Interpelacja w sprawie rażącego zaniedbania państwa w zakresie zapewnienia obywatelom ochrony w czasie konfliktu zbrojnego, katastrof i ataków chemicznych lub nuklearnych
Data wpływu: 2025-07-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie alarmują o dramatycznym braku przygotowania Polski na zagrożenia militarne i katastrofy, wskazując na niewystarczającą liczbę schronów i brak strategii ochrony ludności. Pytają ministra o konkretne plany poprawy bezpieczeństwa cywilnego i realne działania rządu w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie rażącego zaniedbania państwa w zakresie zapewnienia obywatelom ochrony w czasie konfliktu zbrojnego, katastrof i ataków chemicznych lub nuklearnych Interpelacja nr 10972 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie rażącego zaniedbania państwa w zakresie zapewnienia obywatelom ochrony w czasie konfliktu zbrojnego, katastrof i ataków chemicznych lub nuklearnych Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak Data wpływu: 14-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, wobec narastających zagrożeń geopolitycznych, trwającej wojny na Ukrainie, realnego ryzyka eskalacji konfliktów i możliwego zagrożenia dla terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – państwo polskie pozostaje całkowicie nieprzygotowane do ochrony swoich obywateli przed skutkami wojny konwencjonalnej, ataku rakietowego, użycia broni chemicznej lub katastrof przemysłowych.
Dostępne dane pokazują obraz kompletnej zapaści w zakresie infrastruktury ochrony ludności: - w całej Polsce istnieje zaledwie ok. 1100 obiektów spełniających definicję schronów, co oznacza realne zabezpieczenie dla zaledwie 0,3–0,4% obywateli RP, - kolejne kilkanaście tysięcy tzw. ukryć (np.
piwnic) zapewnia ochronę dla zaledwie kilku procent mieszkańców, - blisko 200 tysięcy miejsc doraźnego schronienia to często nienadzorowane piwnice, szkolne sale gimnastyczne lub parkingi podziemne – bez systemów filtrowentylacji, zapasów żywności, łączności czy możliwości przetrwania nawet kilkunastu godzin w warunkach skażenia, - Polska pozostaje na szarym końcu wśród państw NATO – podczas gdy np. Finlandia, Szwajcaria, Norwegia zapewnia 70–100% pokrycia schronowego populacji.
Co gorsza: - zdecydowana większość istniejących schronów pochodzi z PRL-u, jest zdewastowana, zagrzybiona, zalana wodą, bez systemów wentylacji, bez wyposażenia, często bez jakiegokolwiek nadzoru, - w latach 1990–2020 państwo całkowicie zdemontowało system ochrony cywilnej – likwidując instytucje, wycofując obowiązki z Prawa budowlanego, nie tworząc centralnej ewidencji, - brakuje państwowej strategii ewakuacji ludności miast, dzieci, osób niepełnosprawnych, kobiet w ciąży, seniorów, - nie istnieją plany rozdysponowania jodku potasu, - nie ma sprawnych ćwiczeń ochrony cywilnej, - obywatele nie są informowani o lokalizacji schronów.
Tymczasem państwo wydaje miliardy na armię, broń, sprzęt, ale całkowicie ignoruje bezpieczeństwo cywilów – jakby uznając, że "obrona terytorium" nie dotyczy jego mieszkańców. Czy to znaczy, że rządzący uznali, iż w razie wojny obywatele są mięsem armatnim? Z punktu widzenia bezpieczeństwa cywilnego Polska znajduje się dziś w stanie całkowitego rozbrojenia infrastrukturalnego. Gdyby dziś doszło do ataku – realnego lub terrorystycznego – 38 milionów Polaków nie miałoby gdzie się schronić. Rząd nie tylko zaniedbał swoje obowiązki konstytucyjne, ale również wprowadził społeczeństwo w stan fałszywego poczucia bezpieczeństwa.
W związku z powyższym wzywam do natychmiastowego wyjaśnienia i przedstawienia odpowiedzi na następujące pytania: Ile wynosi łączna liczba czynnych, w pełni wyposażonych schronów w Polsce, zdolnych do natychmiastowego przyjęcia ludności cywilnej? Uprzejmie proszę o dane w rozbiciu na poszczególne województwa i miasta. Czy rząd prowadzi centralny rejestr schronów i miejsc doraźnego ukrycia? Jeśli tak – czy dane te są dostępne publicznie dla obywateli i kiedy zostaną udostępnione? Czy jakikolwiek nowy schron lub ukrycie zostało wybudowane od 2010 roku z inicjatywy rządu centralnego lub pod jego nadzorem? Jeśli tak – gdzie i za ile?
Jaki jest harmonogram budowy kolejnych? Dlaczego obowiązek budowy schronów nie został wprowadzony do współczesnego Prawa budowlanego, mimo że jest standardem w krajach skandynawskich i alpejskich? Ile wyniosły nakłady z budżetu państwa na ochronę ludności cywilnej w latach 2015–2025? Uprzejmie proszę o podanie danych w rozbiciu na poszczególne lata i działania. Czy rząd RP przygotował realne plany ewakuacji mieszkańców miast wojewódzkich i aglomeracji w przypadku ataku zbrojnego? Jakie procedury są gotowe do wdrożenia?
Ilu obywateli, według rządu, ma szansę na przetrwanie pierwszych 24 godzin w razie masowego ataku z użyciem broni chemicznej, biologicznej lub konwencjonalnej? Kiedy i na jakich zasadach zostanie wprowadzony obowiązek przeglądu technicznego istniejących schronów, kto za to odpowiada i jakie będą sankcje za zaniedbania? Czy rząd planuje wsparcie finansowe dla samorządów i wspólnot mieszkaniowych, które chciałyby modernizować piwnice lub budować nowe schrony? Uprzejmie proszę o przedstawienie danych za 2024 i 2025 rok - ile i na co zostały przeznaczone środki - oraz planów na 2026 i 2027 rok.
Posłowie pytają o przyczyny odmawiania zgody na modernizację obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych dzierżawionych od Lasów Państwowych, pomimo umownych uprawnień dzierżawców. Interpelacja wyraża obawę o degradację obiektów i ograniczenie działalności gospodarczej dzierżawców.
Poseł Marek Jakubiak pyta o powody likwidacji Filii Krajowej Szkoły Skarbowości w Przemyślu, wyrażając obawę o negatywny wpływ tej decyzji na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny oraz funkcjonowanie służb granicznych. Domaga się szczegółowej analizy, oceny ryzyka oraz informacji o alternatywnych rozwiązaniach i konsultacjach.
Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem wzajemności w traktowaniu mniejszości polskiej w Niemczech w porównaniu do mniejszości niemieckiej w Polsce, szczególnie w kontekście finansowania nauki języków. Pyta o konkretne wydatki Polski na naukę języka niemieckiego i wsparcie nauki języka polskiego w Niemczech, a także o działania rządu w celu wyegzekwowania wzajemności od Niemiec.
Poseł kwestionuje nierówności w traktowaniu mniejszości narodowych w Polsce w porównaniu do Polaków za granicą, szczególnie w kontekście braku statusu mniejszości polskiej w Niemczech i poziomu wsparcia finansowego. Pyta o zasadę wzajemności i plan strategicznego wspierania polskości poza granicami kraju.
Poseł pyta o powody wstrzymania finansowania Centrum Lemkina dokumentującego rosyjskie zbrodnie wojenne na Ukrainie, pomimo pozytywnej opinii rzecznika dyscypliny finansów publicznych, wyrażając obawę o moralną kapitulację i wycofanie się Polski z walki o prawdę. Poseł kwestionuje, czy rząd realizuje politykę "resetu" z Rosją.
Projekt ustawy zmienia ustawę o ochronie zwierząt, wprowadzając wyjątki od zakazu płoszenia i odstraszania niektórych zwierząt drapieżnych i żubrów, które weszły na teren zabudowań mieszkalnych lub gospodarskich, umożliwiając użycie broni jako zabezpieczenia. Dodatkowo, precyzuje terminologię związaną z amunicją niepenetracyjną i modyfikuje przepisy dotyczące zwierząt, które mogą być odstraszane. Celem zmian jest ochrona mieszkańców i zwierząt domowych przed atakami dzikich zwierząt oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących interwencji w sytuacjach zagrożenia. Ustawa ma również na celu ochronę osób działających zgodnie z zezwoleniem, które przypadkowo zranią lub zabiją zwierzę chronione podczas wykonywania czynności odstraszania lub odłowu.
Projekt dotyczy zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o zamiarze przedłożenia Prezydentowi RP do ratyfikacji, bez zgody wyrażonej w ustawie, Umowy między Polską a Szwecją o wzajemnej ochronie informacji niejawnych. Komisja Spraw Zagranicznych po rozpatrzeniu zawiadomienia wnosi o przyjęcie go przez Sejm bez zastrzeżeń. Celem jest umożliwienie wzajemnej ochrony informacji niejawnych między oboma krajami na mocy umowy międzynarodowej.
Projekt ustawy ma na celu implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2557 w sprawie odporności podmiotów krytycznych. Wprowadza zmiany w ustawie o zarządzaniu kryzysowym oraz w niektórych innych ustawach, definiując m.in. pojęcia takie jak 'podmiot krytyczny', 'usługa kluczowa' i 'incydent istotny'. Projekt określa nowe zadania i obowiązki organów właściwych w sprawach zarządzania kryzysowego oraz podmiotów krytycznych, a także zasady sprawowania nadzoru i kontroli. Wprowadza również dokumenty strategiczne takie jak Krajowa Ocena Ryzyka (KOR) i Krajowa Strategia Odporności Podmiotów Krytycznych (KSOPK).
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustawach, mające na celu usprawnienie systemu ochrony ludności w Polsce. Nowelizacja doprecyzowuje zadania i kompetencje różnych organów w zakresie ochrony ludności, w tym Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej i Państwowej Straży Pożarnej. Wprowadza definicję i zasady identyfikacji punktów schronienia, a także reguluje kwestie finansowania zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Ustawa ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa obywateli w obliczu zagrożeń naturalnych, terrorystycznych i wojennych.
Przedłożony dokument to sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Obrony Narodowej dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększania Bezpieczeństwa SAFE. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie wszystkich poprawek Senatu zawartych w punktach 1-4. Poprawka nr 1 ma być głosowana łącznie z poprawką nr 4. Dokument ten stanowi element procesu legislacyjnego, w którym Sejm rozpatruje poprawki Senatu do ustawy.