Interpelacja w sprawie wydłużających się procedur związanych z wydawaniem zezwoleń na pobyt czasowy i pracę dla kierowców samochodów ciężarowych - obywateli Ukrainy

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie dramatycznego wydłużenia czasu oczekiwania na decyzje administracyjne dotyczące zezwoleń na pobyt czasowy i pracę dla obywateli Ukrainy zatrudnionych w zawodzie kierowcy samochodu ciężarowego.

W jednej z firm transportowych działających na terenie Polski aktualnie złożonych zostało 72 wnioski o wydanie lub kontynuację zezwoleń na pobyt czasowy i pracę. Wnioski te, mimo że dotyczą w większości pracowników już zatrudnionych, posiadających wcześniejsze karty pobytu, są rozpatrywane w skrajnie wydłużonym trybie – obecnie czas oczekiwania wynosi nawet do 2 lat, co jest sytuacją bezprecedensową i głęboko destabilizującą zarówno dla przedsiębiorców, jak i samych pracowników.

Do października 2023 roku, zgodnie z obowiązującą praktyką oraz tzw. specustawą wprowadzoną po wybuchu wojny w Ukrainie, zawód kierowcy samochodu ciężarowego traktowany był priorytetowo – czas oczekiwania na zezwolenie nie przekraczał 6 miesięcy. Tymczasem od listopada 2023 roku rozpoczął się proces systemowego wydłużania procedur. Najpierw zapowiedziano powrót do okresu 8 miesięcy, następnie 12, aż wreszcie – zgodnie z aktualnymi informacjami przekazywanymi przez urząd wojewódzki – czas ten wzrósł do minimum 2 lat.

Konsekwencje gospodarcze i społeczne

Dla firmy:

Braki kadrowe: ponad 30 kierowców, mimo posiadania umów o pracę, nie może wykonywać swoich obowiązków. Wzrost kosztów: przestoje pojazdów, doraźne zastępstwa, rotacja kadrowa, rekrutacja. Utrata konkurencyjności: nieprzewidywalność kadrowa, ryzyko niedotrzymania terminów kontraktów. Wzrost obciążeń administracyjnych: konieczność ciągłego monitorowania statusów wniosków.

Dla pracowników – obywateli Ukrainy:

Brak możliwości legalnej pracy: mimo gotowości zawodowej kierowcy pozostają bez dochodów. Niepewność i stres: przewlekłość procedur prowadzi do destabilizacji życiowej i zawodowej. Ryzyko emigracji: coraz więcej osób rozważa wyjazd do innych państw UE z racji lepszych procedur.

Dodatkowe obciążenia – limit 30% cudzoziemców

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2025 r. wprowadziła przepis, zgodnie z którym udział zatrudnionych cudzoziemców nie może przekroczyć 30% ogólnej liczby pracowników w danym przedsiębiorstwie.

W praktyce:

Firma osiągnęła już poziom 27%, co blokuje dalszą rekrutację obywateli Ukrainy. Rotacja pracowników krajowych (np. odejścia na emeryturę) może automatycznie naruszyć limit. Procesy rekrutacji stają się dłuższe i droższe, a dostęp do doświadczonych kierowców – ograniczony. Ryzyko naruszeń przepisów i napięć w zespole: możliwe konieczności nieprzedłużania umów z legalnie zatrudnionymi kierowcami z Ukrainy.

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje interwencję w sprawie skrajnego wydłużenia procedur administracyjnych dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy i pracę dla kierowców samochodów ciężarowych?

2. Czy istnieje możliwość przywrócenia szybszego trybu rozpatrywania wniosków dla zawodów strategicznych – takich jak kierowca w transporcie międzynarodowym?

3. Czy ministerstwo prowadzi analizy skutków gospodarczych nowych przepisów ograniczających udział cudzoziemców w zatrudnieniu do 30%?

4. Czy są brane pod uwagę wyjątki od ww. limitu dla branż strategicznych lub deficytowych – np. transport międzynarodowy?

5. Czy w ocenie ministerstwa wprowadzone przepisy nie przyczyniają się do pogłębienia deficytu kadrowego i utraty konkurencyjności polskich firm transportowych?

6. Czy ministerstwo dostrzega, że w obliczu powtarzających się deficytów kierowców w Unii Europejskiej – szacowanych w zależności od okresu nawet na poziomie od 400 tys. do 1 miliona wakatów – utrzymywanie sztywnych ograniczeń w zatrudnianiu cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy, może skutkować sztucznym ograniczaniem potencjału operacyjnego polskich firm transportowych, mimo realnego zapotrzebowania rynkowego na znacznie większą liczbę kierowców?

7. Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu racjonalizacji polityki zatrudnienia cudzoziemców w sektorach dotkniętych chronicznymi brakami kadrowymi, takich jak transport międzynarodowy?

8. Czy istnieje możliwość skrócenia procedur administracyjnych związanych z delegowaniem pracowników przez polskie firmy do pracy za granicą w sytuacji gdy zagraniczne służby kontrolne nie wykazują zrozumienia dla wydłużonych terminów po stronie polskich instytucji, a pracownicy delegowani są w związku z tym narażeni na dotkliwe konsekwencje, w tym surowe sankcje nakładane przez zagranicznych inspektorów, którzy nie uwzględniają specyfiki krajowych procedur?

Obowiązujące obecnie przepisy i praktyki administracyjne realnie destabilizują funkcjonowanie branży transportowej. Zarówno ograniczenia kadrowe, jak i przewlekłość postępowań administracyjnych skutkują stratami ekonomicznymi, zwiększoną rotacją, napięciami społecznymi i osłabieniem pozycji polskich przewoźników na rynku europejskim.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie.