o działania wspierające regiony z rosnącym bezrobociem.
Posłanka pyta o szczegóły dotyczące pozyskania i wykorzystania środków publicznych przez miasto Zamość, w tym funduszy unijnych i KPO, w okresie od grudnia 2023 do stycznia 2026. Domaga się konkretnych danych dotyczących kwot, inwestycji, umów i możliwości przyszłego finansowania z KPO.
Posłanka zwraca uwagę na problem niskich kryteriów dochodowych w świadczeniach rodzinnych, które nie były waloryzowane od 9 lat, oraz niedofinansowanie obsługi tych świadczeń przez Ośrodki Pomocy Społecznej, co obciąża budżety samorządów. Pyta o plany ministerstwa w zakresie zmiany kryteriów dochodowych, wprowadzenia ich waloryzacji oraz zwiększenia środków na obsługę zadań.
Posłanka pyta ministra o możliwość rejestracji programu hodowlanego dla pszczół rasy Buckfast w Polsce oraz o ewentualne zmiany w zasadach wsparcia finansowego dla pszczelarzy hodujących tę rasę, ponieważ obecne regulacje wykluczają ich z dostępu do dotacji w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Uzasadnia to korzyściami płynącymi z hodowli tej rasy, jej popularnością w Europie i wkładem w produkcję miodu.
Posłanka wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w systemie SENT, które zakładają wykreślenie niektórych towarów rolno-spożywczych z monitoringu, obawiając się destabilizacji rynku i negatywnego wpływu na polskich producentów. Pyta o uzasadnienie deregulacji i potencjalne ryzyka.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt uchwały Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proponuje ustanowienie dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Celem jest podkreślenie znaczenia i roli służb BHP w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Poseł Bożena Borys-Szopa została upoważniona do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem.