Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego
Data wpływu: 2025-08-11
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje celowość i proporcjonalność obowiązku raportowania schematów podatkowych VAT przez jednostki samorządu terytorialnego (JST), argumentując, że prowadzi to do nadmiernego obciążenia administracyjnego i niepewności prawnej. Pyta, czy ministerstwo planuje analizę tego obowiązku, monitoruje wykorzystanie zgłoszonych danych i zamierza opracować szczegółowe objaśnienia dla JST.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego Interpelacja nr 11706 do ministra finansów i gospodarki w sprawie obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług przez jednostki samorządu terytorialnego Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 11-08-2025 Jednostki samorządu terytorialnego realizują szereg zadań publicznych, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców wspólnot lokalnych.
W tym procesie korzystają z majątku komunalnego i podejmują inwestycje niezbędne dla rozwoju lokalnej infrastruktury, transportu czy edukacji. Naturalną konsekwencją prowadzenia takich działań jest występowanie w obrocie podatku od towarów i usług. W świetle zasady neutralności VAT jednostki te mają prawo do odliczania podatku naliczonego w zakresie, w jakim ich wydatki służą działalności opodatkowanej. Prawo to nie jest przywilejem, lecz elementem konstrukcji podatku od wartości dodanej, zapewniającym jego neutralność dla podatników.
Pomimo tego w Polsce obowiązują przepisy nakładające na wszystkie jednostki samorządu terytorialnego – bez względu na charakter i cel ich działalności – obowiązek raportowania określonych uzgodnień podatkowych jako tzw. schematów podatkowych. Zakres tego obowiązku został wprowadzony w sposób znacznie szerszy niż w większości państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje także działania w obszarze podatku VAT, w tym przypadki typowych rozliczeń wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wykonawczych.
Efektem tak szerokiej regulacji jest objęcie raportowaniem sytuacji, które w praktyce nie mają związku z agresywnym planowaniem podatkowym ani z unikaniem opodatkowania. Jednostki samorządu terytorialnego, podejmując decyzje gospodarcze, kierują się bowiem kryteriami gospodarności, celowości i rzetelności, a ich działania służą realizacji zadań publicznych, a nie maksymalizacji zysków kosztem systemu podatkowego. Tymczasem stosowanie takich instrumentów, jak prewspółczynnik czy proporcja sprzedaży, wykorzystywanych w celu prawidłowego ustalenia kwoty podatku do odliczenia, bywa kwalifikowane jako uzgodnienie wymagające zgłoszenia.
W razie wątpliwości jednostki często decydują się na raportowanie „na wszelki wypadek“ z obawy przed surowymi sankcjami finansowymi. Praktyka ta prowadzi do zjawiska nadraportowania, które obciąża administracyjnie samorządy, wydłuża procesy decyzyjne, zwiększa koszty obsługi prawno-księgowej i odciąga zasoby od realizacji zadań podstawowych. Jednocześnie brak jest jasnych i precyzyjnych objaśnień podatkowych skierowanych specjalnie do jednostek samorządu terytorialnego, co potęguje niepewność prawną.
W efekcie powstała sytuacja, w której obowiązki sprawozdawcze nakładane na JST w obszarze VAT wydają się być nieproporcjonalne do celów, jakie miały realizować przepisy o raportowaniu schematów podatkowych. Wobec powyższego, kierując się potrzebą zapewnienia racjonalności regulacji oraz ochrony praw jednostek samorządu terytorialnego, proszę o odpowiedź na poniższe pytania: Czy Ministerstwo Finansów (dalej: ministerstwo) planuje dokonanie analizy celowości utrzymywania obowiązku raportowania schematów podatkowych w zakresie VAT dla jednostek samorządu terytorialnego?
Czy istnieją dane statystyczne wskazujące, ile schematów podatkowych w zakresie VAT zgłosiły dotychczas JST i jakie były wyniki ich weryfikacji? Czy ministerstwo monitoruje, w jaki sposób pozyskane dane z raportów JST są faktycznie wykorzystywane w realizacji celów dyrektywy unijnej? Czy ministerstwo dostrzega problem nadmiernego obciążenia JST obowiązkami sprawozdawczymi w zakresie VAT? Jakie działania są planowane w celu opracowania i wydania nowych, szczegółowych objaśnień podatkowych dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie MDR i VAT?
Czy resort rozważa zmniejszenie wysokości maksymalnych kar pieniężnych nakładanych na JST za naruszenia obowiązków raportowych w zakresie VAT? Jakie były przyczyny przyjęcia w Polsce tak szerokiej definicji cech rozpoznawczych schematów podatkowych w porównaniu z regulacjami innych państw członkowskich? Czy ministerstwo analizowało wpływ obowiązku raportowania VAT przez JST na efektywność i koszty ich działalności? Czy jest planowane wprowadzenie mechanizmu konsultacyjnego lub interpretacyjnego pozwalającego JST uzyskać wiążącą ocenę, czy dane działanie stanowi schemat podatkowy?
Poseł Janusz Kowalski wyraża obawy dotyczące praktycznych skutków wdrożenia KSeF dla rolników ryczałtowych, zwłaszcza w kontekście konieczności posiadania NIP i dostępu do narzędzi cyfrowych. Pyta o rozwiązania wspierające rolników w dostosowaniu się do systemu oraz ocenę wpływu KSeF na funkcjonowanie gospodarstw.
Posłowie pytają Ministra Infrastruktury o aktualny harmonogram realizacji inwestycji kolejowych w woj. lubelskim w ramach programu Kolej+, wyrażając zaniepokojenie opóźnieniami i zmianami w przebiegu planowanych linii. Interpelacja kwestionuje także niektóre decyzje projektowe, m.in. w rejonie Zamościa i w kontekście obszarów Natura 2000.
Poseł Janusz Kowalski pyta o szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków i deficytu budżetu państwa oraz całego sektora instytucji rządowych i samorządowych w latach 2011-2025, włączając w to operacje pozabudżetowe i gwarancje Skarbu Państwa. Poseł kwestionuje przejrzystość finansów publicznych i domaga się ujawnienia informacji o wydatkach realizowanych poza budżetem.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.