Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w decyzjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących świadczeń postojowych
Data wpływu: 2025-08-25
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Wipler interweniuje w sprawie nieprawidłowości w decyzjach ZUS dotyczących świadczeń postojowych, szczególnie w kontekście przypadku pani Doroty i podobnych sytuacji. Pyta o planowane działania ministra w celu wyeliminowania wadliwych decyzji i wyjaśnienia przyczyn braku autorefleksji ZUS.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w decyzjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących świadczeń postojowych Interpelacja nr 11917 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie nieprawidłowości w decyzjach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących świadczeń postojowych Zgłaszający: Przemysław Wipler Data wpływu: 25-08-2025 Szanowna Pani Minister, w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje, które budzą ogromne oburzenie i wymagają stanowczej reakcji ze strony resortu, którym Pani kieruje. Nagłośniony przez media społecznościowe przypadek pani Doroty [1] (dot.
decyzji ZUS oddział w Krakowie z dnia 28 października 2024 r. o sygnaturze sprawy 180000/604/640531/2023/RSP-A) stanowi przykład praktyki działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który należy uznać za rażące naruszenia prawa i zasad prawidłowego postępowania administracyjnego. Pani Dorota, prowadząca działalność gospodarczą w zakresie animacji zabaw dla dzieci, w okresie pandemii – w związku z obowiązującymi regulacjami i zakazami państwowymi – została całkowicie pozbawiona możliwości wykonywania swojej działalności. W konsekwencji skorzystała z przysługującego jej świadczenia postojowego.
Pomimo tego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję nakazującą zwrot wypłaconego świadczenia i wszczął wobec niej postępowanie windykacyjne, choć pani Dorota szczegółowo przedstawiła wyjaśnienia wskazujące na wadliwość oraz niesprawiedliwy charakter tej decyzji.
Z uzyskanych informacji wynika, że: ZUS, dysponując sprzecznymi danymi pochodzącymi z rejestrów REGON oraz CEiDG, nie podjął próby wyjaśnienia rozbieżności, co stanowi podstawowy obowiązek organu administracji publicznej, postępowanie od chwili wysłania informacji o wszczęciu postępowania do wydania decyzji trwało zaledwie cztery minuty, co czyni je pozornym i iluzorycznym, z góry zakładającym nieuwzględnienie stanowiska strony, organ, wbrew orzecznictwu sądów administracyjnych, nie dokonał oceny faktycznej przeważającej działalności, lecz ograniczył się do mechanicznej formalnej analizy niekorzystnych wpisów w rejestrach (pomijając korzystne), eksperci wskazują poważne wątpliwości co do braku podstawy prawnej wydawania przedmiotowych decyzji.
W związku z powyższym istnieją przesłanki, aby uznać, że ZUS powinien był z urzędu wszcząć nadzwyczajne postępowanie zmierzające do wzruszenia ostatecznej decyzji. Niestety tak się nie stało, a zamiast tego pani Dorota została narażona na stres, koszty i długotrwałe postępowania sądowe. ZUS, w publicznych wypowiedziach zamieszczonych w serwisie X [2] , broni swojej decyzji, nie odnosząc się jednak do meritum sprawy ani do wskazanych kardynalnych błędów.
Jest to dowód braku autorefleksji oraz niewytłumaczalnej niechęci do skorzystania z instrumentów prawnych, którymi ZUS dysponuje, aby z urzędu wszcząć postępowanie zmierzające do wzruszenia ostatecznej decyzji (ew. dokonania oceny zasadności wzruszenia ostatecznej decyzji). Abstrahując od aspektów stricte prawnych, należy podkreślić, że działanie ZUS w tej sprawie budzi głębokie oburzenie w wymiarze czysto ludzkim. Obywatelom każe się ponosić konsekwencje technicznej nieudolności państwa, polegającej na braku synchronizacji dwóch rejestrów prowadzonych przez administrację publiczną.
Sytuacja pani Doroty była całkowicie niezawiniona, a mimo to ZUS, dysponując korzystnymi dla niej danymi z rejestru REGON, intencjonalnie je zignorował, posiłkując się jedynie danymi z rejestru CEiDG, wydając decyzję obciążającą stronę słabszą – obywatela. Jednocześnie pojawiają się uzasadnione obawy, że sprawa pani Doroty nie jest odosobnionym przypadkiem, lecz świadczy o problemie systemowym. Według doniesień medialnych [3] ZUS wydał tysiące podobnych decyzji, żądając zwrotu świadczeń postojowych.
Konieczne jest zatem zbadanie, czy kazus pani Doroty nie stanowi elementu szerszej praktyki oraz czy przedmiotowe decyzje miały należyte podstawy. Postępowanie ZUS wobec pani Doroty podważa bowiem zaufanie obywateli do państwa, narażając również Panią Minister na odpowiedzialność polityczną, a ponadto rodzi poważne wątpliwości co do prawidłowości około 16 tysięcy analogicznych decyzji. Pytania zawarte w niniejszej interpelacji mają na celu wyjaśnienie tej sytuacji.
Poseł Wipler wyraża zaniepokojenie doniesieniami o nadużywaniu procedury "Niebieskiej Karty" w konfliktach okołorozwodowych i pyta o dane dotyczące interwencji policji, liczby spraw, powodów umorzeń oraz analiz ministerstwa w tym zakresie. Poseł dopytuje się o statystyki związane z wykorzystaniem procedury "Niebieskiej Karty" w kontekście sporów rodzicielskich.
Poseł Wipler pyta o funkcjonowanie systemu eWUŚ, w szczególności o liczbę świadczeń udzielonych na podstawie oświadczeń pacjentów, weryfikację tych oświadczeń oraz koszty działania systemu. Poseł wyraża obawę co do potencjalnych nadużyć i efektywności systemu w kontekście kosztów i odzyskiwania nienależnych świadczeń.
Poseł kwestionuje decyzję o zakazie wjazdu na teren jednostek wojskowych samochodów wyprodukowanych w Chinach, argumentując, że kryterium kraju produkcji jest niespójne i pomija aspekty techniczne. Pyta o konkretne kryteria zakazu, jego egzekwowanie oraz planowane procedury weryfikacji.
Poseł Wipler wyraża zaniepokojenie realizacją programu zakupu czołgów K2, kwestionując brak doświadczenia Hyundai Rotem w produkcji pojazdów wsparcia i zlecanie projektów zagranicznym firmom. Pyta o koszty marż, wpływ na polski przemysł obronny i postępowania wyjaśniające w MON w związku z wysokimi prowizjami przy pierwszym kontrakcie.
Poseł Przemysław Wipler wyraża zaniepokojenie funkcjonowaniem, architekturą techniczną i bezpieczeństwem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), zadając szereg pytań dotyczących wykorzystywanej infrastruktury, udziału podmiotów trzecich, cyberbezpieczeństwa i audytów systemu. Pyta również o rolę ABW i NASK w opiniowaniu systemu KSeF.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Głównym celem jest umożliwienie składania wniosków o zasiłki w formie elektronicznej, zarówno do płatników składek, jak i do ZUS, oraz uregulowanie kwestii dokumentów dołączanych do wniosków. Ma to na celu deregulację i uproszczenie procedur związanych z ubieganiem się o zasiłki chorobowe i opiekuńcze. Ustawa reguluje także procedury w przypadku wątpliwości co do zgodności kopii dokumentów z oryginałami.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i uproszczenie procedur składania wniosków o zasiłki z ubezpieczenia chorobowego i macierzyństwa. Zmiany umożliwiają składanie wniosków i załączników w formie elektronicznej, zarówno bezpośrednio do ZUS (z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego), jak i za pośrednictwem pracodawców, którzy mogą przekazywać wnioski w formie elektronicznej do ZUS. Ustawa ma na celu usprawnienie procesu i zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla ubezpieczonych, płatników składek i ZUS. Wprowadza się rozróżnienie w sposobie składania wniosków w zależności od tego, czy płatnikiem zasiłku jest pracodawca, czy ZUS.