Interpelacja nr 16275

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie zapewnienia dostępu polskich rolników do nawozów produkowanych przez Grupę Azoty oraz ograniczenia patologii na rynku nawozów Interpelacja nr 16275 do ministra aktywów państwowych w sprawie zapewnienia dostępu polskich rolników do nawozów produkowanych przez Grupę Azoty oraz ograniczenia patologii na rynku nawozów Zgłaszający: Michał Moskal Data wpływu: 30-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, z licznych sygnałów przekazywanych przez kolejarzy oraz środowiska rolnicze wynika, że polskie nawozy – w szczególności mocznik, saletra oraz RSM – mają być w istotnych ilościach wywożone poza granice kraju, w tym na Ukrainę, podczas gdy polscy rolnicy mają poważne problemy z ich nabyciem u krajowych dystrybutorów.

Z informacji przekazywanych przez przedstawicieli związków zawodowych i rolników wynika, że w wielu miejscach rolnicy słyszą o „brakach w magazynach”, podczas gdy towar jest następnie sprzedawany po znacznie wyższych cenach, co nosi znamiona spekulacji i tworzenia „sztucznego głodu” na rynku nawozów. Jeżeli powyższe informacje są prawdziwe, mamy do czynienia z sytuacją, która może stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego państwa, stabilności ekonomicznej polskich gospodarstw rolnych oraz dla przyszłości strategicznej spółki Skarbu Państwa, jaką jest Grupa Azoty, w tym szczególnie Zakłady Azotowe „Puławy”.

Grupa Azoty Puławy jest kluczowym producentem nawozów azotowych w Polsce i de facto krwiobiegiem polskiego rolnictwa – brak realnego dostępu polskich rolników do nawozów z krajowej produkcji grozi bankructwem wielu gospodarstw, a w konsekwencji utratą rynku zbytu także dla samych zakładów chemicznych. Równocześnie wskazuje się, że część opisanych zjawisk ma miejsce w warunkach dodatkowej destabilizacji rynków surowcowych po wybuchu konfliktu w Iranie, co wpływa na ceny gazu i innych surowców, a tym samym na koszty produkcji nawozów.

W takim kontekście szczególnie niepokojące są informacje o możliwym utrzymywaniu lub zawieraniu nowych kontraktów eksportowych w sytuacji, gdy krajowy popyt nie jest zaspokojony, a rolnicy zmuszani są do zakupu nawozów po cenach rażąco wygórowanych lub sięgania po tańszy, wątpliwy jakościowo import spoza Unii Europejskiej. W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Jakie ilości oraz jakie rodzaje nawozów (w szczególności mocznik, saletra, RSM oraz inne nawozy azotowe i wieloskładnikowe) były eksportowane z Polski na Ukrainę w latach 2023, 2024, 2025 oraz od początku 2026 roku?

Proszę o podanie danych w rozbiciu na poszczególne lata, asortyment oraz głównych eksporterów. 2. Jakie ilości oraz jakie rodzaje nawozów produkowanych przez Grupę Azoty (ze szczególnym uwzględnieniem Zakładów Azotowych „Puławy”) zostały wyeksportowane na Ukrainę w latach 2023-2026, w tym: a) w okresie przed rozpoczęciem konfliktu w Iranie, b) po rozpoczęciu tego konfliktu, który dodatkowo zdestabilizował rynki surowców? 3. Czy po wybuchu konfliktu w Iranie Grupa Azoty (w tym jej spółki zależne) zawierała nowe lub przedłużała obowiązujące kontrakty eksportowe na nawozy, w szczególności kierowane na rynki pozaunijne (w tym na Ukrainę)?

Jeżeli tak, proszę o wskazanie: a) z jakimi państwami i kontrahentami zawarto takie umowy, b) na jakie wolumeny i jakie rodzaje nawozów, c) w jakich terminach i przy jakich głównych założeniach cenowych. 4. Jakie ilości i jakie rodzaje nawozów, w rozbiciu na lata 2023, 2024, 2025 oraz okres od początku 2026 r., przekroczyły polską granicę jako tranzyt (wjechały do Polski z innych państw, a następnie zostały wywiezione z terytorium RP na Ukrainę)? Proszę o dane z wyszczególnieniem kierunku pochodzenia oraz docelowego odbiorcy (w miarę dostępności danych administracji). 5.

Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych posiada wiedzę o przypadkach, w których dystrybutorzy lub pośrednicy: a) deklarowali brak dostępności nawozów dla krajowych odbiorców, b) jednocześnie przechowywali znaczne ilości nawozów (np. „pod plandeką”), c) następnie sprzedawali ten towar po drastycznie zawyżonych, spekulacyjnych cenach? Jeśli tak – jakie działania zostały podjęte we współpracy z właściwymi organami (UOKiK, KAS, prokuratura, inne służby)? 6.

Czy, i w jaki sposób, minister aktywów państwowych monitoruje politykę sprzedażową i eksportową spółek z udziałem Skarbu Państwa produkujących nawozy, tak aby priorytetowy był stabilny i cenowo racjonalny dostęp do nawozów dla polskich rolników, przed realizacją kontraktów eksportowych? Czy w obowiązujących wytycznych właścicielskich przewidziano jakiekolwiek mechanizmy „klauzul bezpieczeństwa” na wypadek kryzysów surowcowych i rynkowych? 7.