Interpelacja nr 11909

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie odwołania ze stanowiska sygnalistki oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego Interpelacja nr 11909 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie odwołania ze stanowiska sygnalistki oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego Zgłaszający: Michał Moskal Data wpływu: 25-08-2025 Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją w sprawie odwołania Hanny Radziejowskiej oraz łamania przepisów o ochronie sygnalistów w Instytucie Pileckiego.

W sierpniu 2025 roku doszło do odwołania Hanny Radziejowskiej – cenionej menedżerki kultury, która przez ponad pięć lat kierowała berlińskim oddziałem Instytutu Pileckiego, placówki podlegającej Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego [1] . Bezpośrednim powodem zwolnienia były oficjalne zastrzeżenia Radziejowskiej wobec działań dyrektora instytutu, prof.

Krzysztofa Ruchniewicza, zwłaszcza w zakresie zaplanowanych seminariów dotyczących zwrotu polskich dóbr kultury Niemcom i innym państwom Europy Środkowo-Wschodniej – co, jej zdaniem, stało w sprzeczności z interesem polskiej polityki historycznej i ochroną dziedzictwa narodowego [2] [3] . Radziejowska poinformowała o nieprawidłowościach Panią Minister oraz polską placówkę dyplomatyczną w Berlinie. Respektując przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r.

o ochronie sygnalistów, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego formalnie uznało zgłoszenie Radziejowskiej i nadało jej status sygnalistki, który powinien gwarantować szczególną ochronę przed zwolnieniem i odwetem w środowisku pracy [4] . Niedługo potem poufna korespondencja sygnalistki, skierowana do minister kultury, została przekazana osobie, której zgłoszenie dotyczyło – dyrektorowi Instytutu Pileckiego – oraz wyciekła do mediów i posłów rządzącej koalicji [5] . To działanie stanowi poważne naruszenie ustawowych zasad poufności oraz ochrony tożsamości sygnalisty.

W odpowiedzi na ujawnienie jej tożsamości i krytyczne uwagi podnoszone w jej zgłoszeniu, Radziejowska została w trybie nagłym odwołana przez dyrektora Instytutu. W komunikacie oficjalnym podano „powody obiektywne“, a za główną przyczynę uznano rzekome „podważenie zaufania“, „nadinterpretacje i insynuacje“ oraz upublicznienie wewnętrznej korespondencji bez wcześniejszej konsultacji z przełożonym [6] .

Media donoszą, że choć odwołanie nastąpiło błyskawicznie – w dniu konferencji prasowej Instytutu – rozważano również zwolnienie Radziejowskiej w trybie dyscyplinarnym, pomimo formalnie przyznanego jej statusu sygnalistki oraz ochrony ze strony ministerstwa. Sprawa Radziejowskiej nie tylko unaocznia ryzyko działań odwetowych wobec sygnalistów w instytucjach publicznych, ale też ujawnia poważne wątpliwości co do skuteczności krajowych mechanizmów ochrony sygnalistów.

Ujawnienie tożsamości zgłaszającej, jak również zamiar zwolnienia osoby objętej ochroną, w świetle obowiązującej ustawy mogą stanowić przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do lat dwóch – a w przypadku uporczywego naruszania przepisów – nawet do trzech lat. W związku z powyższym żądam udzielenia odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie były faktyczne przesłanki odwołania p. Hanny Radziejowskiej, wobec której Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego formalnie potwierdziło status sygnalistki zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 2024 r.? Czy ministerstwo dokonało analizy prawnej konsekwencji tej decyzji? 2.

Na jakiej podstawie Ministerstwo Kultury i Dzedzictwa Narodowego przekazało poufną korespondencję sygnalistki osobie, której dotyczyło zgłoszenie (dyrektorowi instytutu)? Kto ponosi odpowiedzialność za ewidentne złamanie zasad poufności wymaganych przez ustawę? 3. Zgodnie z rozdziałem 6 ustawy o ochronie sygnalistów: - Ujawnienie tożsamości sygnalisty stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku. - Działania odwetowe, w tym zwolnienie sygnalisty z pracy, podlegają karze do 2 lat pozbawienia wolności, a w przypadku uporczywości – do 3 lat.