Interpelacja w sprawie wprowadzenia systemu SERMI (Security-Related Vehicle Repair and Maintenance Information) oraz rozporządzenia Data Act, które obowiązują w Polsce od 1 kwietnia 2025 r.

Szanowni Panowie Ministrowie,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję niniejszą interpelację w związku z rosnącym niepokojem wśród właścicieli warsztatów samochodowych, diagnostów oraz konsumentów dotyczącym wprowadzenia systemu SERMI (Security-Related Vehicle Repair and Maintenance Information) oraz rozporządzenia Data Act, które obowiązują w Polsce od 1 kwietnia 2025 roku. W szczególności chciałbym zwrócić uwagę na potencjalne konsekwencje tych regulacji dla sektora motoryzacyjnego, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, a także na ich wpływ na prawa konsumentów i wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Niniejsza interpelacja ma na celu uzyskanie szczegółowych wyjaśnień dotyczących wdrożenia tych regulacji, ich zakresu, kosztów oraz potencjalnych zagrożeń dla funkcjonowania rynku motoryzacyjnego w Polsce.

System SERMI, wprowadzany na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/858 oraz (UE) 2021/1244, ma na celu ujednolicenie dostępu do informacji związanych z naprawą i konserwacją pojazdów, w szczególności tych dotyczących systemów bezpieczeństwa, takich jak programowanie kluczy, immobilizery czy moduły antykradzieżowe. Od 1 kwietnia 2025 roku warsztaty samochodowe oraz niezależni operatorzy (IO) w Polsce będą zobowiązani do uzyskania certyfikatu SERMI, wydawanego przez akredytowane Jednostki Oceny Zgodności (CAB), takie jak DEKRA Certification. Certyfikat ten, ważny przez 5 lat, wymaga spełnienia rygorystycznych wymogów, w tym przedstawienia zaświadczenia o niekaralności, wykupienia polisy OC na kwotę 1 mln euro dla szkód osobowych i 0,5 mln euro dla szkód majątkowych, a także poddania się niezapowiedzianym inspekcjom. Koszty uzyskania certyfikatu szacowane są na około 1500 euro, z dodatkowymi opłatami za certyfikację pracowników oraz audyty.

Równolegle, Data Act, którego przepisy wejdą w życie w drugiej połowie 2025 roku, ma na celu regulację dostępu do danych generowanych przez urządzenia skomunikowane, w tym pojazdy. Rozporządzenie to umożliwi producentom pojazdów (OEM) oraz organom nadzorującym monitorowanie danych diagnostycznych, co w praktyce oznacza pełną kontrolę nad procesami naprawczymi, w tym weryfikację stosowanych części zamiennych i modyfikacji oprogramowania. Połączenie tych regulacji budzi obawy, że warsztaty samochodowe zostaną zmuszone do działania w sposób zbliżony do autoryzowanych serwisów (ASO), co ograniczy ich swobodę i podniesie koszty usług, ostatecznie obciążając konsumentów.

Problemy i obawy sektora motoryzacyjnego

Wprowadzenie SERMI i Data Act jest postrzegane przez wielu przedstawicieli branży motoryzacyjnej jako krok w kierunku centralizacji i uniformizacji rynku napraw, co może prowadzić do monopolizacji przez autoryzowane serwisy i producentów pojazdów. W mediach społecznościowych pojawiają się głosy krytyczne, wskazujące na zagrożenie dla niezależnych warsztatów oraz ograniczenie wolności gospodarczej. Jednocześnie, regulacje te mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa i zgodności z normami ekologicznymi, co jest zgodne z unijną polityką cyfryzacji i zrównoważonego rozwoju. Kluczowe jest jednak znalezienie równowagi między tymi celami a ochroną interesów małych przedsiębiorstw i konsumentów.

Wprowadzenie systemu SERMI i rozporządzenia Data Act od 1 kwietnia 2025 roku stanowi istotną zmianę dla sektora motoryzacyjnego w Polsce, niosąc zarówno potencjalne korzyści w zakresie bezpieczeństwa i standaryzacji, jak i poważne wyzwania dla niezależnych warsztatów oraz konsumentów. Wysokie koszty certyfikacji, ograniczenie swobody napraw, inwigilacja danych diagnostycznych oraz zakaz modyfikacji pojazdów budzą obawy o przyszłość małych przedsiębiorstw i dostępność przystępnych cenowo usług naprawczych. Jako poseł reprezentujący interesy społeczeństwa i przedsiębiorców oczekuję szczegółowych odpowiedzi na postawione pytania oraz informacji o planowanych działaniach rządu, które zapewnią równowagę między celami unijnych regulacji a ochroną polskich warsztatów i konsumentów. Polacy zasługują na sprawiedliwy i konkurencyjny rynek motoryzacyjny, który wspiera innowacyjność i wolność gospodarczą.

Pytania do Panów Ministrów: