Interpelacja nr 11706
Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego
Adresat: minister finansów i gospodarki
Data wpływu: 2025-08-11
W skrócie
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje celowość i proporcjonalność obowiązku raportowania schematów podatkowych VAT przez jednostki samorządu terytorialnego (JST), argumentując, że prowadzi to do nadmiernego obciążenia administracyjnego i niepewności prawnej. Pyta, czy ministerstwo planuje analizę tego obowiązku, monitoruje wykorzystanie zgłoszonych danych i zamierza opracować szczegółowe objaśnienia dla JST.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Jednostki samorządu terytorialnego realizują szereg zadań publicznych, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców wspólnot lokalnych. W tym procesie korzystają z majątku komunalnego i podejmują inwestycje niezbędne dla rozwoju lokalnej infrastruktury, transportu czy edukacji. Naturalną konsekwencją prowadzenia takich działań jest występowanie w obrocie podatku od towarów i usług. W świetle zasady neutralności VAT jednostki te mają prawo do odliczania podatku naliczonego w zakresie, w jakim ich wydatki służą działalności opodatkowanej. Prawo to nie jest przywilejem, lecz elementem konstrukcji podatku od wartości dodanej, zapewniającym jego neutralność dla podatników.
Pomimo tego w Polsce obowiązują przepisy nakładające na wszystkie jednostki samorządu terytorialnego – bez względu na charakter i cel ich działalności – obowiązek raportowania określonych uzgodnień podatkowych jako tzw. schematów podatkowych. Zakres tego obowiązku został wprowadzony w sposób znacznie szerszy niż w większości państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje także działania w obszarze podatku VAT, w tym przypadki typowych rozliczeń wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wykonawczych.
Efektem tak szerokiej regulacji jest objęcie raportowaniem sytuacji, które w praktyce nie mają związku z agresywnym planowaniem podatkowym ani z unikaniem opodatkowania. Jednostki samorządu terytorialnego, podejmując decyzje gospodarcze, kierują się bowiem kryteriami gospodarności, celowości i rzetelności, a ich działania służą realizacji zadań publicznych, a nie maksymalizacji zysków kosztem systemu podatkowego. Tymczasem stosowanie takich instrumentów, jak prewspółczynnik czy proporcja sprzedaży, wykorzystywanych w celu prawidłowego ustalenia kwoty podatku do odliczenia, bywa kwalifikowane jako uzgodnienie wymagające zgłoszenia. W razie wątpliwości jednostki często decydują się na raportowanie „na wszelki wypadek“ z obawy przed surowymi sankcjami finansowymi.
Praktyka ta prowadzi do zjawiska nadraportowania, które obciąża administracyjnie samorządy, wydłuża procesy decyzyjne, zwiększa koszty obsługi prawno-księgowej i odciąga zasoby od realizacji zadań podstawowych. Jednocześnie brak jest jasnych i precyzyjnych objaśnień podatkowych skierowanych specjalnie do jednostek samorządu terytorialnego, co potęguje niepewność prawną. W efekcie powstała sytuacja, w której obowiązki sprawozdawcze nakładane na JST w obszarze VAT wydają się być nieproporcjonalne do celów, jakie miały realizować przepisy o raportowaniu schematów podatkowych.
Wobec powyższego, kierując się potrzebą zapewnienia racjonalności regulacji oraz ochrony praw jednostek samorządu terytorialnego, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Inne interpelacje: Janusz Kowalski
- Interpelacja w sprawie wdrożenia unijnych przepisów dotyczących substancji pochodzenia ludzkiego (SoHO), nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi oraz…
16.11.2026 · nr 21072 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie rzeczywistego stanu, struktury demograficznej oraz prognoz zapotrzebowania na kadry medyczne w Polsce
10.11.2026 · nr 20994 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie zabezpieczenia Polski w zakresie dostaw i magazynowania gazu ziemnego
02.11.2026 · nr 20833 · minister energii
- Interpelacja w sprawie przebiegu prac legislacyjnych dotyczących opodatkowania papierosów elektronicznych podatkiem akcyzowym oraz przejrzystości wpływu…
01.11.2026 · nr 20821 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie przejrzystości wpływu grup interesu na prace legislacyjne w obszarze energetyki wiatrowej i odnawialnych źródeł energii
01.11.2026 · nr 20820 · minister klimatu i środowiska
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji