Interpelacja w sprawie rzekomego braku ekonomicznego uzasadnienia dla wydzielenia aktywów węglowych ze spółek energetycznych oraz potrzeby długoterminowego planu dla funkcjonowania elektrowni węglowych po 2028 r.

W ostatnich latach trwa w Polsce intensywna debata publiczna i ekspercka dotycząca transformacji energetycznej, ze szczególnym uwzględnieniem przyszłości aktywów węglowych pozostających w strukturze państwowych koncernów energetycznych. W ramach dotychczasowych zapowiedzi politycznych oraz analiz branżowych rozważano możliwość wydzielenia elektrowni węglowych do osobnego podmiotu – Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego – jako jednego z instrumentów umożliwiających dalszy rozwój źródeł odnawialnych i dekarbonizację miksu energetycznego. Jestem zwolennikiem pełnej ochrony polskiego sektora węglowego i inwestowania w wytwarzanie taniej polskiej energii elektrycznej i ciepła z polskiego węgla kamiennego i brunatnego.

Tymczasem biorąc pod uwagę dotychczasowe stanowisko rządu wynika, że obecnie nie istnieją podstawy ekonomiczne do realizacji tej koncepcji, a plany wydzielenia aktywów węglowych z państwowych spółek energetycznych są – przynajmniej na ten moment – zawieszone. Argumentem wskazywanym przez resort jest opłacalność produkcji energii z węgla w obecnych warunkach rynkowych. W świetle powyższego pojawiają się jednak istotne pytania o długoterminowe skutki tej decyzji – zarówno z punktu widzenia interesu publicznego, bezpieczeństwa energetycznego kraju, jak i przyszłego dostępu do kapitału dla państwowych koncernów energetycznych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzenie na następujące pytania:

1. Na jakich danych i analizach opiera się obecna ocena, że brak jest ekonomicznych podstaw do wydzielenia aktywów węglowych z państwowych spółek energetycznych?

2. Czy resort aktywów państwowych dokonał przeglądu możliwych scenariuszy rozwoju sytuacji rynkowej po 2028 roku – w tym przewidywanych zmian kosztów emisji CO2, cen energii elektrycznej oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii – i jakie wnioski z tego przeglądu wyciągnięto?

3. Czy analizowano alternatywne warianty organizacyjne lub strukturalne, które – nawet przy obecnym poziomie rentowności – umożliwiałyby wyprowadzenie aktywów węglowych w sposób neutralny dla interesów Skarbu Państwa oraz inwestorów?

4. Jakie skutki finansowe i inwestycyjne dla spółek energetycznych przewiduje ministerstwo w przypadku dalszego utrzymywania aktywów węglowych w ich strukturze – w szczególności w kontekście absurdalnych polityk ESG, strategii dekarbonizacji oraz możliwości pozyskiwania środków zewnętrznych?

5. Czy planowane jest przedstawienie kompleksowej strategii funkcjonowania i finansowania elektrowni węglowych po 2028 roku, kiedy to – zgodnie z unijnymi regulacjami – zakończony zostanie system wynagradzania za moc dla jednostek wysokiej emisji?

6. Czy rząd prowadzi rozmowy lub planuje negocjacje z instytucjami unijnymi w sprawie dopuszczalnych form wsparcia dla sektora węglowego po 2028 roku, w kontekście utrzymania stabilnych dostaw energii i bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego?

7. Jakie działania zostały podjęte lub są planowane w celu zabezpieczenia interesów społeczności lokalnych i regionów, w których znajdują się elektrownie węglowe – zwłaszcza w kontekście potencjalnego ograniczenia działalności tych jednostek w perspektywie najbliższych lat?

8. Czy ministerstwo przewiduje, że pozostawienie aktywów węglowych w strukturze koncernów energetycznych może negatywnie wpłynąć na ich wycenę rynkową, zdolność kredytową lub dostęp do finansowania projektów inwestycyjnych – i jeśli tak, to jakie środki zaradcze są planowane?

9. Jakie mechanizmy zarządzania ryzykiem są obecnie przygotowywane w spółkach, które utrzymują w swojej strukturze elektrownie węglowe – zarówno w aspekcie finansowym, jak i regulacyjnym?

10. Czy ministerstwo przychyli się do mojego postulatu jak najszybszej likwidacji ustawowego obowiązku zakupu uprawnień CO 2 przez wytwórców w Polsce po ważnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego 10 czerwca 2025 r.?