Interpelacja w sprawie nadzoru nad modelami AI
Data wpływu: 2025-07-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta ministra cyfryzacji o krajową strategię wdrożenia AI Act, powołanie niezależnej instytucji nadzorczej AI, zasady stosowania AI w administracji, ochronę danych obywateli i regulacje dotyczące treści syntetycznych oraz odpowiedzialności za naruszenia ze strony modeli AI, w tym konkretnie modelu Grok. Interpelacja wyraża zaniepokojenie tempem rozwoju AI i potencjalnymi zagrożeniami.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nadzoru nad modelami AI Interpelacja nr 10943 do ministra cyfryzacji w sprawie nadzoru nad modelami AI Zgłaszający: Jarosław Urbaniak, Janusz Cichoń, Krzysztof Gadowski, Aleksandra Gajewska, Michał Jaros, Marek Krząkała, Alicja Łuczak, Tomasz Piotr Nowak, Krystyna Sibińska, Bartosz Zawieja Data wpływu: 14-07-2025 Szanowny Panie Premierze, rozwój sztucznej inteligencji, w szczególności modeli generatywnych, takich jak duże modele językowe (LLM), systemy multimodalne oraz tzw.
foundation models, w ostatnich kilkunastu miesiącach nabrał niezwykłego tempa i staje się jednym z najważniejszych wyzwań technologicznych, gospodarczych i społecznych XXI wieku. AI wpływa już nie tylko na sektor prywatny i innowacje, ale coraz śmielej wchodzi w obszary administracji publicznej, edukacji, ochrony zdrowia, sądownictwa czy mediów.
Wraz z tym postępem pojawiają się realne zagrożenia: dezinformacja z wykorzystaniem syntetycznych treści (deepfake, fałszywe głosy i obrazy), brak przejrzystości decyzji podejmowanych przez systemy automatyczne, niejasne zasady odpowiedzialności prawnej za błędy AI, a także ryzyko wykorzystania danych obywateli bez ich wiedzy i zgody do trenowania modeli komercyjnych. Jednym z takich rażących przykładów była modyfikacja algorytmu modelu Grok, za który odpowiada xAI Inc.
Na poziomie Unii Europejskiej odpowiedzią na te wyzwania stał się AI Act, uchwalony w 2024 r., który wprowadza obowiązki rejestracyjne, transparentności i etyczne dla systemów AI – zwłaszcza tych uznanych za wysokiego ryzyka. Nakłada także konkretne wymogi na twórców dużych modeli językowych i systemów ogólnego zastosowania. Jednocześnie w krajach takich jak Stany Zjednoczone, Wielka Brytania czy Chiny toczą się intensywne prace nad ramami regulacyjnymi dla tzw.
frontier AI, czyli najbardziej zaawansowanych systemów zdolnych do samodzielnego uczenia się, generowania wiedzy czy podejmowania decyzji w sposób trudny do weryfikacji przez człowieka. Polska znajduje się w punkcie zwrotnym. Choć obserwujemy coraz częstsze wdrażanie rozwiązań opartych na AI w urzędach, firmach i mediach, musimy przyjąć całościową strategię państwa w zakresie regulacji, nadzoru i rozwoju sztucznej inteligencji.
Przed nami implementacja AI Act, budowa instytucjonalnego zaplecza do oceny ryzyka i certyfikacji systemów AI i ustalenie zasad dotyczących wykorzystywania danych obywateli, ochrony ich prywatności czy prawa do wyjaśnienia decyzji podjętych przez algorytmy w przestrzeni publicznej. Szczęśliwie Polska już dziś inwestuje również w rozwój własnych, otwartych modeli językowych w języku polskim, które w perspektywie uniezależnią nasz rynek cyfrowy od wpływu wielkich międzynarodowych korporacji technologicznych.
W tym kontekście zasadne i pilne jest przedstawienie jasnego stanowiska w sprawie przyszłości rozwoju i regulacji sztucznej inteligencji w Polsce, przez co wnoszę o udzielenie odpowiedzi na pytania: Czy Ministerstwo Cyfryzacji opracowało lub planuje opracowanie krajowej strategii wdrożenia przepisów AI Act na poziomie instytucji publicznych, administracji i sektora prywatnego? Czy Polska planuje utworzenie niezależnej instytucji nadzorującej rozwój i wdrażanie AI? Czy trwają prace nad zasadami stosowania AI w administracji publicznej, w tym kryteriami przejrzystości, odpowiedzialności i odwoławczości decyzji podejmowanych z udziałem AI?
Jakie działania są podejmowane w celu zapewnienia ochrony danych obywateli w kontekście wykorzystywania ich do trenowania systemów AI (w tym generatywnej AI)? Czy trwają prace nad wdrożeniem przepisów ograniczających lub regulujących wykorzystanie AI do generowania treści syntetycznych (np. deepfake, fake news) w mediach i przestrzeni publicznej? Jakie są ich założenia? Czy analizowano model wprowadzony w ostatnim czasie w Danii? Czy w związku z widocznymi w dniu 8 lipca br. licznymi naruszeniami dóbr osobistych oraz naruszeniami norm prawnych w zakresie języka nienawiści oraz dyskryminacji przez model Grok xAI Inc.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nagłymi zmianami w Zarządzie Grupy Azoty, kwestionując ich sensowność w kontekście negocjacji z bankami i potencjalnego wpływu na sytuację finansową spółki. Pytają o przyczyny i konsekwencje tych decyzji, wzywając do wyjaśnień i zapewnienia stabilności Grupie Azoty.
Poseł pyta o adekwatność i możliwość obniżenia odpisów na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), które obciążają banki z udziałem Skarbu Państwa i ograniczają wypłatę dywidend. Interesuje go również nadzór BFG oraz zwrot środków zainwestowanych w ratowanie innych banków.
Poseł Janusz Cichoń interweniuje w sprawie braku spójności między prawem cywilnym a podatkowym w zakresie przejęcia długu, szczególnie w kontekście VAT, co utrudnia restrukturyzację przedsiębiorstw i zagraża wpływom do budżetu państwa. Pyta, czy Ministerstwo Finansów planuje zmiany legislacyjne, aby umożliwić przejmowanie zobowiązań VAT wraz z długiem i czy widzi potrzebę zmian w art. 105a ustawy o VAT.
Interpelacja dotyczy wpływu wprowadzenia systemu kaucyjnego na gminne systemy gospodarki odpadami komunalnymi, w szczególności potencjalnego wzrostu kosztów i braku uwzględniania danych z systemu kaucyjnego w gminnych poziomach selektywnej zbiórki. Poseł pyta o mechanizmy kompensacyjne dla gmin i możliwość uwzględniania danych z systemu kaucyjnego w sprawozdawczości gmin.
Interpelacja dotyczy oceny efektywności programów lekowych B.102.FM leczących rdzeniowy zanik mięśni (SMA) w Polsce, pytając o liczbę pacjentów leczonych poszczególnymi terapiami, ich skuteczność na podstawie danych z realnej praktyki klinicznej oraz uwzględnianie tych danych przy decyzjach refundacyjnych. Posłowie pytają o konkretne dane dotyczące skuteczności poszczególnych terapii i przypadki przerwania leczenia z powodu braku efektów.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zarządzaniu danymi został skierowany ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii w celu rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu. Komisja rozpatrzyła poprawkę i wnosi o skreślenie art. 37. Poprawkę popierają kluby poselskie Konfederacji i PiS. Celem proponowanej zmiany jest eliminacja konkretnego przepisu z pierwotnej wersji ustawy o zarządzaniu danymi.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii dotyczące wniosku Prezydenta RP o ponowne rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Komisja po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta wnosi o ponowne uchwalenie ustawy w dotychczasowym brzmieniu. Oznacza to odrzucenie zastrzeżeń Prezydenta i poparcie dla pierwotnej wersji ustawy przez Komisję. Celem jest utrzymanie zmian w przepisach dotyczących świadczenia usług drogą elektroniczną, które zostały wcześniej przyjęte.