Interpelacja w sprawie zmian w katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego przy rekrutacji na studia
Data wpływu: 2025-08-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie rozporządzenia dotyczącego dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego przy rekrutacji na studia, krytykując wyłączenie matury z języka polskiego oraz brak okresu przejściowego. Pyta o uzasadnienie zmian, konsultacje i plany wobec Polonii oraz możliwości złagodzenia skutków dla kandydatów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmian w katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego przy rekrutacji na studia Interpelacja nr 11777 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego, ministra spraw zagranicznych w sprawie zmian w katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego przy rekrutacji na studia Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 14-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, w dniu 1 sierpnia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie rodzajów dokumentów poświadczających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie na studiach (Dz. U. poz. 1045).
Nowe przepisy określają zamknięty katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie biegłości co najmniej B2 dla cudzoziemców ubiegających się o przyjęcie na studia prowadzone w języku polskim. Z informacji otrzymywanych od uczelni wyższych oraz kandydatów wynika, że w nowym katalogu dokumentów nie znalazła się już matura z języka polskiego, jako podstawa do potwierdzenia znajomości języka.
Oznacza to, że nawet osoby, które ukończyły szkołę średnią w Polsce i zdały egzamin maturalny z języka polskiego, muszą obecnie dostarczyć dodatkowy dokument – taki jak państwowy certyfikat językowy, certyfikat TELC/ECL czy dyplom ukończenia innych studiów w języku polskim. Cudzoziemcy, którzy ukończyli studia I stopnia w Polsce i w tym roku rekrutowali się na studia II stopnia lub ponownie na studia I stopnia, zostali tą decyzją zaskoczeni. Z dnia na dzień zmuszeni są do występowania do uczelni o wydanie certyfikatu potwierdzającego znajomość języka polskiego, co wywołało poważne trudności organizacyjne i chaos administracyjny.
W praktyce procedura ta jest zbędna – kandydaci ci ukończyli już studia prowadzone w języku polskim, tym samym wykazali odpowiedni poziom kompetencji językowych. Zwracam uwagę na fakt, że zmiany te zostały wprowadzone w szczytowym momencie procesu rekrutacyjnego, na początku lipca, a weszły w życie niewiele później. Wielu kandydatów, opierając się na dotychczasowych zasadach, planowało udział w rekrutacji w przekonaniu, że matura z języka polskiego będzie wystarczającym dokumentem potwierdzającym znajomość języka.
Obecnie znajdują się oni w sytuacji, w której nie mają realnej możliwości zdobycia dodatkowego certyfikatu w wymaganym czasie, gdyż egzaminy państwowe czy międzynarodowe odbywają się w ograniczonych terminach, a oczekiwanie na wyniki trwa tygodniami. Ponadto zgodnie z art. 11a ust. 4 oraz ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. 1999 nr 90 poz. 999), osoby posiadające świadectwo ukończenia szkoły średniej wydane za granicą uzyskują formalnie poziom znajomości języka polskiego B1.
Niestety, wiele polskich uczelni wymaga poziomu B2, co sprawia, że kandydaci, którzy całą edukację odbyli w języku polskim poza granicami kraju – nierzadko w polskich szkołach lub programach edukacyjnych – są zmuszeni do zdawania dodatkowych certyfikatów językowych. Sytuacja ta szczególnie dotyka społeczności polonijne i polskich autochtonów zamieszkałych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czego wyrazem są listy otwarte skierowane do władz.
W praktyce oznacza to, że kandydaci, którzy nie zdążą dostarczyć wymaganego dokumentu, będą zmuszeni do odłożenia rozpoczęcia studiów o cały rok akademicki i oczekiwania na kolejne okienko rekrutacyjne. Takie opóźnienie niesie poważne konsekwencje: przerwanie ciągłości edukacji, konieczność poszukiwania pracy tymczasowej lub innej formy zajęcia na rok, ryzyko utraty motywacji do dalszej nauki oraz dodatkowe koszty utrzymania w Polsce w okresie bez statusu studenta.
Dodatkowym problemem jest fakt, że uczelnie wyższe – w świetle nowego rozporządzenia – nie mają możliwości samodzielnego przeprowadzania wewnętrznych egzaminów z języka polskiego w celu weryfikacji kompetencji kandydatów. Ogranicza to elastyczność procesu rekrutacyjnego oraz pozbawia uczelnie narzędzi do indywidualnego podejścia do sytuacji wyjątkowych. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: [Do MNiSW] Jakie było uzasadnienie wykreślenia z katalogu dokumentów matury z języka polskiego, jako dowodu znajomości języka?
Posłanka Marta Stożek pyta o monitorowanie dostępności i realizacji świadczeń związanych z zakończeniem ciąży od 1 stycznia 2023 roku, w tym o liczbę wykonanych świadczeń, odmów oraz o dane dotyczące przyczyn odmów i czasu oczekiwania. Wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowych danych pozwalających na ocenę realnej dostępności świadczeń i skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie niskich cen skupu ziemniaków i warzyw, które nie pokrywają kosztów produkcji, szczególnie na Dolnym Śląsku. Pyta o działania ministerstwa mające na celu poprawę pozycji negocjacyjnej rolników i ograniczenie marnowania żywności.
Posłanka pyta o koordynację działań międzyresortowych w celu ograniczenia powstawania nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, wyrażając zaniepokojenie brakiem skutecznych mechanizmów. Domaga się informacji o podjętych działaniach koordynacyjnych, planowanych zmianach legislacyjnych i rozwiązaniach ograniczających obciążanie samorządów kosztami likwidacji tych składowisk.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o kuratorach sądowych, mając na celu zwiększenie efektywności naboru do służby kuratorskiej oraz poprawę funkcjonowania i organizacji tej służby. Kluczową zmianą jest wprowadzenie nowych wzorów legitymacji służbowych dla kuratorów i aplikantów, aby mogły być uznane za dokumenty publiczne. Ustawa umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości zwolnienie aplikanta z części aplikacji kuratorskiej bez konieczności zwalniania go z egzaminu. Ponadto, doprecyzowano zasady przyznawania dodatku specjalnego kuratorom oraz rozszerzono możliwości delegowania kuratorów do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.