Interpelacja w sprawie wstrzymywania wypłat dofinansowania w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze"
Data wpływu: 2025-08-19
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sławomir Mentzen interweniuje w sprawie wstrzymywania wypłat dofinansowania w programie "Czyste Powietrze" przez WFOŚiGW, kwestionujących wcześniej zaakceptowane wydatki, co stawia beneficjentów w trudnej sytuacji finansowej. Pyta o przyczyny takiego stanu rzeczy i brak pomocy dla osób zagrożonych utratą nieruchomości.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wstrzymywania wypłat dofinansowania w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze" Interpelacja nr 11853 do ministra klimatu i środowiska w sprawie wstrzymywania wypłat dofinansowania w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze" Zgłaszający: Sławomir Mentzen Data wpływu: 19-08-2025 Szanowna Pani Minister, w ostatnim czasie prasa ogólnopolska donosi o załamaniu programu priorytetowego “Czyste Powietrze”, w którym liczba wniosków spadła siedmiokrotnie względem analogicznego okresu roku 2024 ( https://energia.rp.pl/co2/art42674581-coraz-mniej-chetnych-na-program-czyste-powietrze ).
Jako przyczynę tego stanu rzeczy eksperci wskazują nie tylko spadek zainteresowania tym programem, ale przede wszystkim bezprawne praktyki podmiotów zarządzających programem, które wstrzymują płatności z tytułu zrealizowanych już przedsięwzięć, przeprowadzonych w oparciu o umowę o dofinansowanie. Podobne głosy docierają także od samych beneficjentów programu, a także licznych firm specjalizujących się w realizacji przedsięwzięć objętych programem.
W ciągu ostatnich miesięcy obserwowana jest praktyka, w której Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej - WFOŚiGW) odmawia wypłaty drugiej transzy dotacji z uwagi na różnego rodzaju przyczyny, często bez szerszego uzasadnienia i bez wskazania podstawy prawnej. Istotna część tego typu odmów wskazuje na “weryfikację kwalifikowalności kosztów” na etapie wypłaty końcowej części dotacji. Obserwowana jest też praktyka, w której przy owej weryfikacji (następującej na końcowym etapie – tj. po zakończeniu inwestycji) beneficjenci są wzywani do uzasadnienia wydatków w świetle zasady oszczędności i celowości, określonej w art.
44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Trzeba przy tym podkreślić, że wydając decyzję o przyznaniu dotacji WFOŚiGW akceptuje zakres rzeczowy i finansowy określony we wniosku o dofinansowanie oraz umowie z wykonawcą. W dokumentach tych, będących podstawą do wydania decyzji, wskazane są dokładne wydatki niezbędne do poniesienia, wraz ze wskazaniem dokładnej wysokości ich kosztów. Wydając pozytywną decyzję w zakresie dotacji, WFOŚiGW akceptuje te koszty - zarówno w zakresie rodzajowym, jak i kwotowym.
Z chwilą wydania decyzji przyznającej dotację, wniosek o udzielenie dofinansowania staje się umową o udzielenie dofinansowania, wiążącą obie strony – beneficjenta i WFOŚiGW. We wniosku wskazuje się pełną kwotę inwestycji skalkulowaną w oparciu o audyt energetyczny. WFOŚiGW wydając decyzję o przyznaniu dotacji w oparciu o ten wniosek akceptuje wskazane koszty pod względem rzeczowym i kwotowym. Dość istotnym elementem wniosku o dofinansowanie są jednak również „warunki umowy dotacji z prefinansowaniem”. W pkt 3.6.
tego warunku wskazano: „Zatwierdzenie przez WFOŚiGW wniosku o płatność nie stanowi ostatecznego potwierdzenia kwalifikowalności wydatków i nie wyklucza stwierdzenia w późniejszym okresie niekwalifikowalności poniesionych przez Beneficjenta kosztów. Wypłata dofinansowania nie potwierdza prawidłowości przedstawionych przez Beneficjenta do rozliczenia kosztów i realizacji przedsięwzięcia.
Kwalifikowalność poniesionych kosztów weryfikowana będzie również po wypłacie dotacji w trakcie realizacji przedsięwzięcia oraz w okresie trwałości, w trakcie kontroli prowadzonych przez uprawnione podmioty.” Jeżeli zatem chodzi o weryfikowanie „kwalifikowalności” wydatków, to WFOŚiGW może to robić nawet po zakończeniu przedsięwzięcia. Kluczowe jest zatem ustalenie, czym jest owa „kwalifikowalność” wydatków. Odpowiedź znajdziemy w kluczowym dokumencie, nazwanym „Program Priorytetowy”.
Wskazany program wyraźnie odróżnia od siebie dwa sformułowania: Koszty kwalifikowane – opisane w pkt 6 programu poprzez wskazanie, jakie rodzajowo koszty kwalifikują się do dotacji. Poziom dofinansowania (a przede wszystkim intensywność dofinansowania ) – opisany w pkt 9 programu, który w zakresie intensywności dofinansowania oraz maksymalnej kwoty dotacji dla poszczególnych kosztów kwalifikowanych odsyła do załącznika nr 2 i 2b do programu. Prawo do weryfikacji kwalifikowalności wydatków oznacza zatem nic innego, jak prawo do weryfikowania rodzaju poniesionych kosztów – a więc czy w konkretnym przypadku np.
Poseł pyta o możliwość skorzystania ze zwolnienia z VAT od 1 stycznia 2026 r. dla podatników, których sprzedaż w 2025 r. mieściła się w przedziale 200 000-240 000 zł, pomimo potencjalnej sprzeczności z rocznym okresem karencji. Pyta również o planowane działania legislacyjne lub interpretacyjne w celu wyjaśnienia rozbieżności.
Poseł Sławomir Mentzen interweniuje w sprawie rozbieżnych interpretacji ulgi mieszkaniowej przy zakupie nieruchomości na kredyt hipoteczny, gdzie organy podatkowe, sądy administracyjne i NSA prezentują odmienne stanowiska. Pyta Ministra Finansów o stanowisko resortu, plany wydania interpretacji ogólnej oraz ewentualne zmiany legislacyjne w celu ujednolicenia stosowania prawa.
Poseł Mentzen pyta, czy obniżony limit odpisów amortyzacyjnych (100 000 zł) będzie dotyczył także samochodów użytkowanych na podstawie umów najmu/dzierżawy zawartych przed 1 stycznia 2026 r., kwestionując ewentualne nierówne traktowanie względem samochodów zakupionych na własność. Sugeruje wprowadzenie zmian w ustawie, jeśli nowe przepisy będą dyskryminujące.
Poseł Sławomir Mentzen interweniuje w sprawie opieszałości i nierzetelności opinii klasyfikacyjnych wydawanych przez Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi, szczególnie w odniesieniu do branży IT i ustalania stawek ryczałtu. Kwestionuje on jakość i użyteczność wydawanych opinii, które często nie są wystarczające do prawidłowej klasyfikacji PKWiU i wyboru stawki podatku.
Poseł Sławomir Mentzen pyta, kiedy następuje utrata prawa do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT) w przypadku spełnienia przesłanki z art. 28k ustawy o CIT w trakcie roku podatkowego. Poseł wskazuje na niejasności w przepisach i potencjalne problemy interpretacyjne dla podatników.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.