Interpelacja nr 11049

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie wykluczenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, takich jak centra kształcenia zawodowego, z programów wsparcia cyfrowego Interpelacja nr 11049 do ministra edukacji w sprawie wykluczenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, takich jak centra kształcenia zawodowego, z programów wsparcia cyfrowego Zgłaszający: Urszula Augustyn, Jarosław Urbaniak, Piotr Adamowicz Data wpływu: 17-07-2025 Szanowna Pani Minister! Działając na podstawie art.

192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, składam interpelację w sprawie nierówności w dostępie do programów wsparcia cyfrowego dla nauczycieli. Interpelacja ta jest odpowiedzią na liczne sygnały płynące ze środowiska nauczycieli kształcenia zawodowego, którzy mimo realizacji kluczowych zadań dydaktycznych w systemie oświaty, są pomijani w ogólnokrajowych programach, takich jak Rządowy Program „Aktywna tablica” oraz „Laptop dla nauczyciela”. Problem dotyczy wykwalifikowanej kadry pedagogicznej zatrudnionej w publicznych placówkach oświatowych, w szczególności w centrach kształcenia zawodowego (CKZ).

Placówki te, choć stanowią integralny element systemu edukacji ponadpodstawowej, nie są uwzględniane w przepisach regulujących przyznawanie wsparcia, co odbierane jest jako dyskryminacja zawodowa części nauczycieli i hamuje rozwój nowoczesnego kształcenia, kluczowego dla polskiej gospodarki. Podstawą zrozumienia mechanizmu wykluczenia jest analiza definicji zawartych w prawie oświatowym. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe w art. 2 pkt 4 jednoznacznie definiuje centra kształcenia zawodowego (CKZ) jako „publiczne placówki” wchodzące w skład systemu oświaty. Jednocześnie przepisy odróżniają pojęcie „placówki” od „szkoły”.

Ta semantyczna dychotomia, choć klarowna w samej ustawie, staje się źródłem problemu w aktach wykonawczych i programach rządowych. Statuty poszczególnych CKZ potwierdzają ich status jako publicznych placówek oświatowych, jednostek organizacyjnych sektora finansów publicznych, które podlegają nadzorowi pedagogicznemu właściwego kuratora oświaty. Analiza obowiązujących aktów prawnych prowadzi do wniosku, że wykluczenie nauczycieli CKZ nie jest wynikiem merytorycznej oceny ich roli, lecz konsekwencją systematycznego stosowania zawężającej terminologii.

Ustawodawca, tworząc programy wsparcia, posługuje się najczęściej terminem „szkoła”, nie uwzględniając istnienia innych, równie ważnych, ale odrębnie zdefiniowanych jednostek systemu oświaty. Brak frazy „lub placówkach” obok słowa „w szkołach” automatycznie, z mocy prawa, wyklucza nauczycieli CKZ, mimo że ich praca jest nierozerwalnie związana z edukacją uczniów tychże szkół ponadpodstawowych. Wskazuje to na techniczną lukę legislacyjną, a nie na świadomą decyzję polityczną. Podstawą prawną programu „Laptop dla nauczyciela” jest ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli. Jej art. 2 ust.

1 pkt 2 precyzyjnie ogranicza krąg beneficjentów do nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych pozostających w stosunku pracy „w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz w publicznych szkołach artystycznych”. Brak w tym przepisie terminu „placówki” jest jednoznaczny z prawnym wykluczeniem nauczycieli CKZ. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy mogą jedynie doprecyzowywać grupy nauczycieli wewnątrz tak zdefiniowanego katalogu (np. poprzez wskazanie kolejności wsparcia dla poszczególnych typów szkół), ale nie mają mocy prawnej, by rozszerzyć go o kategorie podmiotów pominięte w ustawie.

Warto zauważyć, że program ten był już nowelizowany w celu włączenia kolejnych grup nauczycieli, co świadczy o jego elastyczności i stanowi ważny precedens. Interwencje Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz parlamentarzystów doprowadziły do objęcia wsparciem kolejnych roczników, co pokazuje, że problem wykluczeń jest szerszy i dotyczy także innych grup, np. nauczycieli wychowania przedszkolnego czy przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia. Podobny mechanizm wykluczenia występuje w rządowym programie rozwijania szkolnej infrastruktury oraz kompetencji uczniów i nauczycieli – „Aktywna tablica”.

Rozporządzenie Rady Ministrów regulujące ten program w § 2 definiuje katalog uprawnionych podmiotów, wymieniając przede wszystkim „szkoły podstawowe” i „szkoły ponadpodstawowe”. Co prawda katalog ten zawiera pewne wyjątki, takie jak specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, jednak są one wymienione wprost. Zgodnie z zasadą a contrario placówki niewymienione w tym zamkniętym katalogu, w tym centra kształcenia zawodowego, są z programu wyłączone. Dodatkowo, sam cel programu, określony jako „rozwijanie szkolnej infrastruktury”, poprzez użycie przymiotnika „szkolnej” dodatkowo zawęża jego zakres.