Interpelacja w sprawie rekordowego deficytu budżetowego, ukrywania wydatków w funduszach pozabudżetowych oraz rosnących kosztów obsługi długu publicznego
Data wpływu: 2025-06-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy rekordowego deficytu budżetowego, ukrywania wydatków w funduszach pozabudżetowych, rosnących kosztów obsługi długu i braku realizacji obietnic wyborczych. Poseł zadaje szereg pytań dotyczących planów rządu w zakresie redukcji deficytu, transparentności finansów publicznych i walki z oszustwami podatkowymi.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie rekordowego deficytu budżetowego, ukrywania wydatków w funduszach pozabudżetowych oraz rosnących kosztów obsługi długu publicznego Interpelacja nr 10204 do ministra finansów w sprawie rekordowego deficytu budżetowego, ukrywania wydatków w funduszach pozabudżetowych oraz rosnących kosztów obsługi długu publicznego Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Dariusz Matecki Data wpływu: 09-06-2025 Szanowny Panie Premierze, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jako organ sprawujący kontrolę nad polityką rządu ma obowiązek analizować decyzje wpływające na stabilność finansów publicznych oraz dobrobyt obywateli.
Obecny rząd, mimo deklaracji odpowiedzialnego zarządzania finansami, budzi poważne wątpliwości co do skuteczności i transparentności swojej polityki fiskalnej. Kluczowe obszary, takie jak rekordowy deficyt budżetowy, ukrywanie wydatków w funduszach pozabudżetowych, rosnące koszty obsługi długu publicznego, brak realizacji obietnic wyborczych, w tym kwoty wolnej od podatku w wysokości 60 tys. zł, oraz narastanie szarej strefy w gospodarce wymagają pilnego omówienia i wyjaśnienia. W 2024 roku deficyt budżetu państwa wyniósł 210,9 mld zł, co stanowiło 6,6% PKB – jeden z najwyższych wyników w Unii Europejskiej.
Na 2025 rok zaplanowano jeszcze wyższy deficyt, sięgający 289 mld zł, czyli 7,3% PKB, mimo zapewnień o konsolidacji finansów publicznych. Taka skala deficytu w połączeniu z prognozowanym wzrostem długu publicznego do 58,4% PKB nie tylko stawia pod znakiem zapytania deklarowaną odpowiedzialność fiskalną rządu, lecz także wystawia Polskę na ryzyko dalszych działań Komisji Europejskiej w ramach procedury nadmiernego deficytu. Niezmiennie kontynuowana jest również praktyka ukrywania znacznej części zobowiązań poza oficjalnym budżetem – w funduszach zarządzanych m.in. przez Bank Gospodarstwa Krajowego i Polski Fundusz Rozwoju.
W 2023 roku różnica między zadłużeniem liczonym według metodologii krajowej a tej stosowanej przez Unię Europejską sięgnęła 363 mld zł, a prognozy na 2025 rok mówią już o 606 mld zł zadłużenia znajdującego się poza konstytucyjnym nadzorem parlamentarnym. To stanowi jawne naruszenie zasady jedności finansów publicznych zapisanej w art. 219 Konstytucji RP. Równie alarmujące są koszty obsługi długu publicznego, które w 2024 roku wyniosły ponad 80 mld zł.
Wysokie stopy procentowe oraz utrata wiarygodności finansowej państwa sprawiają, że Polska płaci coraz więcej za pożyczone pieniądze, co ogranicza zdolność rządu do realizacji podstawowych funkcji społecznych. Tymczasem jedna z kluczowych obietnic wyborczych – podniesienie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł – nadal nie została zrealizowana. Koszt tej zmiany szacowany jest na 60 mld zł rocznie, a jej brak nie tylko obciąża najmniej zarabiających, ale również podważa wiarygodność obecnego rządu wobec własnych deklaracji. W obszarze systemu podatkowego poważnym problemem pozostaje gwałtowny wzrost zwrotów VAT.
W 2021 roku ich wartość wynosiła 113 mld zł, natomiast w 2024 roku odnotowano około 187,6 mld zł. Co gorsza, eksperci szacują, że ok. 60 mld zł z tych zwrotów może mieć charakter nienależny – wynikający z nieprawidłowości, oszustw podatkowych i ograniczonej skuteczności kontroli. W 2024 roku wykryto m.in. ponad 292 tys. fałszywych faktur o wartości 8,7 mld zł. Zjawisko to wiąże się również z dynamicznym rozwojem szarej strefy, która w dalszym ciągu pozostaje bez realnego przeciwdziałania ze strony administracji skarbowej.
Wbrew potrzebom systemowym rząd, zamiast usprawniać kontrolę i uszczelniać system, koncentruje się na wdrażaniu uciążliwych narzędzi biurokratycznych. Zamiast skutecznych reform w duchu uproszczenia podatków, obciąża się przedsiębiorców kolejnymi obowiązkami administracyjnymi, bez realnych efektów fiskalnych. Obecna sytuacja budzi również zaniepokojenie międzynarodowych instytucji finansowych. OECD, agencje ratingowe i niezależni ekonomiści ostrzegają przed rozluźnieniem dyscypliny fiskalnej w Polsce. Wskazują na konieczność ograniczenia wydatków i potencjalnego podniesienia podatków – co może oznaczać wzrost obciążeń dla obywateli.
Wzrost oprocentowania obligacji skarbowych i zmienność kursu złotego pogarszają możliwości refinansowania długu, a długofalowe prognozy mówią nawet o wzroście relacji długu do PKB do poziomu 95% w nadchodzącej dekadzie. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do prezesa Rady Ministrów: Jakie konkretne działania rząd planuje podjąć w celu zmniejszenia deficytu budżetowego z 289 mld zł w 2025 roku do poziomu zgodnego z unijnymi wymogami (3% PKB) do 2028 roku, zgodnie z procedurą nadmiernego deficytu?
Posłanka Anna Gembicka pyta o potencjalną niedozwoloną pomoc publiczną udzielaną przez Niemcy dla inwestycji chemicznych, która może negatywnie wpływać na konkurencyjność Grupy Azoty SA. Domaga się informacji o działaniach Ministerstwa Aktywów Państwowych w celu ochrony uczciwej konkurencji dla polskich przedsiębiorstw na rynku UE.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.