Interpelacja w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji

Szanowna Pani Minister,

godło Rzeczypospolitej Polskiej ma niemal sto lat. Projekt wprowadzony w 1927 roku, z niewielkimi modyfikacjami, pozostaje wciąż obowiązujący. Już wówczas, ale również współcześnie, jest on krytykowany przez ekspertów od heraldyki oraz historyków jako niespełniający wymogów tradycji i heraldyki. Zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299) orzeł jest trójwymiarowy, nie zaś dwuwymiarowy, jak wymaga tego heraldyka. Co więcej, przepaska biegnąca przez skrzydła orła jest srebrna, podczas gdy heraldyczna tradycja wymaga barwy złotej. Współcześnie jedynie pazury orła są złote, a nie całe łapy, co również budzi krytykę. Dodatkowo skrzydła orła są zakończone gwiazdą – dawniej w tym miejscu znajdował się trójliść. Krytykowany jest także brak prześwitów w koronie pomiędzy kwiatonami. Tematem ożywionej dyskusji pozostaje również kształt i wygląd korony w godle. Wielu ekspertów wskazuje, że zgodnie z tradycją korona powinna być zamknięta; przedmiotem debaty jest także brak krzyża w koronie i ewentualna potrzeba jego przywrócenia.

Należy również zaznaczyć, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 2022 r. w sprawie sposobu używania wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz barw Rzeczypospolitej Polskiej do celów wspólnej identyfikacji wizualnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2102) stało się impulsem do wzmożonej dyskusji na temat zmiany polskiego godła. Wizerunek orła przedstawiony w tym rozporządzeniu zawiera niektóre ze wspomnianych wyżej zmian. Oczywiście orzeł w rozporządzeniu nie jest oficjalnym godłem Polski, jednakże jest na nim wzorowany i może stanowić zapowiedź potencjalnych zmian ustawowych.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku Piotr Górnikiewicz