Interpelacja w sprawie zagrożeń dla polskiego rolnictwa i rybactwa wynikających z polityki budżetowej i regulacyjnej Unii Europejskiej
Data wpływu: 2025-08-22
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Bożena Lisowska wyraża zaniepokojenie drastycznym ograniczeniem środków unijnych na rolnictwo i rybactwo oraz nierównymi warunkami konkurencji dla polskich gospodarstw rodzinnych. Pyta o konkretne działania rządu mające na celu zabezpieczenie interesów polskich rolników i rybaków oraz zagwarantowanie bezpieczeństwa żywnościowego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zagrożeń dla polskiego rolnictwa i rybactwa wynikających z polityki budżetowej i regulacyjnej Unii Europejskiej Interpelacja nr 11872 do ministra infrastruktury, ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie zagrożeń dla polskiego rolnictwa i rybactwa wynikających z polityki budżetowej i regulacyjnej Unii Europejskiej Zgłaszający: Bożena Lisowska Data wpływu: 22-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, w nowej perspektywie finansowej Unia Europejska planuje znaczące ograniczenie środków przeznaczonych na wsparcie rolnictwa - z ponad 5 mld euro do zaledwie 2 mld euro.
Jednocześnie rynek europejski otwierany jest na import produktów rolnych z obszarów wysoko konkurencyjnych, w tym krajów Mercosur oraz Ukrainy, gdzie dominują wielkoobszarowe gospodarstwa obejmujące setki tysięcy hektarów. Tymczasem średnia wielkość gospodarstwa rolnego w Polsce wynosi zaledwie 11 ha, podczas gdy we Francji i Niemczech przekracza 60 ha, w Czechach - 130 ha, a na Ukrainie - w przypadku upraw zbożowych – sięga nawet 300-400 tys. ha. W tak nierównych warunkach konkurencji polskie rolnictwo, a zwłaszcza gospodarstwa rodzinne, narażone są na ryzyko całkowitej eliminacji z rynku.
Analogiczne zagrożenia dotyczą sektora rybactwa i akwakultury. Od 2004 r. Polska korzysta z funduszy unijnych, jednak znaczna ich część kierowana była głównie do nierentownego rybołówstwa morskiego, zamiast do dynamicznie rozwijającej się akwakultury śródlądowej. Polskie gospodarstwa rybackie: zatrudniają wielokrotnie więcej pracowników i generują wyższe przychody niż rybołówstwo morskie, napotykają na bariery rozwojowe wynikające z nadmiernych regulacji (m.in. brak możliwości zakupu odpowiednich środków transportu, ograniczenia w dywersyfikacji działalności - np.
smażalnie, agroturystyka), zostały pozbawione tradycyjnych kanałów sprzedaży (handel z kutra, lokalne targowiska), mimo że w innych państwach UE tego typu rozwiązania funkcjonują zgodnie z prawem wspólnotowym. Dodatkowo branża rybacka ponosi ogromne straty z powodu: nadmiernej populacji ptaków rybożernych (kormoran, nurogęś, czapla), niszczących znaczną część pogłowia ryb, opłat za korzystanie z wód, mimo że stawy pełnią kluczową rolę retencyjną (ok. 1 mld m3), ograniczając skutki suszy i powodzi, rozprzestrzeniania się chorób ryb przenoszonych przez import, przy nieskutecznej kontroli sanitarnej na granicach.
Podstawową przyczyną kryzysu w polskiej akwakulturze śródlądowej jest gwałtowny spadek dochodowości (a nie pogłowia karpia), który od wieków stanowi fundament tradycyjnej hodowli ryb w Polsce. Zjawisko to zagraża nie tylko bytom gospodarstw rybackich, ale także interesowi społecznemu, ograniczając dostępność zdrowej żywności. Niestety, dotychczasowe działania państwa nie zapewniły wystarczającego wsparcia sektorowi akwakultury. Brak spójnej polityki sanitarnej i przyrodniczej, a także liczne przepisy utrudniające hodowlę i sprzedaż ryb, doprowadzają wiele gospodarstw na granicę bankructwa.
Tymczasem stawy rybne to nie tylko źródło utrzymania rodzin rybackich, lecz także istotny element krajobrazu, bioróżnorodności i systemu retencji wodnej w Polsce. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami: 1. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu zabezpieczenia interesów polskich rolników i rybaków w nowej perspektywie finansowej UE, szczególnie wobec drastycznego ograniczenia środków wspólnotowych? 2. Czy rząd zamierza wystąpić na forum UE o wyrównanie warunków konkurencji dla polskich gospodarstw rodzinnych w relacji do wielkoobszarowych gospodarstw z krajów Mercosur i Ukrainy? 3.
Czy rząd podejmie działania w celu wypracowania mechanizmów równoważących ochronę gatunkową kormorana z racjonalną gospodarką rybacką i ochroną rodzimych gatunków ryb? 4. Czy planowane są programy wsparcia dla akwakultury śródlądowej, w tym: o zakup odpowiednich środków transportu (w szczególności rezygnacja z wymogu zakupu pojazdów elektrycznych, które nie nadają się do transportu ryb ani prac rolniczych), o rozwój działalności dodatkowej (smażalnie, agroturystyka, łowiska specjalne), o wsparcie dla inwestycji innowacyjnych i modernizacyjnych? 5.
Czy rząd planuje wprowadzenie mechanizmów regulacji populacji zwierząt rybożernych (kormoran, czapla, wydra), które - objęte ochroną - powodują obecnie olbrzymie straty gospodarcze? 6. Czy ministerstwo podejmie inicjatywę ustawodawczą w sprawie zwolnienia gospodarstw akwakultury z opłat za korzystanie z wód, z uwagi na ich kluczową rolę retencyjną i środowiskową? 7. Jakie działania planuje rząd w celu uszczelnienia granic przed niekontrolowanym importem ryb żywych, destabilizującym krajowy rynek? 8.
Posłanka Bożena Lisowska interweniuje w sprawie nieszczelności systemu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i braku skutecznych narzędzi weryfikacji deklaracji, co obciąża samorządy. Pyta o plany Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczące uszczelnienia systemu i wsparcia gmin w egzekwowaniu sprawiedliwych opłat.
Posłanka Bożena Lisowska pyta minister edukacji o plany włączenia edukacji o rolnictwie i produkcji żywności do programów nauczania na różnych poziomach edukacji, szczególnie w kontekście reformy programowej w 2026 roku. Podkreśla konieczność wzmocnienia świadomości społecznej na temat rolnictwa i pyta o konkretne działania i finansowanie z tym związane.
Posłanka wyraża zaniepokojenie kryzysem w polskim hutnictwie stali, spowodowanym m.in. wysokimi kosztami energii i importem. Pyta ministrów o strategię rządu, działania ochronne i podział kompetencji po likwidacji Ministerstwa Przemysłu.
Posłanka wyraża zaniepokojenie kryzysem w polskim hutnictwie stali, spadkiem produkcji krajowej i wzrostem importu. Pyta o strategię rządu po likwidacji Ministerstwa Przemysłu oraz o konkretne działania mające na celu ochronę i rozwój tego sektora.
Posłanka wyraża zaniepokojenie wpływem systemu EU ETS i mechanizmu CBAM na konkurencyjność polskiego przemysłu chemicznego i hutniczego, pytając o działania rządu w celu ochrony tych sektorów i dostosowania unijnych regulacji. Pyta o konkretne kroki podjęte na forum UE, stanowisko rządu ws. wygaszania darmowych uprawnień i rekompensat, analizę wpływu CBAM oraz plan zapobiegania ucieczce emisji.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (druk nr 2273). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to rekomendację przyjęcia proponowanych zmian w dotychczasowym brzmieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie deregulacja w obszarze rolnictwa.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące trzech poselskich projektów uchwał. Wszystkie projekty uchwał dotyczą zobowiązania lub wezwania Rady Ministrów do zaskarżenia umowy handlowej UE-Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekty uchwał kwestionują legalność lub zasadność stosowania tej umowy. Komisja wnosi o podjęcie przez Sejm załączonego projektu uchwały (treść niezałączona w tym fragmencie).
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Projekt uchwały Sejmu RP zobowiązuje Radę Ministrów do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2026 r. w sprawie tymczasowego stosowania umowy Mercosur. Uzasadnieniem jest ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i polskiego rolnictwa, które według wnioskodawców są zagrożone przez umowę Mercosur. Argumentują, że umowa ta faworyzuje interesy przemysłu największych krajów UE kosztem europejskiego, w tym polskiego rolnictwa. Uchwała podkreśla, że polskie państwo powinno stać na straży interesów polskiego rolnictwa, ochrony rodzinnych gospodarstw rolnych, oraz zdrowia konsumentów.