Interpelacja nr 9902
Interpelacja w sprawie problematyki nadużywania instytucji tymczasowego aresztowania w Polsce
Adresat: minister sprawiedliwości
Data wpływu: 2025-05-19
W skrócie
Interpelacja dotyczy problemu nadużywania tymczasowego aresztowania w Polsce i braku konkretnych działań mimo deklaracji Ministra Sprawiedliwości. Posłowie pytają o statystyki, podjęte działania, etap prac nad nowelizacją Kpk, konsultacje, mechanizmy monitoringu, wsparcie dla niesłusznie aresztowanych i edukację prawników.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 14 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą problematyki nadużywania tymczasowego aresztowania w Polsce oraz planowanych działań legislacyjnych mających na celu ograniczenie tego zjawiska.
Problem nadużywania tymczasowego aresztowania w Polsce wymaga pilnych i zdecydowanych działań legislacyjnych oraz systemowych. Deklaracje ministra sprawiedliwości są krokiem w dobrym kierunku, jednak brak konkretnych terminów i działań budzi uzasadnione obawy co do skuteczności planowanych reform.
Tymczasowe aresztowanie, będące jednym z najbardziej dotkliwych środków zapobiegawczych w polskim systemie prawnym, powinno być stosowane wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdy inne środki nie są wystarczające do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego. Jednakże, jak wskazują liczne raporty, analizy oraz wypowiedzi ekspertów, w Polsce dochodzi do systemowego nadużywania tego środka, co budzi poważne wątpliwości co do poszanowania praw człowieka i zasad państwa prawa.
W publicznych wypowiedziach wielokrotnie przyznawał Pan, że tymczasowe aresztowanie jest w Polsce nadużywane:
W wywiadzie dla Radia ZET z dnia 3 września 2024 roku stwierdził Pan: „Tak, są nadużywane od lat, dlatego też Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego, która działa w ramach prac Ministerstwa Sprawiedliwości, przygotowała projekt nowelizacji K.p.k. Wyjdziemy niedługo z tym projektem, będziemy dążyli do tego, żeby stworzyć więcej alternatyw dla tymczasowego aresztowania, ale też żeby te przepisy ulepszyć”.
Podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach w maju 2024 roku minister Bodnar zaznaczył, że jednym z kluczowych problemów sądownictwa jest nadużywanie tymczasowego aresztowania, również wobec przedsiębiorców. Wskazał, że w ciągu ostatnich kilku lat dwukrotnie wzrosły statystyki stosowania tymczasowego aresztowania, co jest wynikiem m.in. mechanizmów nacisku na sędziów oraz nieadekwatnych przepisów prawnych.
Ministerstwo Sprawiedliwości, we współpracy z Komisją Kodyfikacyjną Prawa Karnego, pracuje nad projektem nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, który ma na celu ograniczenie nadużywania tymczasowego aresztowania. Zgodnie z zapowiedziami planowane zmiany obejmują:
1) zmianę przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania – czyli prokuratura będzie musiała wykazać obawę ucieczki lub mataczenia, a sama groźba surowej kary nie będzie wystarczającą podstawą do zastosowania aresztu; 2) skrócenie zasadniczego okresu aresztowania – czyli proponuje się skrócenie tego okresu do jednego miesiąca z możliwością przedłużenia maksymalnie do 2-3 lat; 3) wprowadzenie alternatywnych środków zapobiegawczych, takich jak dozór elektroniczny, które pozwoliłyby na kontynuowanie działalności zawodowej przez podejrzanych, szczególnie w sprawach gospodarczych; 4) zrównanie praw w dostępie do obrońcy – zapewnienie, aby każda osoba zatrzymana miała równy dostęp do obrońcy, niezależnie od statusu majątkowego.
Pomimo deklaracji i zapowiedzi zmian, do tej pory nie przedstawiono konkretnych terminów wdrożenia nowych regulacji.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Inne interpelacje: Anna Dąbrowska-Banaszek
- Interpelacja w sprawie powierzenia usług ochrony mienia i utrzymania czystości podmiotom zależnym od spółek Skarbu Państwa i innych podmiotów państwowych oraz…
09.11.2026 · nr 20971 · minister aktywów państwowych, minister finansów i gospodarki, minister obrony narodowej
- Interpelacja w sprawie problemów finansowych i organizacyjnych, z jakimi borykają się warsztaty terapii zajęciowej
27.10.2026 · nr 20724 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie ustawy regulującej minimalne wynagrodzenie zasadnicze pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych w zakresie farmaceutów…
26.10.2026 · nr 20685 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie wdrożenia ogólnopolskich, spójnych procedur reagowania na alerty bezpieczeństwa publicznego i zagrożenia powietrzne w placówkach…
25.09.2026 · nr 20094 · minister edukacji, minister obrony narodowej, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie regulacji prawnych dotyczących rozpraszania chmur i innych metod sztucznego wpływania na zjawiska atmosferyczne
14.09.2026 · nr 19784 · minister klimatu i środowiska
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji