Interpelacja w sprawie potwierdzania znajomości języka polskiego przy rekrutacji na uczelnie wyższe

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 1 sierpnia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 lipca 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1045), które wprowadziło zamknięty katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B2. W nowym wykazie zabrakło świadectwa dojrzałości z języka polskiego, które dotychczas stanowiło dla wielu kandydatów, w tym cudzoziemców kształcących się w polskich szkołach, wystarczający dowód znajomości języka.

Skutki tego rozwiązania zostały szczegółowo opisane w apelu sieci organizacji społecznych SOS dla Edukacji z dnia 12 sierpnia 2025 r.

Rozporządzenie zostało wprowadzone w trakcie trwającej rekrutacji na studia, bez zapewnienia jakiegokolwiek okresu przejściowego. W praktyce oznacza to, że wielu tegorocznych maturzystów i maturzystek - zarówno z polskich szkół funkcjonujących za granicą, m.in. na Litwie, Ukrainie, Białorusi i w innych krajach, jak i cudzoziemców, którzy ukończyli szkoły średnie w Polsce - znalazło się w sytuacji uniemożliwiającej spełnienie nowych wymogów formalnych.

Wymagany certyfikat językowy na poziomie co najmniej B2 można uzyskać jedynie poprzez egzaminy państwowe lub międzynarodowe (takie jak TELC czy ECL), które odbywają się kilka razy w roku, z ograniczoną liczbą miejsc i długim czasem oczekiwania na wyniki. W efekcie znaczna część kandydatek i kandydatów nie ma realnej możliwości zdobycia odpowiedniego dokumentu przed rozpoczęciem roku akademickiego 2025/2026. Dodatkowo brak uznania matury z języka polskiego w katalogu dokumentów oraz wyłączenie możliwości przeprowadzania przez uczelnie egzaminów wewnętrznych pozbawia te ostatnie elastyczności w ocenie kompetencji językowych kandydatów. Taka konstrukcja przepisów zniechęca do podejmowania studiów w Polsce potencjalnych studentów, którzy faktycznie posługują się językiem polskim w stopniu biegłym. Zmiana ta uderza szczególnie w środowiska polonijne i mniejszości narodowe, dla których język polski stanowi nie tylko narzędzie komunikacji, lecz także istotny element tożsamości kulturowej i codziennego życia.

W świetle powyższego, oraz biorąc pod uwagę, że ograniczona liczba sesji egzaminów certyfikacyjnych i długi czas oczekiwania na wyniki faktycznie uniemożliwiają wielu kandydatom spełnienie wymogów w obecnym cyklu rekrutacyjnym, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Dorota Łoboda