Interpelacja w sprawie zasadności wniesienia przez Rzeczpospolitą Polską skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przeciwko Republice Federalnej Niemiec w związku z przedłużanymi kontrolami granicznymi
Data wpływu: 2025-07-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marta Stożek pyta o zasadność wniesienia skargi do TSUE przeciwko Niemcom w związku z przedłużającymi się kontrolami granicznymi, które naruszają swobodny przepływ osób i przepisy Schengen. Wyraża zaniepokojenie negatywnymi konsekwencjami społecznymi i gospodarczymi dla mieszkańców regionów przygranicznych i pyta o planowane działania MSWiA w tej sprawie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zasadności wniesienia przez Rzeczpospolitą Polską skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przeciwko Republice Federalnej Niemiec w związku z przedłużanymi kontrolami granicznymi Interpelacja nr 10692 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zasadności wniesienia przez Rzeczpospolitą Polską skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przeciwko Republice Federalnej Niemiec w związku z przedłużanymi kontrolami granicznymi Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 02-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich miesiącach coraz większe zaniepokojenie obywateli Rzeczypospolitej Polskiej oraz władz lokalnych wzbudzają utrzymujące się jednostronne kontrole graniczne wprowadzone przez Republikę Federalną Niemiec na odcinku granicy z Polską.
W opinii wielu obywateli, prawników oraz przedstawicieli środowisk akademickich i organizacji pozarządowych działania te są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa Unii Europejskiej, w tym przede wszystkim z kodeksem granicznym Schengen, oraz naruszają fundamentalne zasady swobodnego przepływu osób i poszanowania praw podstawowych.
Narastające ograniczenia w swobodnym przemieszczaniu się pomiędzy dwoma państwami członkowskimi wywołują realne negatywne konsekwencje społeczne, gospodarcze i psychologiczne dla mieszkańców regionów przygranicznych, przedsiębiorców, pracowników transgranicznych, uczniów i osób starszych korzystających z opieki zdrowotnej po obu stronach granicy.
Mieszkańcy regionów przygranicznych, zwłaszcza w okolicach Zgorzelca i Görlitz, coraz częściej informują o realnych negatywnych skutkach, jakie wywołują kontrole po stronie niemieckiej: wielogodzinne korki, utrudniony dostęp do placówek zdrowia i oświaty, zakłócenia w transgranicznym transporcie publicznym i prywatnym, a także wzrost napięć społecznych. Dochodzi do sytuacji, w których pojazdy karetek pogotowia ratunkowego są opóźnione na przejściach granicznych, co zagraża zdrowiu i życiu pacjentów.
Pracownicy dojeżdżający do pracy są zmuszeni do wcześniejszych wyjazdów i ponoszenia dodatkowych kosztów, a uczniowie i studenci spóźniają się na zajęcia lub rezygnują z edukacji po stronie niemieckiej. Działania niemieckich władz, choć tłumaczone względami bezpieczeństwa, nie są odpowiednio udokumentowane i nie spełniają warunku proporcjonalności, co podważa ich legalność na gruncie unijnego porządku prawnego. Zgodnie z art.
25 i 26 rozporządzenia (UE) 2016/399 przywrócenie kontroli na granicach wewnętrznych strefy Schengen może nastąpić wyłącznie w sytuacji poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego, na ściśle określony czas i po wcześniejszym poinformowaniu Komisji Europejskiej oraz innych państw członkowskich. Utrzymywanie kontroli w sposób długotrwały, bez jawnego i przekonującego uzasadnienia, stanowi zatem potencjalne naruszenie prawa Unii Europejskiej, w tym zasad proporcjonalności, konieczności i tymczasowości.
W kontekście wieloletniego funkcjonowania strefy Schengen, której celem było zniesienie granic wewnętrznych i stworzenie obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, obecna praktyka może stanowić niebezpieczny precedens prowadzący do dezintegracji tego dorobku. W odpowiedzi na interpelację nr 7362 z dnia 7 lutego 2025 r. sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych pan Władysław Teofil Bartoszewski podkreślił jednoznacznie, że kontrole te są sprzeczne z duchem Schengen i stanowią wyzwanie dla współpracy europejskiej.
Równocześnie wskazał, że decyzja o wystąpieniu ze skargą do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej leży w gestii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jako resortu właściwego w sprawach bezpieczeństwa i współpracy transgranicznej. W tym kontekście istotne jest ustalenie, czy ministerstwo planuje wykorzystać przysługujące Polsce instrumenty prawne w celu wyegzekwowania respektowania prawa unijnego przez inny kraj członkowski. Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim orzecznictwie – w tym m.in. w wyroku z 26 kwietnia 2022 r.
Posłanka Marta Stożek wyraża zaniepokojenie ryzykiem dla zdrowia publicznego związanym z karmami dla zwierząt domowych, szczególnie w kontekście zagrożeń mikrobiologicznych i braku wystarczającej komunikacji. Pyta o ocenę ryzyka, podział kompetencji i plany poprawy systemu ostrzegania oraz działań legislacyjnych w tej sprawie.
Posłanka Marta Stożek wyraża zaniepokojenie niską jakością i brakiem przejrzystości rynku karm dla zwierząt domowych, wskazując na liczne nieprawidłowości wykrywane przez IJHARS. Pyta o ocenę skuteczności nadzoru, planowane działania naprawcze oraz poprawę transparentności informacji dla konsumentów.
Posłanka Marta Stożek pyta o monitorowanie dostępności i realizacji świadczeń związanych z zakończeniem ciąży od 1 stycznia 2023 roku, w tym o liczbę wykonanych świadczeń, odmów oraz o dane dotyczące przyczyn odmów i czasu oczekiwania. Wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowych danych pozwalających na ocenę realnej dostępności świadczeń i skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Projekt uchwały Sejmu RP zobowiązuje Radę Ministrów do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2026 r. w sprawie tymczasowego stosowania umowy Mercosur. Uzasadnieniem jest ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i polskiego rolnictwa, które według wnioskodawców są zagrożone przez umowę Mercosur. Argumentują, że umowa ta faworyzuje interesy przemysłu największych krajów UE kosztem europejskiego, w tym polskiego rolnictwa. Uchwała podkreśla, że polskie państwo powinno stać na straży interesów polskiego rolnictwa, ochrony rodzinnych gospodarstw rolnych, oraz zdrowia konsumentów.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej w celu dostosowania polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie obrotu dobrami kultury pochodzącymi spoza UE. Nowelizacja ma na celu wdrożenie przepisów unijnych dotyczących przywozu i wywozu dóbr kultury, w tym określenie organu właściwego w sprawach pozwoleń na przywóz oraz wprowadzenie sankcji za naruszenia tych przepisów. Projekt określa, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego będzie organem właściwym w sprawach pozwoleń na przywóz dóbr kultury spoza UE oraz wprowadza nowe przepisy karne za naruszenia związane z przywozem i wywozem dóbr kultury.
Projekt uchwały Sejmu wyraża sprzeciw wobec umowy handlowej między Unią Europejską a państwami Mercosur w obecnym kształcie. Uzasadnieniem jest obawa przed nieuczciwą konkurencją ze strony tańszych produktów rolnych z Ameryki Południowej, wytwarzanych przy niższych standardach środowiskowych i socjalnych, co zagraża polskiemu rolnictwu i bezpieczeństwu żywnościowemu. Sejm wzywa Radę Ministrów do podjęcia działań blokujących zatwierdzenie umowy, rozważenia skierowania sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz bieżącego informowania Sejmu o postępach prac.